Người phụ nữ dân tộc Pa Kô
Giữa đại ngàn Trị Thiên năm nào, có một người phụ nữ dân tộc Pa Kô đã làm nên điều khiến nhiều người đến nay nghe lại vẫn thấy khó tin: dùng s.ú.n.g trường b.ắ.n hạ máy bay Mỹ. Đó là nữ anh hùng Hồ Kan Lịch, một cái tên là biểu tượng cho ý chí quật cường của người phụ nữ vùng cao trong những năm tháng chiến tranh ác liệt nhất.
Sinh năm 1943 tại A Lưới, Thừa Thiên Huế, bà sớm thấm nhuần lòng yêu nước. Năm 15 tuổi, bà đã tham gia cách mạng, làm nhiệm vụ chuyển thư từ, đưa tin. Mỗi bước chân đều đối mặt hiểm nguy, rèn giũa bà thành một người phụ nữ nhỏ bé nhưng cứng cỏi, gan dạ và mưu trí.Năm 1961, bà trở thành Đội trưởng đội du kích Hồng Bắc. Giữa rừng sâu thiếu thốn, bà và đồng đội vẫn kiên trì bám đất, giữ làng. Sự bình tĩnh và mưu trí của bà được thể hiện rõ khi bị chông đâm trúng chân nhưng vẫn nhanh trí đánh lạc hướng địch, bảo vệ đồng đội.Năm 1963, với thành tích xuất sắc, bà được tặng khẩu s.ú.n.g Cacbin với dòng chữ đầy khí phách: “1 viên đ.ạ.n diệt 1 tên giặc”. Khẩu s.ú.n.g ấy đã cùng bà làm nên kỳ tích vào năm 1964: b.ắ.n rơi máy bay Mỹ bằng s.ú.n.g trường tại sân bay A Lưới. Đây là chiến công vang dội, đưa bà trở thành nữ du kích đầu tiên ở miền Tây Thừa Thiên Huế lập được kỳ tích này.Không chỉ chiến đấu dũng cảm, Hồ Kan Lịch còn là người chỉ huy tài ba, lãnh đạo Đội du kích Hồng Bắc tham gia hàng chục trận đ.á.n.h, góp phần vào các chiến dịch lớn như Đường 9 Nam Lào. Với những đóng góp to lớn, bà được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân vào năm 1967 và vinh dự được gặp Bác Hồ.Sau chiến tranh, bà không chọn cuộc sống an nhàn mà tiếp tục cống hiến, đi kể chuyện cho thế hệ trẻ về lịch sử, về lòng yêu nước. Khẩu s.ú.n.g Cacbin của bà hiện được lưu giữ tại Bảo tàng Quân khu 4, là chứng tích hào hùng về một người phụ nữ Việt Nam kiên cường, bình tĩnh, mưu trí và sẵn sàng hy sinh vì quê hương.Hồ Kan Lịch – một nữ anh hùng không chỉ đẹp trong thời chiến mà còn đẹp cả khi trở về với đời thường.
