Người phụ nữ của những năm tháng hào hùng

Giữa cuộc sống bình dị nơi làng quê Hoàng Diệu, bà Lê Thị Khải, sinh năm 1945, vẫn thường được mọi người nhắc đến như một người luôn nhiệt tình với các phong trào địa phương. Bà là Ủy viên Ban Chấp hành Hội Cựu TNXP xã Hoàng Diệu, đồng thời là Chi hội trưởng Chi hội TNXP thôn Bài Trượng. Nhưng phía sau dáng vẻ giản dị của người phụ nữ đã ở tuổi xế chiều là câu chuyện về một thời tuổi trẻ từng sống giữa bom đạn và hiểm nguy.

Những ngày không thể nào quên

Năm 1965, khi mới 20 tuổi, bà Khải gia nhập lực lượng TNXP. Đó là thời điểm đất nước đang trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Tiếng gọi của Tổ quốc đã thôi thúc nhiều thanh niên rời quê hương, đến những nơi gian khó để góp sức mình cho cuộc kháng chiến.

Bà Khải được biên chế vào đơn vị N81, thuộc Đội Thanh niên xung phong chống Mỹ, cứu nước. Nhiệm vụ chính của đơn vị là bảo đảm giao thông thông suốt từ Nam Định đến Thanh Hóa, đặc biệt trên tuyến đường sắt nối giữa hai tỉnh.

Công việc của những người TNXP khi ấy rất nặng nề. Họ phải sửa chữa những đoạn đường bị bom đánh phá, đắp lại nền đường, rà phá bom mìn và loại bỏ các vật cản. Mỗi khi một tuyến đường bị hư hại, họ lại nhanh chóng có mặt để khắc phục. Công việc diễn ra trong điều kiện thiếu thốn, giữa những trận bom có thể xảy đến bất cứ lúc nào.

Bà Khải kể rằng, những chuyến tàu đi qua luôn mang đến cho những người làm nhiệm vụ một niềm vui khó tả. Đó là dấu hiệu cho thấy công sức của họ đã góp phần giữ cho giao thông không bị đình trệ. Với những người trẻ tuổi khi ấy, hoàn thành nhiệm vụ cũng chính là cách thiết thực nhất để đóng góp cho đất nước.

Thế nhưng, tuyến đường mà họ bảo vệ cũng là nơi luôn phải đối mặt với hiểm nguy. Tháng 7-1965, khi mới tham gia lực lượng chưa lâu, bà Khải được cử đi về phía Nam lấy dụng cụ cho đơn vị. Khi đến nửa cầu Đò Lèn, tỉnh Thanh Hóa, một quả tên lửa bất ngờ bắn xuống đầu cầu.

Mảnh tên lửa văng trúng đầu khiến bà bị thương. Đồng đội lập tức đưa bà đến bệnh viện gần đó điều trị. May mắn bà vượt qua được lần nguy hiểm ấy và tiếp tục nhiệm vụ. Đến nay, vết sẹo trên đầu vẫn còn đó, như một dấu mốc không thể xóa nhòa về một thời tuổi trẻ.

Sau hơn bốn năm gắn bó với lực lượng TNXP, đến tháng 12-1969, bà Khải xuất ngũ. Đêm trước ngày chia tay đơn vị, những kỷ niệm với đồng đội ùa về. Tình cảm ấy đã thôi thúc bà sáng tác bài hát chèo “Sáng mãi tên anh”.

Ca khúc mang theo lời tri ân đối với những người đã hy sinh vì Tổ quốc, những thương binh và những người đồng đội đã cống hiến tuổi trẻ cho đất nước. Khi bà cất tiếng hát trong đêm chia tay, nhiều đồng đội đã không giấu được xúc động. Có những giọt nước mắt dành cho người đã nằm lại, cũng có những giọt nước mắt của niềm tự hào về những năm tháng mà họ đã cùng nhau trải qua.

“Sáng mãi tên anh” vì thế không chỉ là một sáng tác trong khoảnh khắc chia tay. Đó còn là tiếng lòng của một nữ TNXP trước những năm tháng chiến tranh, là lời nhắc nhở về đạo lý uống nước nhớ nguồn.

Nhiều năm đã trôi qua, bà Khải vẫn không quên những người đồng đội năm xưa. Từ một cô gái 20 tuổi trên tuyến lửa đến người cán bộ Hội Cựu TNXP hôm nay, cuộc đời bà là hành trình nối dài của sự tận tâm và trách nhiệm. Những câu chuyện bà kể không chỉ giúp thế hệ sau hiểu hơn về quá khứ mà còn nhắc nhở mỗi người biết trân trọng giá trị của hòa bình hôm nay.