Người thanh niên với câu nói bất hủ

Sài Gòn năm 1931, giữa những con hẻm nhỏ và sự kiểm soát gắt gao của mật thám Pháp, có một cậu thiếu niên tên là Lý Tự Trọng. Ở cái tuổi mười bảy, khi bạn bè đồng lứa có lẽ vẫn còn đang mộng mơ, anh đã chọn cho mình một cuộc đời gai góc: làm giao liên bảo vệ các cán bộ lãnh đạo cốt cán.

Mọi thứ thay đổi hoàn toàn vào một buổi chiều tại sân bóng Larégnère. Giữa lúc cuộc mít tinh đang sục sôi, tên mật thám Le Grand ập đến như một bóng ma, định tóm gọn người cán bộ đang diễn thuyết. Không một giây do dự, anh rút súng. Một tiếng nổ vang lên, tên mật thám ngã xuống, và đó cũng là lúc cuộc đời người thanh niên ấy bước sang một chương đầy bi tráng.

Bị bắt giam vào khám lớn Sài Gòn, anh phải đối mặt với những ngón đòn tra tấn tàn khốc nhất của kẻ thù. Thế nhưng, điều khiến bọn thực dân kinh ngạc không phải là sức chịu đựng thể xác, mà là ánh mắt rực lửa và ý chí không thể bị bẻ gãy.

Đứng trước vành móng ngựa, khi luật sư cố bào chữa rằng anh "còn quá trẻ để ý thức được hành động của mình", anh đã cắt ngang bằng một câu nói mà cho đến tận bây giờ vẫn còn vang vọng:

"Tôi chưa đến tuổi thành niên thật, nhưng tôi đủ trí khôn để hiểu rằng con đường của thanh niên chỉ có thể là con đường cách mạng, không thể có con đường nào khác."

Sáng sớm ngày 21/11, giữa cái lạnh lẽo của pháp trường, anh bước lên máy chém với một phong thái hiên ngang đến lạ kỳ. Không có sự sợ hãi, không có lời van xin. Tiếng hát Quốc tế ca cất lên giữa không gian im lặng của buổi sớm mai, như một lời khẳng định cuối cùng rằng: thân xác có thể nằm xuống, nhưng lý tưởng của một thế hệ thì sẽ mãi mãi trường tồn.

Đó không chỉ là một trang sử, đó là ngọn lửa mồi cho cuộc bùng nổ vĩ đại của Cách mạng Tháng Tám mười bốn năm sau đó.