Người có công giúp đỡ cách mạng

Người phụ nữ trong lực lượng Biệt động Hoa vận

Diệp Tú Anh tham gia lực lượng biệt động Hoa vận. Trong Mậu Thân 1968, bà cùng lực lượng hoạt động tại khu vực Sài Gòn – Chợ Lớn, nơi có đông cộng đồng người Hoa. Câu chuyện cho thấy sự tham gia của lực lượng cơ sở và phụ nữ trong cuộc Tổng tiến công.

Vĩnh Long07/08/2026Xã Đăk Hà (Đoàn xã Đăk Hà)3 lượt xem0 lượt chia sẻ
Người phụ nữ trong lực lượng Biệt động Hoa vận

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, bên cạnh những trận đánh vang dội của các đơn vị chủ lực, còn có sự cống hiến thầm lặng nhưng vô cùng quan trọng của lực lượng biệt động và cơ sở cách mạng hoạt động ngay trong lòng đô thị. Tại Sài Gòn – Chợ Lớn, nơi được xem là trung tâm kinh tế, chính trị của chính quyền Sài Gòn lúc bấy giờ, nhiều chiến sĩ đã âm thầm chiến đấu dưới nhiều vỏ bọc khác nhau. Trong số đó, Diệp Tú Anh là một trong những người phụ nữ tiêu biểu của lực lượng Biệt động Hoa vận, góp phần quan trọng vào cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân năm 1968.

Diệp Tú Anh sinh ra và lớn lên trong cộng đồng người Hoa tại Chợ Lớn – khu vực có đông người Hoa sinh sống và buôn bán. Ngay từ khi còn trẻ, bà đã sớm giác ngộ cách mạng và nhận thức được trách nhiệm của mình trước vận mệnh dân tộc. Với lợi thế am hiểu ngôn ngữ, phong tục và đời sống của cộng đồng người Hoa, bà được tổ chức tin tưởng giao nhiệm vụ tham gia lực lượng Hoa vận – bộ phận chuyên vận động quần chúng người Hoa tham gia phong trào yêu nước, đồng thời xây dựng cơ sở cách mạng ngay trong nội thành.

Lực lượng Hoa vận giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong cuộc kháng chiến. Không chỉ tuyên truyền, vận động nhân dân, lực lượng này còn xây dựng mạng lưới cơ sở bí mật, tổ chức các điểm liên lạc, vận chuyển tài liệu, thuốc men, vũ khí và hỗ trợ các đơn vị biệt động hoạt động trong điều kiện vô cùng nguy hiểm. Đối với phụ nữ như Diệp Tú Anh, công việc ấy càng đòi hỏi sự bình tĩnh, khéo léo và lòng dũng cảm. Chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể khiến cả mạng lưới cơ sở bị bại lộ.

Trong những năm trước cuộc Tổng tiến công Tết Mậu Thân 1968, Diệp Tú Anh cùng nhiều đồng đội đã tích cực xây dựng các cơ sở cách mạng tại khu vực Chợ Lớn. Dưới vỏ bọc của một người dân bình thường, bà thường xuyên đi lại trong khu phố để nắm tình hình, giữ liên lạc với cán bộ và vận động các gia đình người Hoa ủng hộ cách mạng. Những ngôi nhà bình dị, những cửa hàng buôn bán hay các con hẻm nhỏ ở Chợ Lớn trở thành nơi che giấu cán bộ, cất giữ tài liệu và chuẩn bị cho những nhiệm vụ đặc biệt.

Đầu năm 1968, khi chiến dịch Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân được triển khai, mạng lưới cơ sở nội thành bước vào giai đoạn hoạt động khẩn trương nhất. Diệp Tú Anh được giao nhiều nhiệm vụ quan trọng như chuyển tin, dẫn đường, bảo đảm thông tin liên lạc giữa các cơ sở và hỗ trợ các tổ biệt động hoạt động trong khu vực Sài Gòn – Chợ Lớn. Công việc diễn ra trong điều kiện vô cùng căng thẳng khi lực lượng an ninh và cảnh sát của chính quyền Sài Gòn tăng cường kiểm tra, lùng sục khắp các tuyến phố.

