NGƯỜI THỢ ĐIỆN VÀ TUỔI 24 BẤT TỬ

Có những người bước vào lịch sử không phải vì đã sống một cuộc đời dài, mà bởi trong những năm tháng ngắn ngủi ấy, họ đã lựa chọn sống trọn vẹn với điều mình tin tưởng. Nguyễn Văn Trỗi là một người như thế. Người thợ điện trẻ tuổi quê Quảng Nam đã trở thành biểu tượng của tuổi trẻ Việt Nam.

Nguyễn Văn Trỗi sinh năm 1940 tại Điện Bàn, Quảng Nam. Rời quê vào Sài Gòn làm nghề thợ điện, anh tham gia lực lượng biệt động. Tháng 5/1964, khi biết Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert McNamara sẽ đến Sài Gòn, anh xin nhận nhiệm vụ đặt mìn tại cầu Công Lý, nơi đoàn xe dự kiến đi qua. Kế hoạch chưa kịp thực hiện thì bị lộ và anh bị bắt.

Trong nhà lao Chí Hòa, địch tìm mọi cách khai thác thông tin, nhưng Nguyễn Văn Trỗi không khuất phục. Những bức thư anh gửi cho vợ là Phan Thị Quyên vẫn được Bảo tàng Lịch sử Quốc gia lưu giữ. Qua những lá thư ấy, một người chồng trẻ hiện lên với tình yêu dành cho gia đình và ý thức trách nhiệm với đất nước.

Ngày 15/10/1964, Nguyễn Văn Trỗi bị đưa ra pháp trường tại Sài Gòn. Trước giờ phút cuối cùng, anh không chấp nhận bịt mắt. Hình ảnh người thanh niên 24 tuổi hiên ngang trước pháp trường trở thành biểu tượng của tuổi trẻ Việt Nam. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ghi lời ngợi khen dưới bức ảnh của anh, xem chí khí Nguyễn Văn Trỗi là tấm gương để thanh niên học tập.

Điều đặc biệt là câu chuyện của Nguyễn Văn Trỗi không chỉ được lưu lại trong sách lịch sử. Những kỷ vật như cây đàn măng-đô-lin, tấm thiệp cưới và những lá thư gửi vợ hiện được Bảo tàng Lịch sử Quốc gia lưu giữ. Chúng khiến nhân vật lịch sử trở nên gần gũi hơn: phía sau người chiến sĩ là một người chồng trẻ, có tình yêu, gia đình và những ước mơ riêng.

Hơn sáu thập kỷ sau ngày Nguyễn Văn Trỗi hy sinh, tên anh vẫn được nhắc đến trong những câu chuyện về tuổi trẻ Việt Nam. Điều còn lại là cách một người trẻ lựa chọn trách nhiệm khi đất nước đứng trước thử thách.

Thế hệ hôm nay không còn phải đối diện với pháp trường hay bom đạn. Nhưng mỗi người trẻ vẫn có thể tự hỏi: trước một nhiệm vụ khó, mình có dám bước lên? Trước lợi ích chung, mình có sẵn sàng đặt trách nhiệm lên trước sự thuận tiện?

Nguyễn Văn Trỗi đã trả lời câu hỏi ấy bằng chính tuổi xuân của mình. Câu chuyện của anh nhắc chúng ta: tuổi trẻ chỉ thật sự có ý nghĩa khi những năm tháng đẹp nhất được trao cho những điều có giá trị.