NGƯỜI THỢ GIỮ CHO DÒNG ĐIỆN KHÔNG NGỪNG SÁNG- TRƯƠNG CÔNG THẬM

Trong lịch sử xây dựng và bảo vệ đất nước, có những người anh hùng không trực tiếp cầm súng ngoài chiến trường nhưng lại chiến đấu bằng đôi bàn tay, trí tuệ và tinh thần trách nhiệm của người công nhân. Trương Công Thậm, sinh ngày 6/5/1917, quê ở huyện Thạch Hà, tỉnh Hà Tĩnh, là một người như thế. Ông là một công nhân kỹ thuật, sau này là tổ trưởng sửa chữa máy tuốc-bin của Nhà máy điện Vinh, Nghệ An, được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động. Ông cũng là đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam và từng được bầu làm đại biểu Quốc hội khóa IV, V.

Sinh ra ở vùng quê Hà Tĩnh giàu truyền thống lao động và yêu nước, Trương Công Thậm trưởng thành trong một giai đoạn lịch sử đầy biến động. Khi đất nước bước vào những năm tháng kháng chiến và kiến thiết, điện năng trở thành một nguồn lực đặc biệt quan trọng đối với sản xuất, giao thông, đời sống và quốc phòng. Trong bối cảnh ấy, những người công nhân ngành điện không chỉ đơn thuần làm công việc kỹ thuật mà còn phải đối mặt với những thử thách rất lớn. Giữ cho nhà máy điện hoạt động cũng chính là góp phần giữ cho các hoạt động sản xuất và phục vụ chiến đấu không bị đình trệ.

Trương Công Thậm gắn bó với Nhà máy điện Vinh, một cơ sở điện lực quan trọng ở khu vực Nghệ An. Công việc của ông tập trung vào sửa chữa máy tuốc-bin – những thiết bị có vai trò quyết định đối với hoạt động phát điện. Đối với một người thợ kỹ thuật, mỗi sự cố của máy móc đều đòi hỏi sự chính xác, bình tĩnh và kinh nghiệm. Chỉ một bộ phận gặp trục trặc cũng có thể khiến cả hệ thống phải ngừng hoạt động. Vì vậy, người thợ sửa chữa phải nhanh chóng tìm ra nguyên nhân, khắc phục hỏng hóc và đưa thiết bị trở lại làm việc trong thời gian sớm nhất.

Trong những năm chiến tranh, nhiệm vụ ấy càng trở nên gian nan. Nhà máy điện Vinh nằm trong khu vực miền Trung, nơi chiến tranh và bom đạn gây nhiều sức ép lên cơ sở hạ tầng. Đối với người công nhân điện, tiếng máy phát điện và tiếng bom có thể xuất hiện trong cùng một ngày. Khi nhà máy bị ảnh hưởng, việc sửa chữa không thể chờ đến khi chiến tranh kết thúc. Máy móc phải được khôi phục, nguồn điện phải được duy trì, và người thợ phải làm việc trong điều kiện thiếu thốn về vật tư, thiết bị và thời gian.

Trong hoàn cảnh ấy, Trương Công Thậm cùng những người thợ của Nhà máy điện Vinh đã thể hiện tinh thần “còn máy là còn sửa, còn điện là còn phục vụ sản xuất và chiến đấu”. Công việc sửa chữa máy tuốc-bin đòi hỏi người thợ phải có tay nghề cao, hiểu rõ từng bộ phận của thiết bị và đặc biệt là phải có khả năng xử lý những tình huống bất ngờ. Những giờ làm việc kéo dài, những lần tháo lắp máy móc nặng nề và những lúc khẩn trương khôi phục thiết bị sau sự cố đã trở thành một phần trong cuộc đời lao động của ông.

Điểm nổi bật trong hình ảnh Trương Công Thậm là người thợ giỏi gắn bó với tập thể. Từ một công nhân kỹ thuật, ông trở thành tổ trưởng sửa chữa máy tuốc-bin, đảm nhận trách nhiệm không chỉ đối với công việc của bản thân mà còn với cả tổ sản xuất. Người tổ trưởng phải tổ chức công việc, hướng dẫn anh em, kiểm tra chất lượng sửa chữa và bảo đảm máy móc được đưa vào hoạt động an toàn. Vì vậy, thành tích của ông không chỉ thể hiện ở năng lực cá nhân mà còn ở khả năng tập hợp và dẫn dắt đồng đội hoàn thành nhiệm vụ.

Điều đáng quý là trong thời kỳ đất nước vừa chiến đấu vừa xây dựng, những sáng kiến và kinh nghiệm của người công nhân có giá trị rất lớn. Mỗi lần sửa chữa thành công một thiết bị, mỗi giờ máy hoạt động trở lại đều giúp tiết kiệm vật tư, thời gian và bảo đảm hoạt động của nhà máy. Đối với một cơ sở điện lực, việc duy trì thiết bị hoạt động ổn định có ý nghĩa trực tiếp đối với sản xuất và đời sống. Bởi vậy, chiến công của Trương Công Thậm không phải là một trận đánh bằng súng đạn, mà là những năm tháng bền bỉ giữ cho những cỗ máy tiếp tục vận hành và dòng điện tiếp tục được tạo ra.

Những đóng góp ấy đã đưa ông trở thành một trong những gương mặt tiêu biểu của đội ngũ công nhân kỹ thuật. Hồ sơ của Đoàn Đại biểu Quốc hội Hà Tĩnh ghi rõ Trương Công Thậm là Anh hùng Lao động, công nhân kỹ thuật và tổ trưởng sửa chữa máy tuốc-bin Nhà máy điện Vinh. Việc ông được bầu làm đại biểu Quốc hội khóa IV và V cũng cho thấy sự ghi nhận đối với những đóng góp của một người công nhân đối với đất nước.

Hình ảnh Trương Công Thậm vì thế rất đặc biệt: một người con Hà Tĩnh, một người thợ điện, một người tổ trưởng đứng bên những cỗ máy nặng nề giữa những năm tháng đất nước đầy gian khó. Trong khi ở ngoài chiến trường những người lính chiến đấu để bảo vệ Tổ quốc, ở phía sau những người công nhân như ông lại âm thầm giữ cho các nhà máy, cơ sở sản xuất và hệ thống điện tiếp tục hoạt động. Mỗi người đảm nhiệm một vị trí khác nhau, nhưng tất cả đều hướng tới một mục tiêu chung là bảo vệ và xây dựng đất nước.

Có thể nói, “chiến trường” của Trương Công Thậm chính là nhà máy, còn vũ khí của ông là kiến thức kỹ thuật, bàn tay người thợ, tinh thần kỷ luật và ý chí vượt khó. Ông không trực tiếp lập những chiến công trên chiến địa, nhưng từng ngày làm việc bên máy móc, ông đã góp phần tạo nên sức mạnh của hậu phương. Chính những con người như ông đã chứng minh rằng trong những năm tháng chiến tranh, lao động cũng là một hình thức chiến đấu, và người công nhân cũng có thể trở thành người anh hùng bằng chính công việc bình dị của mình.

Trương Công Thậm sinh ngày 6/5/1917 tại Thạch Hà, Hà Tĩnh và dành phần quan trọng của cuộc đời cho ngành điện, đặc biệt là công việc sửa chữa máy tuốc-bin tại Nhà máy điện Vinh. Từ người thợ kỹ thuật đến tổ trưởng sửa chữa, rồi trở thành Anh hùng Lao động và đại biểu Quốc hội, con đường của ông là câu chuyện về sự trưởng thành của một người công nhân gắn liền với những bước đi của đất nước. Chiến tích của ông không chỉ nằm ở những cỗ máy được sửa chữa hay những giờ điện được duy trì, mà còn ở tinh thần tận tụy của một thế hệ công nhân đã góp sức để dòng điện không ngừng sáng, nhà máy không ngừng hoạt động và hậu phương không ngừng vững mạnh.