Nhờ sự thông thuộc địa bàn và khả năng ứng biến linh hoạt, bà nhiều lần vượt qua các chốt kiểm soát để hoàn thành nhiệm vụ. Có những tài liệu quan trọng được cất giấu trong các vật dụng sinh hoạt hằng ngày; có những chuyến đi tưởng chừng như bình thường nhưng lại mang theo thông tin quyết định đối với hoạt động của lực lượng biệt động. Chính sự bình tĩnh và mưu trí ấy đã góp phần bảo đảm cho mạng lưới liên lạc không bị gián đoạn trong những thời điểm cam go nhất.

Trong cuộc Tổng tiến công Mậu Thân, khu vực Chợ Lớn trở thành một trong những địa bàn hoạt động sôi nổi của các lực lượng cách mạng. Bên cạnh những trận đánh trực diện, hệ thống cơ sở nội thành đóng vai trò hậu cần, dẫn đường, cung cấp nơi trú ẩn và hỗ trợ các đơn vị chiến đấu. Diệp Tú Anh cùng nhiều phụ nữ khác đã góp phần giữ vững mạng lưới này. Họ không trực tiếp cầm súng trên tuyến đầu nhưng những việc làm thầm lặng của họ đã tạo điều kiện để các đơn vị biệt động hoàn thành nhiệm vụ.

Sự tham gia của phụ nữ trong lực lượng Hoa vận cho thấy vai trò to lớn của phụ nữ Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ. Họ vừa là người mẹ, người vợ, người con trong gia đình, vừa là chiến sĩ cách mạng kiên cường. Với sự kiên nhẫn, cẩn trọng và khả năng hoạt động bí mật, nhiều phụ nữ đã trở thành những mắt xích quan trọng trong hệ thống cơ sở cách mạng. Họ đảm nhận nhiều nhiệm vụ khác nhau như vận chuyển tài liệu, nuôi giấu cán bộ, bảo đảm hậu cần và duy trì liên lạc giữa các đơn vị.

Đối với cộng đồng người Hoa tại Chợ Lớn, lực lượng Hoa vận còn có ý nghĩa đặc biệt trong việc tăng cường khối đại đoàn kết dân tộc. Thông qua hoạt động vận động quần chúng, nhiều người Hoa đã tích cực giúp đỡ cách mạng bằng nhiều hình thức khác nhau như cung cấp nơi ở an toàn, hỗ trợ lương thực, thuốc men hoặc giữ bí mật cho cán bộ hoạt động. Điều đó thể hiện tinh thần đoàn kết giữa các dân tộc cùng sinh sống trên đất nước Việt Nam trong sự nghiệp đấu tranh giành độc lập.

Sau cuộc Tổng tiến công Mậu Thân, dù phải đối mặt với nhiều khó khăn và sự truy quét gắt gao của đối phương, Diệp Tú Anh vẫn tiếp tục tham gia các hoạt động cách mạng theo sự phân công của tổ chức. Những đóng góp của bà cũng như của lực lượng Biệt động Hoa vận đã góp phần duy trì phong trào đấu tranh trong nội đô, tạo tiền đề cho những thắng lợi tiếp theo của cách mạng.

Ngày nay, khi nhìn lại lịch sử, câu chuyện về Diệp Tú Anh không chỉ là câu chuyện của một cá nhân mà còn là biểu tượng cho sự hy sinh, lòng quả cảm và tinh thần cống hiến của những người phụ nữ hoạt động bí mật trong lòng đô thị. Họ là những con người bình dị nhưng đã góp phần làm nên những trang sử hào hùng của dân tộc bằng sự bền bỉ, kiên trung và lòng yêu nước sâu sắc.

Diệp Tú Anh và lực lượng Biệt động Hoa vận đã chứng minh rằng thắng lợi của cuộc kháng chiến không chỉ được tạo nên bởi những trận đánh lớn mà còn từ sự đóng góp âm thầm của hàng nghìn cán bộ, chiến sĩ và quần chúng cách mạng hoạt động bí mật. Những người phụ nữ như bà đã để lại dấu ấn sâu sắc trong lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc, góp phần khẳng định vai trò của lực lượng cơ sở và của phụ nữ trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân năm 1968. Câu chuyện của bà tiếp tục là nguồn cảm hứng về lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết và ý chí kiên cường của con người Việt Nam trong những năm tháng đấu tranh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn