Người phụ nữ Việt bắc
câu chuyện lịch sử về một người phụ nữ việt bắc giúp đỡ cách mạng
ĐÊM NHỚ MÃI
Trong cuốn Phụ nữ Việt Bắc (3.1960), bà Nông Thị Hựu (Hữu) đã có bài "Đêm nhớ mãi" kể lại một kỷ niệm không thể quên: đêm bí mật mang bánh dày tiếp tế cho đồng chí Đinh – tức Đại tướng Võ Nguyên Giáp – khi đồng chí đang hoạt động trong rừng Việt Bắc năm 1943.
Đó là một việc nhỏ bé – mang vài nắm cơm, mấy chiếc bánh – nhưng giữa thời Pháp thuộc, bị canh gác nghiêm ngặt, thì mỗi bước chân đều là đối mặt với hiểm nguy. Câu chuyện không chỉ nói về một lần tiếp tế, mà còn khắc họa tinh thần gan dạ, thầm lặng của phụ nữ Việt Bắc trong những năm tháng cách mạng còn trứng nước.
Tháng mười năm ấy, sau vụ gặt, theo lệ làng nhà nào cũng làm bánh dày “mừng mùa”. Năm 1943 đói kém, cả vùng đều thiếu thốn, nhưng vẫn cố giã bánh cho khỏi lời chê bai.
Bánh làm xong, cả nhà đang ăn thì lòng bà Hựu bỗng bồn chồn: đồng chí Đinh đang ở trong rừng, không biết có bữa cơm chiều chưa? 🥺 Nhìn ánh mắt các em, bà hiểu mọi người đều nghĩ giống mình. Thế là mấy chị em lặng lẽ gói phần bánh lại để mang đi.
Nhưng đưa bánh ra khỏi bản không hề dễ. Dưới chân bản có trạm gác, bọn lính và tay sai luôn rình mò. Ban ngày chúng giả vờ lặng lẽ, ban đêm chỉ mong bắt được cán bộ để lập công với Tây.
Mẹ bà hiểu ý con gái, không ngăn cản nhưng lo lắm. Đêm đã khuya, trời tối như mực. Cổng bản có lính canh, ngoài hàng rào chằng chịt. Một nắm cơm nhỏ còn có thể bị xét hỏi, huống chi gói bánh này.
Chờ đến nửa đêm, khi lính gác ngủ say, bà ôm gói bánh bước ra khỏi nhà. Lòng rạo rực mà chân run vì rét. Đến gần cổng gác, tuy thấy chúng ngủ say, bà vẫn không dám đi lối chính. Bà men theo hàng rào cách cổng chừng hai trăm thước, rút dao nhỏ cắt lạt, tạo một lối hẹp để chui qua.
Giữa đêm đen, người con gái Việt Bắc lặng lẽ vượt rào, mang theo gói bánh dày – mang theo cả tấm lòng của gia đình gửi tới người cán bộ cách mạng đang ẩn mình trong rừng sâu.
Một đêm ấy thôi, nhưng trở thành “đêm nhớ mãi” trong cuộc đời bà – và cũng là minh chứng cho vai trò thầm lặng mà lớn lao của phụ nữ Việt Bắc trong những năm hoạt động bí mật thời kỳ tiền khởi nghĩa.
