NGƯỜI THỢ ĐIỆN TRƯỚC PHÁP TRƯỜNG SÀI GÒN

Anh hùng, Liệt sĩ Nguyễn Văn Trỗi (1940–1964)

Nguyễn Văn Trỗi sinh năm 1940 tại Quảng Nam. Anh là một người thợ điện, sau đó tham gia hoạt động cách mạng trong lực lượng biệt động tại Sài Gòn – Gia Định.

Năm 1964, khi biết một phái đoàn quân sự, chính trị cấp cao của Mỹ do Bộ trưởng Quốc phòng Robert McNamara dẫn đầu sẽ đến Sài Gòn, Nguyễn Văn Trỗi nhận nhiệm vụ tham gia kế hoạch đánh vào đoàn xe của phái đoàn tại khu vực cầu Công Lý.

Ngày 9/5/1964, trong lúc đang thực hiện nhiệm vụ, anh bị chính quyền Việt Nam Cộng hòa bắt giữ.

Những tháng ngày trong nhà lao Chí Hòa là quãng thời gian vô cùng khắc nghiệt.

Nguyễn Văn Trỗi bị tra khảo và tìm cách khai thác thông tin về tổ chức, đồng đội. Nhưng người thanh niên ấy vẫn giữ vững tinh thần, không khuất phục trước những đòn tra tấn và sự dụ dỗ của kẻ thù.

Cuối cùng, chính quyền Sài Gòn kết án tử hình anh.

Ngày 15/10/1964, Nguyễn Văn Trỗi bị đưa ra pháp trường tại khu vực nhà lao Chí Hòa.

Anh ra đi khi mới 24 tuổi.

Nhưng trước giờ phút cuối cùng, Nguyễn Văn Trỗi vẫn giữ được sự bình tĩnh và khí phách của một người chiến sĩ.

Sau khi anh hy sinh, câu chuyện về Nguyễn Văn Trỗi nhanh chóng lan rộng. Những lá thư anh viết trong nhà lao gửi cho người vợ trẻ Phan Thị Quyên trở thành những kỷ vật đặc biệt. Bảo tàng Lịch sử Quốc gia hiện lưu giữ nhiều kỷ vật của anh, trong đó có những bức thư, chiếc khăn tay và cây đàn mandolin.

Nguyễn Văn Trỗi trở thành một biểu tượng của tuổi trẻ miền Nam trong những năm chiến tranh.

Điều khiến người ta nhớ mãi về anh không chỉ là một trận đánh.

Đó là cách một người thanh niên đối diện với cái chết.

Anh đã sống một cuộc đời rất ngắn.

Nhưng 24 năm ấy đã để lại một dấu ấn lớn trong lịch sử.

Có những con người chỉ sống vài chục năm, nhưng lý tưởng và sự hy sinh của họ được nhớ đến qua nhiều thế hệ.