Người thầy mang ánh sáng con chữ lên đại ngàn Trường Sơn
Giữa những bản làng heo hút của vùng cao Đakrông, nơi từng có những thế hệ trẻ em người Vân Kiều, Pa Cô chưa biết đến con chữ, có một người thầy đã dành gần trọn cuộc đời mình để gieo mầm tri thức. Đó là Hà Công Văn – người thầy giáo được đồng bào miền núi yêu mến gọi bằng cái tên thân thương: “thầy giáo của đại ngàn”.
Sinh năm 1957 tại Hàm Ninh, sau khi tốt nghiệp, năm 1976 thầy Hà Công Văn nhận nhiệm vụ dạy học ở vùng cao Quảng Trị. Một năm sau, thầy tình nguyện lên bản Chân Rò, xã Tà Long, huyện Đakrông – nơi cuộc sống còn vô vàn thiếu thốn, đồng bào chủ yếu là người Pa Cô, Vân Kiều và tỷ lệ mù chữ rất cao.
Những ngày đầu đến với bản làng, lớp học của thầy chỉ lác đác vài học sinh. Không nản lòng, thầy băng rừng, lội suối đến từng nhà vận động phụ huynh cho con em đến lớp. Thầy tìm gặp già làng, trưởng bản để cùng tuyên truyền về ý nghĩa của việc học chữ. Bằng sự kiên trì và tận tâm, lớp học ngày càng đông hơn, tiếng đánh vần của học sinh bắt đầu vang lên giữa núi rừng Trường Sơn.
Năm 1987, thầy được điều động về xã Húc Nghì – một địa bàn còn nhiều khó khăn hơn. Trước thực trạng học sinh ở xa trường, nhiều em phải bỏ học vì không có nơi ăn ở, thầy đã sáng tạo mô hình “nội trú dân nuôi”. Từ những căn nhà đơn sơ, thầy và gia đình trực tiếp chăm lo bữa ăn, giấc ngủ cho học sinh nghèo, giúp các em có điều kiện tiếp tục đến trường. Khi học sinh học hết tiểu học nhưng địa phương chưa có trường trung học cơ sở, thầy lại nghĩ ra mô hình “lớp nhô”, tổ chức dạy các lớp 6, lớp 7 ngay tại địa phương để các em không phải dang dở việc học.
Suốt nhiều năm gắn bó với núi rừng, cuộc sống riêng của thầy cũng chất chứa biết bao hy sinh. Vì điều kiện công tác xa xôi, gần hai mươi năm sau ngày nhận nhiệm vụ, vợ và hai con của thầy mới có dịp lên thăm chồng, thăm cha. Đến năm 2000, vợ thầy mới có thể lên đoàn tụ, cùng chồng chăm lo cho những học sinh vùng cao như chính con em mình.
Gần bốn thập kỷ bền bỉ với nghề giáo, thầy Hà Công Văn đã góp phần đưa ánh sáng tri thức đến hàng vạn học sinh người Vân Kiều, Pa Cô. Từ những lớp học tranh tre nứa lá năm nào, nhiều học trò của thầy đã trưởng thành, trở thành cán bộ, giáo viên, bác sĩ, chiến sĩ, đóng góp cho quê hương và đất nước.
Với những cống hiến đặc biệt cho sự nghiệp giáo dục, năm 2002, thầy được Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới và trao tặng Huân chương Lao động hạng Ba.
Ngày 1 tháng 12 năm 2014, trên đường trở về nhà sau khi thăm bạn tại xã A Bung, huyện Đakrông, thầy không may gặp tai nạn do sạt lở đất đá và qua đời. Sự ra đi của người thầy tận tụy khiến nhiều thế hệ học trò và đồng nghiệp bàng hoàng, tiếc thương. Dẫu cuộc đời đã khép lại, nhưng những đóng góp của thầy vẫn còn mãi trong lòng nhân dân vùng cao Quảng Trị.
