Người thợ nồi đất ở Văn Lâm và bí mật nung gốm cứu làng

Làng Phú Thị xưa nổi tiếng làm nồi đất bền, giữ nhiệt. Thời Pháp càn quét, nhiều lần lính đốt nhà dân, gây cháy lan. Một người thợ tên Độ nghĩ ra cách “giấu lửa trong đất” để cứu làng.
Anh Độ dùng đất sét trộn với tro rơm và lá chuối mục, nhào thật kỹ thành từng mảng lớn rồi phơi cho se. Anh bí mật đắp những mảng đất ấy lên mái tranh từng nhà, tạo thành lớp cách lửa. Người ngoài nhìn vào không biết, tưởng chỉ là mái lợp cũ.
Một lần giặc kéo tới, chúng đốt kho thóc đầu làng. Ngọn lửa bốc cao, gió thổi mạnh, ai cũng tưởng nhà cửa sẽ cháy rụi. Nhưng khi lửa chạm mái nhà có phủ đất sét, ngọn lửa tắt lịm như bị “nuốt”. Cả xóm sửng sốt.
Tên quan Pháp nghi có “phép thuật”, bắt lính vào phá mái để tìm. Nhưng lớp đất sét trông bình thường, không ai hiểu vì sao lửa không bén. Bọn lính chán nản bỏ đi.
Nhờ sáng kiến ấy, cả làng thoát khỏi cảnh cháy lan. Dân làng gọi anh Độ là “người giữ mái”.
Sau chiến tranh, anh không nhận công, chỉ cười: “Tôi là thợ đất, chỉ biết lấy đất cứu người.” Người Văn Lâm nhắc mãi tên anh như một người hùng thầm lặng.