NGƯỜI PHỤ NỮ GÓP SỨC LÀM NÊN NGÀY GIÀNH CHÍNH QUYỀN Ở NINH BÌNH- TRƯƠNG THỊ QUÝ

Trong những ngày tháng Tám năm 1945, khi cả dân tộc đứng trước thời khắc quyết định của lịch sử, phong trào cách mạng ở Ninh Bình cũng diễn ra mạnh mẽ. Giữa không khí sục sôi ấy có một người phụ nữ trẻ tên Trương Thị Quý, sau này trở thành một lão thành cách mạng, đã trực tiếp tham gia vào đội quân cách mạng tiến về tỉnh lỵ Ninh Bình. Đối với bà, ngày 20/8/1945 không chỉ là một sự kiện lịch sử mà còn là một ký ức sâu sắc gắn với cả cuộc đời hoạt động cách mạng của mình.

Trước Cách mạng Tháng Tám, nhân dân Việt Nam phải sống dưới ách thống trị của thực dân, phong kiến và sau đó là sự kiểm soát của phát xít Nhật. Cuộc sống của người dân vô cùng khó khăn, trong khi phong trào yêu nước và các cơ sở cách mạng từng bước được xây dựng. Khi thời cơ tổng khởi nghĩa xuất hiện vào tháng 8/1945, quần chúng ở nhiều địa phương đồng loạt đứng lên. Tại Ninh Bình, khí thế cách mạng cũng nhanh chóng lan rộng từ các vùng nông thôn vào các huyện, thị xã. Ngày 20/8/1945 được ghi nhận là ngày khởi nghĩa giành chính quyền tại Ninh Bình.

Trong dòng người hướng về tỉnh lỵ, Trương Thị Quý cùng lực lượng cách mạng đã trực tiếp tham gia cuộc giành chính quyền tại thị xã Ninh Bình. Khi ấy, bà không phải là một vị chỉ huy quân sự hay một nhân vật giữ chức vụ lớn. Bà chỉ là một người phụ nữ tham gia vào phong trào cách mạng cùng đông đảo quần chúng. Nhưng chính những con người bình dị như bà đã tạo nên sức mạnh của cuộc Tổng khởi nghĩa.

Ngày 20/8/1945 trở thành ngày đặc biệt trong ký ức của Trương Thị Quý. Theo lời kể của bà nhiều năm sau, khi lực lượng cách mạng và quần chúng tiến vào tỉnh lỵ, sức mạnh của đoàn người ngày càng lớn. Trước khí thế mạnh mẽ của quần chúng, huyện trưởng Gia Khánh đã phải đầu hàng. Chính quyền tay sai cấp huyện bị tan rã, và lực lượng cách mạng từng bước làm chủ tình hình. Trương Thị Quý đã trực tiếp chứng kiến khoảnh khắc ấy và tham gia vào cuộc giành chính quyền tỉnh lỵ.

Đối với người phụ nữ trẻ lúc bấy giờ, việc tham gia đoàn quân cách mạng không phải là một hành động đơn giản. Cách mạng đang diễn ra trong một thời điểm đầy biến động, tương quan lực lượng còn nhiều nguy hiểm. Nhưng sức mạnh của quần chúng đã tạo nên một khí thế mà chính quyền cũ không thể chống lại. Những đoàn người mang cờ, biểu ngữ, tiến về các cơ quan chính quyền, thể hiện quyết tâm giành lấy quyền làm chủ quê hương.

Trương Thị Quý đã cùng những người cách mạng và nhân dân góp phần tạo nên sức ép chính trị ấy. Chiến công của bà không nằm ở một trận đánh bằng súng đạn mà nằm ở sự tham gia trực tiếp vào cuộc khởi nghĩa giành chính quyền, một sự kiện có ý nghĩa đặc biệt trong lịch sử địa phương. Bà đã có mặt trong thời khắc mà bộ máy chính quyền tay sai cấp tỉnh bị xóa bỏ và chính quyền cách mạng được thiết lập.

Thắng lợi tại Ninh Bình cũng diễn ra trong một chuỗi thắng lợi của phong trào cách mạng cả nước. Trước đó, tại Gia Viễn, lực lượng cách mạng đã giành chính quyền; tại Nho Quan, quần chúng cũng đứng lên và chính quyền cũ nhanh chóng tan rã. Theo tư liệu địa phương, ngày 19/8, khởi nghĩa ở huyện Gia Viễn thắng lợi; đến ngày 20/8, Nho Quan hoàn toàn giải phóng và lực lượng cách mạng tiếp tục hướng về những mục tiêu quan trọng khác. Những thắng lợi liên tiếp ấy tạo nên khí thế mạnh mẽ trong toàn tỉnh.

