NGƯỜI THANH NIÊN 24 TUỔI VÀ NHỮNG PHÚT GIÂY BẤT TỬ

NGƯỜI THANH NIÊN 24 TUỔI VÀ NHỮNG PHÚT GIÂY BẤT TỬ

Nguyễn Văn Trỗi ra đi khi mới 24 tuổi, cái tuổi mà một người trẻ vẫn còn biết bao dự định cho tương lai. Thế nhưng giữa những năm tháng chiến tranh, người thanh niên xứ Quảng ấy đã lựa chọn đặt tuổi trẻ của mình bên cạnh vận mệnh của đất nước. Câu chuyện về anh không chỉ được nhớ bởi sự hy sinh, mà còn bởi những phút cuối cùng đầy khí phách, khi một người lính trẻ đứng trước cái chết vẫn không khuất phục.

Nguyễn Văn Trỗi sinh ngày 1 tháng 2 năm 1940 tại làng Thanh Quýt, nay thuộc xã Điện Thắng Trung, thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Năm 1956, anh vào Sài Gòn, vừa làm thuê kiếm sống vừa học nghề điện, sau đó trở thành công nhân Nhà máy điện Chợ Quán. Năm 1963, anh tham gia hoạt động cách mạng và trở thành chiến sĩ biệt động Sài Gòn.

Tháng 4 năm 1964, Nguyễn Văn Trỗi kết hôn với chị Phan Thị Quyên. Những ngày đầu của cuộc sống vợ chồng còn chưa kịp dài thì anh nhận một nhiệm vụ đặc biệt. Khi biết Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert McNamara sẽ tới Sài Gòn, lực lượng cách mạng lên kế hoạch đặt mìn tại cầu Công Lý, nơi đoàn xe dự kiến đi qua. Dù mới cưới vợ, anh vẫn xin được nhận nhiệm vụ. Nhưng tối 9 tháng 5 năm 1964, khi đang thực hiện nhiệm vụ, anh bị bắt.

Những tháng ngày trong lao tù là thử thách khắc nghiệt đối với người chiến sĩ trẻ. Kẻ địch tìm mọi cách tra hỏi, gây sức ép để tìm ra cơ sở cách mạng, nhưng Nguyễn Văn Trỗi vẫn giữ kín những điều cần bảo vệ. Anh nhận trách nhiệm về mình, quyết không để đồng đội và tổ chức bị liên lụy. Cuối cùng, chính quyền Sài Gòn lúc đó kết án tử hình người thanh niên mới 24 tuổi.

Sáng 15 tháng 10 năm 1964, Nguyễn Văn Trỗi được đưa ra pháp trường tại khám Chí Hòa. Chỉ vài tháng trước, anh còn là một người chồng trẻ với cuộc sống bình dị; giờ đây, anh đứng trước cái chết với một tư thế hiên ngang. Chín phút cuối cùng của cuộc đời đã trở thành những phút giây được lịch sử ghi nhớ. Trước họng súng, anh vẫn cất tiếng khẳng định niềm tin của mình, để rồi hình ảnh người thanh niên xứ Quảng ấy trở thành biểu tượng về khí phách của tuổi trẻ Việt Nam trong những năm tháng chiến tranh.

Sau ngày anh hy sinh, câu chuyện về Nguyễn Văn Trỗi được lan truyền rộng rãi. Những lời anh nói trước lúc hy sinh trở thành nguồn cảm hứng đối với nhiều thế hệ thanh niên. Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng đánh giá chí khí của anh là một tấm gương cách mạng sáng ngời cho những người yêu nước, đặc biệt là thanh thiếu niên.

Hơn sáu mươi năm đã trôi qua, Sài Gòn năm nào đã trở thành một thành phố hòa bình và phát triển. Cầu Công Lý, nơi gắn với nhiệm vụ cuối cùng của Nguyễn Văn Trỗi, nay mang tên anh. Nhưng có lẽ điều còn ở lại lâu hơn cả một cái tên trên cây cầu là hình ảnh một người thanh niên đã dành những năm tháng đẹp nhất của tuổi trẻ cho đất nước. Nguyễn Văn Trỗi chỉ sống 24 năm, nhưng chín phút cuối cùng của anh đã khiến tên tuổi ấy vượt qua giới hạn của một đời người. Để rồi mỗi khi nhắc đến Nguyễn Văn Trỗi, người ta lại nhớ đến một tuổi trẻ đã sống, đã lựa chọn và đã hy sinh không chút tiếc nuối cho quê hương.