Người thợ khắc đá non nước và những tượng đài bất tử

Dưới chân ngọn Thủy Sơn thuộc danh thắng Ngũ Hành Sơn (Đà Nẵng), ông thợ đá Huỳnh Văn Long đã dành 50 năm để "trò chuyện" với đá. Nghề khắc đá Non Nước không chỉ đòi hỏi sức mạnh cơ bắp để đục đẽo những khối đá cẩm thạch khổng lồ, mà còn cần một tâm hồn nhạy cảm để nhìn thấy hình hài vị Phật, hay dáng hình người mẹ ẩn sâu trong thớ đá thô ráp.

Ông Long kể về thời trai trẻ, khi hầm đá Ngũ Hành Sơn vừa là xưởng làm việc, vừa là nơi trú ẩn của các chiến sĩ cách mạng. Những nhát búa của ông lúc đó không chỉ để tạc tượng mà còn để ngụy trang cho tiếng động từ những căn hầm bí mật. Ông đã chứng kiến những khối đá bị mảnh bom xé nát, và rồi chính ông lại là người dùng nhựa thông, dùng kỹ thuật ghép đá để phục dựng lại những di tích bị tàn phá. Với ông, mỗi hòn đá ở đây đều thấm đẫm mồ hôi và máu của các thế hệ cha ông đi mở cõi.

Công việc của ông Long bắt đầu từ việc chọn đá. Đá cẩm thạch Non Nước có nhiều màu: hồng, đen, trắng, vân mây... Mỗi loại đá phù hợp với một loại hình tượng khác nhau. Ông dùng đục sắt, búa tạ để phá phôi, rồi dùng đục nhỏ, giấy nhám để tinh xảo hóa từng nếp áo, từng ánh mắt của pho tượng. "Khắc đá là nghề 'ăn của rừng, rưng rưng nước mắt', nhưng khi nhìn pho tượng hiện ra, mình thấy như vừa ban cho nó một mạng sống," ông Long tâm sự.

Ông là chứng nhân cho sự kiên cường của vùng đất miền Trung nắng gió. Những tác phẩm của ông không chỉ dừng lại ở đồ mỹ nghệ, mà còn là những tượng đài kỷ niệm chiến thắng, những pho tượng tâm linh tại các ngôi chùa lớn khắp đất nước. Ông Long tin rằng, đá có ký ức. Những pho tượng ông tạc hôm nay sẽ còn đứng vững hàng nghìn năm nữa, kể cho con cháu đời sau về một thế hệ người thợ Việt Nam tài hoa, dũng cảm, biết biến những vật liệu vô tri thành những biểu tượng bất tử của lòng thành kính và tinh thần tự hào dân tộc.