Trong hoàn cảnh ấy, việc giành được tỉnh lỵ có ý nghĩa rất lớn. Tỉnh lỵ là trung tâm hành chính và chính trị của bộ máy cũ. Khi chính quyền tay sai cấp tỉnh bị xóa bỏ, nhân dân có điều kiện thiết lập bộ máy chính quyền cách mạng. Đối với những người tham gia khởi nghĩa như Trương Thị Quý, đó là khoảnh khắc mà những điều họ đã mong đợi trong nhiều năm trở thành hiện thực.

Điều đáng quý trong câu chuyện của Trương Thị Quý là bà không chỉ chứng kiến lịch sử mà trực tiếp tham gia làm nên lịch sử. Nhiều năm sau, khi đã trở thành một lão thành cách mạng, ký ức về ngày 20/8/1945 vẫn còn nguyên vẹn trong tâm trí bà. Bà kể rằng đó là những khoảnh khắc đáng nhớ nhất trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, và bà cảm thấy tự hào vì chính mình đã được tham gia cuộc giành chính quyền tỉnh lỵ, xóa bỏ chính quyền tay sai cấp tỉnh.

Điều đặc biệt là cuộc đời cách mạng của Trương Thị Quý không kết thúc sau ngày giành chính quyền. Sau Cách mạng Tháng Tám, đất nước tiếp tục trải qua những năm tháng vô cùng khó khăn. Chính quyền cách mạng non trẻ phải đối mặt với nhiều thử thách, nhân dân phải vừa xây dựng cuộc sống mới vừa bảo vệ thành quả cách mạng. Trương Thị Quý tiếp tục gắn bó với phong trào cách mạng và trở thành một trong những người lưu giữ ký ức về những ngày đầu của chính quyền cách mạng tại Ninh Bình.

Đến năm 2015, khi được Báo Ninh Bình phỏng vấn, bà đã 87 tuổi đời và 67 tuổi Đảng. Những con số ấy cho thấy cuộc đời của bà đã gắn bó rất lâu dài với cách mạng. Từ một người phụ nữ trẻ tham gia đoàn quân giành chính quyền năm 1945, bà đã trải qua nhiều chặng đường của lịch sử đất nước và trở thành một lão thành cách mạng.

Nhìn lại câu chuyện của Trương Thị Quý, có thể thấy rằng Cách mạng Tháng Tám không chỉ được làm nên bởi những người lãnh đạo hay những chiến sĩ cầm súng, mà còn bởi hàng triệu người dân bình thường đã đồng lòng đứng lên. Những người như Trương Thị Quý chính là một phần của sức mạnh quần chúng ấy. Họ tham gia mít tinh, tuần hành, vận động nhân dân, tiến về các cơ quan chính quyền và góp sức làm tan rã bộ máy cai trị cũ.

Chiến tích đáng nhớ nhất của Trương Thị Quý là được trực tiếp tham gia cuộc khởi nghĩa giành chính quyền tại tỉnh lỵ Ninh Bình ngày 20/8/1945. Đó là một chiến công mang ý nghĩa chính trị và lịch sử sâu sắc: từ thân phận người dân dưới chế độ cũ, nhân dân đã đứng lên trở thành người làm chủ quê hương. Trương Thị Quý đã góp một phần tuổi trẻ của mình vào thời khắc ấy.

Câu chuyện của bà vì vậy không phải là câu chuyện về một trận đánh lớn hay những chiến công được đo bằng số quân địch bị tiêu diệt. Đó là câu chuyện về một người phụ nữ bình dị đã lựa chọn đứng về phía cách mạng vào đúng thời khắc lịch sử của dân tộc. Từ đoàn người tiến về tỉnh lỵ Ninh Bình năm 1945 đến những năm tháng tiếp tục hoạt động cách mạng, cuộc đời bà là một minh chứng cho sự đóng góp thầm lặng của những người phụ nữ trong sự nghiệp giành và bảo vệ độc lập.

Trương Thị Quý đã sống qua một thời kỳ lịch sử đầy biến động và để lại ký ức về ngày mà chính quyền cách mạng được thiết lập tại quê hương. Hình ảnh người phụ nữ năm xưa hòa vào dòng người khởi nghĩa vì thế trở thành một phần của ký ức Cách mạng Tháng Tám ở Ninh Bình – nơi sức mạnh của quần chúng đã tạo nên bước ngoặt lớn, mở ra một thời kỳ mới trong lịch sử dân tộc.