Mẹ Việt Nam Anh hùng

Người phụ nữ giả trai để bước vào khoa bảng

Ngày xưa, ở vùng Kiệt Đặc, huyện Chí Linh, Hải Dương, có một cô gái nổi tiếng thông minh và ham học. Đó là Nguyễn Thị Duệ, người sau này được biết đến với danh hiệu Nữ Trạng nguyên đầu tiên của lịch sử khoa bảng Việt Nam.

Vĩnh Long21/08/2026Xã Nguyễn Nghiêm (Đoàn xã Nguyễn Nghiêm)8 lượt xem0 lượt chia sẻ

Ngày xưa, ở vùng Kiệt Đặc, huyện Chí Linh, Hải Dương, có một cô gái nổi tiếng thông minh và ham học. Đó là Nguyễn Thị Duệ, người sau này được biết đến với danh hiệu Nữ Trạng nguyên đầu tiên của lịch sử khoa bảng Việt Nam.

Sinh ra trong một gia đình không quá giàu có, Nguyễn Thị Duệ từ nhỏ đã say mê sách vở. Trong khi nhiều cô gái thời ấy chỉ được dạy những công việc gia đình, bà lại đặc biệt yêu thích chữ nghĩa.

Bà thường đứng bên cửa lớp nghe các bạn trai trong làng học bài.

Những câu chữ tưởng như đơn giản lại khiến cô bé say mê.

Một hôm, thầy đồ nhìn thấy cô đứng ngoài cửa nghe giảng liền hỏi:

“Con muốn học chữ sao?”

Cô bé lễ phép đáp:

“Thưa thầy, con rất muốn được học.”

Thầy đồ nhìn cô rồi lắc đầu.

“Con là con gái, thời này đâu dễ được theo học như các bạn.”

Câu nói ấy khiến cô buồn, nhưng không làm tắt đi niềm ham học.

Nguyễn Thị Duệ tự học.

Bà mượn sách của người khác, học những điều nghe được và ghi nhớ rất nhanh.

Càng học, bà càng nhận ra tri thức không phải thứ chỉ dành cho nam giới.

Nhưng xã hội lúc ấy có những quy định rất khắt khe. Phụ nữ gần như không có cơ hội tham gia khoa cử.

Nguyễn Thị Duệ không chấp nhận bỏ cuộc.

Theo truyền thuyết và sử liệu lưu truyền, bà đã cải trang thành nam giới để được đi học và tham dự kỳ thi.

Đó là một quyết định vô cùng táo bạo.

Bà hiểu nếu bị phát hiện, hậu quả có thể rất lớn.

Nhưng khát vọng học tập đã khiến bà quyết tâm.

Cuối cùng, tài năng của bà được thể hiện trong kỳ thi.

Bà đỗ đầu.

Khi sự thật được phát hiện, nhiều người kinh ngạc.

Một người phụ nữ lại có thể vượt qua những người học hành nổi tiếng để đứng đầu khoa thi.

Danh tiếng của bà nhanh chóng lan rộng.

Nguyễn Thị Duệ được triều đình trọng dụng.

Bà làm việc trong triều và được giao những công việc liên quan đến giáo dục, văn chương.

Điều đặc biệt là bà không chỉ thông minh mà còn có cách ứng xử khéo léo.

Trong những năm làm quan, bà luôn coi trọng việc học và khuyên mọi người phải chăm chỉ trau dồi kiến thức.

Cuộc đời Nguyễn Thị Duệ trải qua nhiều biến động vì bà sống trong thời kỳ đất nước có những cuộc chiến tranh và thay đổi triều đại.

Nhưng dù hoàn cảnh nào, bà vẫn giữ được phẩm chất của một người ham học.

Bà từng dạy học, viết văn và tham gia các hoạt động giáo dục.

Người đời kính trọng bà không chỉ vì bà là nữ nhân hiếm hoi bước vào chốn khoa trường, mà còn bởi bà đã chứng minh rằng phụ nữ hoàn toàn có khả năng học tập và đóng góp cho xã hội.

Có một điều rất đáng nhớ trong câu chuyện của Nguyễn Thị Duệ.

Bà không sinh ra trong một thời đại thuận lợi.

Không có con đường rộng mở dành sẵn cho phụ nữ.

Không có những điều kiện học tập như ngày nay.

Nhưng chính những khó khăn ấy lại làm nổi bật hơn nghị lực của bà.

Nếu bà chấp nhận lời nói “con gái thì không cần học nhiều”, có lẽ lịch sử đã không có một Nguyễn Thị Duệ nổi tiếng như vậy.

Bà đã tự mở cánh cửa tri thức cho chính mình.

Và khi cánh cửa ấy mở ra, bà cũng mở thêm một cánh cửa cho những người phụ nữ đến sau.

Ngày nay, câu chuyện Nguyễn Thị Duệ vẫn được nhắc đến như một biểu tượng của tinh thần hiếu học.

Bà cho chúng ta hiểu rằng tri thức không phân biệt nam hay nữ.

Điều quyết định một con người không phải là họ sinh ra trong hoàn cảnh nào, mà là họ có dám cố gắng để vượt qua giới hạn hay không.

Từ một cô gái nhỏ bé ở vùng quê Hải Dương, Nguyễn Thị Duệ đã bước vào lịch sử bằng chính trí tuệ và nghị lực của mình.

Bà để lại cho hậu thế một thông điệp giản dị:

Đừng để những định kiến khiến mình từ bỏ ước mơ. Khi có ý chí và lòng ham học, con người có thể vượt qua những giới hạn tưởng như không thể.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn