Người thợ rèn của làng Thượng Phúc – Lâm “Thợ Lửa”
Người thợ rèn của làng Thượng Phúc – Lâm “Thợ Lửa”
Trong những ngày trước Tổng khởi nghĩa, làng Thượng Phúc chỉ là một làng quê nhỏ của tỉnh Hà Đông cũ, nơi người dân sống chủ yếu bằng nghề nông và rèn thủ công. Giữa làng có một lò rèn nhỏ, mái ngói cũ và tường đất xám, nơi cụ Lâm – người mà dân quen gọi là Lâm Thợ Lửa – ngày ngày cặm cụi làm việc. Ở tuổi gần 70, lưng đã hơi còng, tay đã chai sần, nhưng cụ vẫn có sức làm không ai sánh kịp.
Chiều 10/8/1945, mấy cán bộ Việt Minh lặng lẽ tìm đến lò rèn. Họ trao cho cụ một nhiệm vụ đặc biệt: chế tạo lô vũ khí thô sơ cho đội tự vệ xã – giáo mác, dao quắm, chông sắt – chuẩn bị cho ngày khởi nghĩa. Cụ Lâm không nói nhiều, chỉ khẽ gật đầu, đôi mắt già nua bỗng ánh lên ngọn lửa quyết tâm.
Đêm đó, tiếng búa trong lò rèn gõ vang liên hồi. Từng nhát búa dứt khoát rơi xuống, hòa trong tiếng lửa nổ lách tách. Cụ làm việc suốt đêm, cả thân người đỏ rực trong ánh lửa. Dù gió đêm thổi mạnh, cụ vẫn không dừng tay. Có lúc tay cụ run lên vì mệt, nhưng cụ cắn răng tiếp tục.
“Lửa còn cháy, nước mình còn hy vọng.” – Cụ tự nhủ.
Số vũ khí phải làm nhiều gấp đôi bình thường, lại cần bí mật tuyệt đối. Cụ dùng cớ “rèn nông cụ cho mùa gặt” để che mắt lý trưởng và tay sai Nhật. Mỗi đêm, cụ lại rèn thêm vài món, giấu trong bao tải than hoặc đặt dưới hộc đất sát bếp. Đến ngày thứ năm, cụ đã hoàn thành gần 60 giáo mác và hàng trăm mũi chông.
Đêm 17/8, đội tự vệ đến nhận vũ khí. Họ nhìn cụ với ánh mắt đầy biết ơn. Đội trưởng – một thanh niên 25 tuổi – nắm đôi bàn tay chai sần của cụ, nghẹn ngào nói:
“Cụ ơi, nhờ cụ mà tụi cháu có vũ khí đứng lên!”
Cụ Lâm chỉ cười, ánh mắt hiền hậu nhưng rực sáng như than hồng:
“Tao già rồi, đánh đấm được gì. Nhưng tao còn hơi thở nào thì còn rèn cho tụi bây.”
Sáng 18/8, khởi nghĩa nổ ra trong tiếng trống thúc vang khắp xã. Đội tự vệ mang giáo mác lao vào chiếm lý trưởng đường. Đám tay sai hoảng sợ chống cự yếu ớt, rồi nhanh chóng bỏ chạy. Dân làng ùa theo, mang theo chông sắt và gậy gộc. Cuộc giành chính quyền ở xã diễn ra nhanh chóng và gần như không đổ máu.
Khi đội tự vệ báo tin thắng lợi, cụ Lâm vẫn đang ngồi trên chiếc ghế cũ trong lò rèn. Cụ cười hiền:
“Tốt rồi… tốt rồi. Từ nay lò rèn này không còn phải làm vũ khí nữa, chỉ rèn cuốc cày thôi.”
Ngọn lửa trong lò đã già, nhưng ngọn lửa trong lòng cụ – ngọn lửa yêu nước của một người thợ bình dị – vẫn cháy sáng mãi. Tên cụ được khắc trên bia tưởng niệm của xã như một trong những người âm thầm góp sức lớn cho thắng lợi của Cách mạng tháng Tám.
