Người thợ trẻ dựng nền móng Công hội Nguyễn Đức Cảnh (1908–1932)

Sinh ra ở Thái Bình, Nguyễn Đức Cảnh sớm chứng kiến đời sống nhọc nhằn của

người lao động. Khi hoạt động tại Hải Phòng, anh đi vào nhà máy, xưởng thợ, cùng

công nhân bàn chuyện học chữ, cải thiện đời sống và tổ chức đấu tranh. Anh hiểu

rằng lòng yêu nước muốn bền phải gắn với sức mạnh của những con người đang trực

tiếp làm ra của cải.

Năm 1929, anh tham gia thành lập Đông Dương Cộng sản Đảng và Tổng Công

hội Đỏ Bắc Kỳ, tiền thân của Công đoàn Việt Nam. Khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra

đời đầu năm 1930, Nguyễn Đức Cảnh trở thành một trong những cán bộ lãnh đạo đầu

tiên, góp phần xây dựng tổ chức giữa lúc phong trào bị đàn áp khốc liệt.

Anh bị bắt năm 1931 và bị xử chém tại Hải Phòng ngày 31 tháng 7 năm 1932, khi

mới hai mươi bốn tuổi. Trong tù, anh vẫn viết, trao đổi và chuẩn bị tinh thần cho

đồng chí, coi những ngày cuối đời là phần tiếp nối của công việc cách mạng.

Dư âm: Nguyễn Đức Cảnh cho thấy lãnh đạo không bắt đầu từ danh vị. Nó bắt

đầu từ việc lắng nghe người lao động, cùng họ tổ chức và biến nỗi khổ riêng lẻ thành

sức mạnh đoàn kết.