Người phò vua cứu nước
Trong những năm cuối thế kỷ XIX, khi thực dân Pháp từng bước xâm lược và kiểm soát triều đình nhà Nguyễn, đã xuất hiện những vị quan kiên trung quyết tâm bảo vệ độc lập dân tộc. Trong số đó, Tôn Thất Thuyết là một nhân vật tiêu biểu, người đã đứng lên phò vua Hàm Nghi, phát động phong trào Cần Vương chống Pháp. Ông sinh năm 1839 tại Huế, trong một gia đình hoàng tộc. Ngay từ khi còn trẻ, ông đã nổi tiếng là người cương trực, thẳng thắn và có tinh thần yêu nước. Khi thực dân Pháp ngày càng can thiệp sâu vào triều đình, nhiều quan lại tỏ ra nhu nhược, nhưng Tôn Thất Thuyết lại kiên quyết phản đối. Ông giữ vai trò quan trọng trong triều, nắm binh quyền và âm thầm chuẩn bị lực lượng chống Pháp. Năm 1885, trước sự uy hiếp của quân Pháp tại kinh thành Huế, ông đã quyết định hành động. Đêm mồng 4 rạng ngày 5 tháng 7 năm 1885, ông chỉ huy quân tấn công vào đồn Pháp nhằm giành lại thế chủ động. Tuy nhiên, do tương quan lực lượng chênh lệch, cuộc phản công không thành công. Trước tình thế nguy cấp, ông đã đưa vua Hàm Nghi rời kinh thành, lên vùng rừng núi Quảng Trị, phát động phong trào Cần Vương kêu gọi nhân dân đứng lên chống Pháp. Phong trào nhanh chóng lan rộng khắp cả nước, thu hút đông đảo sĩ phu và nhân dân tham gia. Tôn Thất Thuyết trở thành linh hồn của phong trào, kiên trì tổ chức kháng chiến trong điều kiện vô cùng khó khăn. Dù bị truy đuổi gắt gao, ông vẫn không từ bỏ lý tưởng. Sau này, ông phải sang Trung Quốc tiếp tục hoạt động, nhưng tinh thần của ông vẫn ảnh hưởng sâu rộng trong nước. Cuộc đời của Tôn Thất Thuyết là biểu tượng của lòng trung quân ái quốc, của ý chí không khuất phục trước kẻ thù. Dù phong trào Cần Vương cuối cùng thất bại, nhưng nó đã khơi dậy tinh thần yêu nước mạnh mẽ trong nhân dân. Câu chuyện về ông là bài học về trách nhiệm, về lòng dũng cảm và sự kiên định với lý tưởng. Ngày nay, tên ông được nhắc đến như một trong những vị quan trung nghĩa cuối cùng của triều Nguyễn, người đã góp phần thắp lên ngọn lửa đấu tranh chống thực dân trong giai đoạn khó khăn của lịch sử.
