Người Thắp Lửa Trên Đỉnh Trời GIÀNG A HỒ

Ngày xửa ngày xưa, vào cái thuở dải đất Lao Chải còn chìm trong sương mù dày đặc và những mùa sương muối buốt giá, người Mông nơi đây sống một cuộc đời bấp bênh, nay đây mai đó theo những nương ngô đốt rẫy. Giữa lúc cái đói cái nghèo còn bám riết lấy từng nếp nhà gỗ pơ-mu, gót giày càn quét của giặc Pháp lại tràn lên núi, cướp bóc thóc nương, làm vấy máu những triền ruộng bậc thang vừa mới thành hình.

Trong những năm tháng đen tối ấy, chàng thanh niên Giàng A Hồ lớn lên như cây thông đá bám chặt vào vách núi. Ông có đôi mắt sáng như ánh sao đêm và cái bụng thẳng thắn, luôn đau đáu tìm con đường giải phóng cho bản làng mình.

Mùa đông năm 1948, cuộc gặp gỡ định mệnh giữa bộ tứ anh hùng Lử - Tủa - Sinh - Dê với anh cán bộ nằm vùng đã nhen nhóm ngọn lửa kháng chiến, Giàng A Hồ lập tức gia nhập Đội du kích Lao Chải.Nhờ sự thông minh, lòng quả cảm và uy tín sẵn có đối với thanh niên các dòng họ trong bản, Hồ được anh cán bộ xung phong Quyết Tiến hết lòng dìu dắt.

Và rồi, một bước ngoặt lịch sử đã đến với chàng trai Mông trẻ tuổi. Vào một đêm mịt mù sương gió đầu năm 1949, dưới mái nhà lợp gỗ pơ-mu kín đáo của dòng họ Giàng, một buổi lễ thiêng liêng chưa từng có trong lịch sử Lao Chải được diễn ra.

Không có hội trường lộng lẫy, chỉ có bếp lửa củi nghiến bập bùng cháy đỏ chiếu sáng một góc sàn. Trên vách gỗ, một lá cờ búa liềm đặc biệt được treo trang trọng. Đó là lá cờ do chính người phụ nữ Mông thức trắng đêm dùng sáp ong vẽ đường kỷ hà và dùng chỉ thêu màu đỏ rực dệt trên tấm vải lanh nhuộm chàm thâm nghiêm.

Trước sự chứng kiến của người cán bộ nằm vùng và Đội trưởng Giàng A Lử, Giàng A Hồ dõng dạc đọc lời thề, chính thức trở thành người con đầu tiên của bản làng Lao Chải được kết nạp vào Đảng. Tiếng thề của ông trầm hùng, ăn sâu vào vách đá tai mèo: "Giàng A Hồ thề đi theo Đảng, theo Bác Hồ. Đảng bảo xẻ núi Hồ sẽ xẻ núi, Đảng bảo đánh giặc Hồ sẽ cầm súng kíp đến giọt máu cuối cùng!".

Trở thành người đảng viên đầu tiên của rẻo cao, Giàng A Hồ như có thêm đôi cánh của loài chim ưng. Ông được giao trọng trách làm chính trị viên cho đội du kích. Khác với Đội trưởng Lử dùng dao mèo xông pha trận mạc, vũ khí mạnh nhất của Giàng A Hồ là cái miệng biết nói tiếng lòng của người Mông và một trái tim trung kiên, quả cảm.

Đầu năm 1950, giặc Pháp câu kết với bọn phỉ địa phương tại bốt Dốc Ba Nhà, dùng muối ăn và tiền bạc để dụ dỗ, chia rẽ các dòng họ người Mông nhằm phá hoại phong trào du kích. Bản làng chao đảo, nhiều người hoang mang. Biết được mối nguy này, Giàng A Hồ gác khẩu súng kíp lại sau lưng, giả dạng thành một người tiều phu nghèo đi bán củi để một mình lội thẳng vào sào huyệt của bọn phỉ.

Giữa vòng vây của những họng súng lầm đường lạc lối, Hồ bình thản ngồi xuống bên bếp lửa, rót rượu và dùng thứ tiếng Mông mộc mạc để phân tích thiệt hơn. Ông bảo: "Giặc Pháp cho ta hạt muối hôm nay, ngày mai chúng sẽ cướp lại nương ngô, đốt nhà pơ-mu của ta. Người Mông ta là anh em một nhà, sao lại cầm súng của Tây để bắn vào đồng bào mình?". Lời lập luận thấu tình đạt lý, vang lên như tiếng khèn thức tỉnh lương tri. Ngay trong đêm đó, hơn hai mươi tay súng phỉ đã tự nguyện bẻ gãy súng trường, lẳng lặng theo Giàng A Hồ trở về với cách mạng, đập tan âm mưu thâm độc của quân xâm lược.

Kháng chiến toàn thắng, bóng giặc Pháp bị quét sạch khỏi đỉnh Hoàng Liên Sơn. Lúc này, người đảng viên Giàng A Hồ lại tiên phong gánh vác sứ mệnh mới với tư cách là Bí thư Chi bộ đầu tiên của xã Lao Chải.

Ông hiểu rằng, muốn dân bản vĩnh viễn chấm dứt kiếp sống du canh du cư đói nghèo, phải đưa họ đi vào con đường định canh định cư, biến vách đá thành ruộng nước. Bước qua những bãi mìn bẫy đá thời chiến nay đã mọc đầy rêu xanh, Giàng A Hồ vác chiếc cuốc bướm của lò rèn Giàng Trừ Tủa, lội xuống những triền dốc đứng. Ông cùng Đội trưởng Lử gạt đất đắp bờ, khơi thông những mương phai dẫn nước từ đỉnh núi về ruộng. Người dân nhìn theo vạt áo chàm lanh của người Bí thư xắn cao bám bùn, họ tin tưởng và làm theo. Cứ thế, từng nấc, từng nấc ruộng bậc thang vĩ đại cứ thế sinh sôi, phủ vàng no ấm lên khắp các sườn đồi Lao Chải.

Ngày nay, câu chuyện lịch sử về người đảng viên năm 1949 Giàng A Hồ đã trở thành một huyền thoại sống mãi trong lòng di sản. Cứ mỗi độ hoa sơn tra nở trắng đồi hay khi những bộ váy lanh vẽ sáp ong rực rỡ khoe sắc trong ngày hội xuân Gầu Tào, người già lại ngân nga điệu hát Gầu Plềnh cổ xưa bên bếp lửa. Họ kể cho con cháu nghe về Giàng A Hồ, ngọn đuốc Đảng đầu tiên trên đỉnh trời, người đã mang ánh sáng cách mạng về thắp sáng quê hương, giúp tộc người Mông bám rễ vĩnh viễn và nở hoa rực rỡ trên mảnh đất của tổ tiên.