Người thầy hiến dâng cuộc đời cho phong trào Duy Tân

Trần Quý Cáp sinh năm 1870 tại huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam.

Ông nổi tiếng thông minh, đỗ Tiến sĩ năm 1904 và cùng với Phan Châu Trinh, Huỳnh Thúc Kháng trở thành ba gương mặt tiêu biểu của phong trào Duy Tân ở Trung Kỳ.

Là người có tư tưởng tiến bộ, Trần Quý Cáp nhận thấy rằng muốn cứu nước thì trước hết phải nâng cao dân trí, phát triển kinh tế và thay đổi nhận thức của nhân dân.

Ông tích cực đi khắp nhiều địa phương để diễn thuyết, cổ vũ mở trường học, phát triển nghề nghiệp và khuyến khích tinh thần tự lực tự cường.

Không chỉ là một nhà yêu nước, Trần Quý Cáp còn là một người thầy tận tâm.

Ông tin rằng giáo dục chính là con đường quan trọng để chấn hưng đất nước.

Những bài thơ, bài văn và các cuộc diễn thuyết của ông đã truyền cảm hứng cho nhiều thanh niên đương thời.

Năm 1908, phong trào chống thuế ở Trung Kỳ bùng nổ.

Thực dân Pháp lo sợ ảnh hưởng của các sĩ phu Duy Tân nên mở rộng đàn áp.

Dù không trực tiếp tham gia cuộc nổi dậy, Trần Quý Cáp vẫn bị bắt với cáo buộc kích động chống chính quyền bảo hộ.

Ngày 17 tháng 5 năm 1908, ông bị xử chém tại Khánh Hòa.

Người chí sĩ yêu nước ấy ra đi khi mới 38 tuổi.

Trước lúc hy sinh, ông vẫn giữ phong thái ung dung và niềm tin vào tương lai của dân tộc.

Sự ra đi của Trần Quý Cáp khiến nhiều người đương thời vô cùng xúc động.

Phan Châu Trinh và Huỳnh Thúc Kháng đều đau xót trước mất mát lớn lao ấy.

Ngày nay, tên tuổi Trần Quý Cáp được đặt cho nhiều trường học và đường phố trên cả nước.

Đối với nhiều thế hệ nhà giáo và thanh niên Việt Nam, ông là hình ảnh đẹp của một người trí thức luôn đau đáu với vận mệnh dân tộc.

Và hơn một thế kỷ đã trôi qua, tinh thần Duy Tân mà ông theo đuổi vẫn còn nguyên giá trị:

Muốn đất nước hùng cường, trước hết phải bắt đầu từ giáo dục và con người.