Người trẻ viết tiếp câu chuyện lịch sử

Từ những trang sử hào hùng ấy, trong những năm qua, các nhà trường trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa đã không ngừng nỗ lực bồi đắp tình yêu lịch sử cho thế hệ trẻ. Không còn là những giờ học khô cứng, lịch sử đang được thắp lên bằng niềm đam mê, sự sáng tạo và tâm huyết của thầy cô cùng sự hứng thú, chủ động của học sinh. Thông qua các giờ học sinh động, hoạt động trải nghiệm, tìm hiểu di tích, nhân vật lịch sử hay các cuộc thi... môn Lịch sử dần trở nên gần gũi, hấp dẫn hơn.

Đặc biệt, những năm qua, việc đưa chương trình giáo dục địa phương trở thành nội dung chính thức trong Chương trình giáo dục phổ thông 2018, không chỉ góp phần làm phong phú chương trình giáo dục, mà còn có ý nghĩa quan trọng trong việc nuôi dưỡng tình yêu quê hương, ý thức gìn giữ bản sắc văn hóa cho học sinh ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.

Ở bậc tiểu học, việc lồng ghép nội dung địa phương vào môn Lịch sử - Địa lý và các hoạt động trải nghiệm đã giúp học sinh bước đầu hình dung về nơi mình sinh ra, lớn lên bằng những hiểu biết gần gũi, cụ thể. Lên bậc THCS, chương trình giáo dục địa phương, trong đó có lịch sử địa phương tiếp tục được triển khai một cách hệ thống hơn, không chỉ cung cấp kiến thức, mà còn tạo điều kiện để học sinh tìm hiểu sâu về truyền thống lịch sử, văn hóa, vùng đất, con người quê hương Thanh Hóa nói chung và từng phường, xã nói riêng. Từ đó, mỗi bài học lịch sử trở thành những câu chuyện sống động, góp phần bồi đắp tình yêu, trách nhiệm và khát vọng cống hiến cho quê hương, đất nước.

Cô giáo Lê Ánh Tuyết, giáo viên môn Lịch sử, Trường THCS Trần Mai Ninh, phường Hạc Thành, đã có hơn 30 năm công tác. Cô không chỉ là người truyền đạt kiến thức, mà còn là người “giữ lửa”, khơi dậy tình yêu lịch sử cho nhiều thế hệ học sinh.

Trong câu chuyện về nghề, cô giáo không nói nhiều đến thành tích, mà bắt đầu từ điều giản dị, làm sao để học sinh không còn “ngại” học môn Lịch sử. Những giờ học lịch sử không còn là việc ghi chép khô khan, mà trở thành hành trình khám phá. Công nghệ số được cô đưa vào bài giảng, học sinh được làm việc nhóm, thảo luận, giải quyết vấn đề, thậm chí tham gia các mô hình như “lớp học đảo ngược”.

Đặc biệt, khi môn Lịch sử được tích hợp với địa lý, khối lượng kiến thức tăng lên, đòi hỏi giáo viên phải có cách tiếp cận linh hoạt hơn. Không dừng lại ở giảng dạy đại trà, cô trực tiếp bồi dưỡng đội tuyển học sinh giỏi. Hiện nay, cô đang tập trung ôn luyện cho 15 em trong đội tuyển Lịch sử của nhà trường tham dự kỳ thi học sinh giỏi cấp phường năm học 2025-2026.

Tại Kỳ thi học sinh giỏi cấp tỉnh diễn ra tháng 12/2025, đội tuyển Lịch sử của Trường THCS Trần Mai Ninh xếp thứ nhất toàn tỉnh. 7/7 học sinh dự thi đều đoạt giải, trong đó có 3 giải Nhất, 4 giải Nhì. Trong đó có em Nguyễn Hướng Dương, lớp 9A, đoạt giải Nhất; em Nguyễn Bảo Ngọc và Phạm Thanh Thảo, học sinh lớp 9E cùng đoạt giải Nhì.

Em Nguyễn Bảo Ngọc, học sinh lớp 9E, Trường THCS Trần Mai Ninh chia sẻ, khi biết mình đoạt giải Nhì cấp tỉnh, dù còn chút nuối tiếc nhưng cảm giác của em giống như vừa vượt qua một ngọn núi cao mà trước đó em chưa từng nghĩ mình sẽ leo tới đỉnh vậy. Giải thưởng này không chỉ là thành quả của riêng em, mà còn là công lao bồi dưỡng tận tình của thầy cô và sự ủng hộ hết mình từ gia đình, là động lực lớn để em tiếp tục học tập.

Bên cạnh đó, việc sử dụng tranh ảnh, phim tư liệu, tổ chức hoạt động thảo luận, đóng vai nhân vật lịch sử hay tham quan các di tích cũng giúp học sinh cảm nhận lịch sử một cách gần gũi và chân thực hơn. Khi đó, lịch sử không còn khô khan mà trở thành những câu chuyện sống động về quá khứ của dân tộc. Qua đó, thế hệ trẻ càng thêm biết ơn những thế hệ cha ông đã hy sinh để bảo vệ và xây dựng đất nước, đồng thời sống có trách nhiệm hơn với hiện tại và góp phần xây dựng tương lai tốt đẹp.

Thầy giáo Vương Đình Sơn, Phó Hiệu trưởng Trường THCS Trần Mai Ninh, cho biết: "Lịch sử từ lâu đã là một trong những thế mạnh nổi bật của nhà trường. Điều đáng quý không chỉ nằm ở thành tích, mà còn ở niềm say mê thực sự của học sinh với môn học này. Nhiều em học sinh có tố chất, yêu thích tìm tòi, khám phá lịch sử, từ đó thường xuyên đoạt giải cao trong các kỳ thi. Đồng hành với các em là đội ngũ giáo viên môn Lịch sử năng động, nhiệt huyết, luôn tìm cách khơi gợi hứng thú học tập bằng nhiều hình thức phong phú".

Bên cạnh đó, nhà trường còn chú trọng tổ chức các hoạt động trải nghiệm. Những buổi gặp gỡ nhân chứng lịch sử đã mang đến cho học sinh những câu chuyện sống động, góp phần bồi đắp tình yêu lịch sử một cách tự nhiên và sâu sắc. Đặc biệt, nhà trường đã quyết tâm xây dựng Phòng Truyền thống với quy mô bài bản. Đây không chỉ là nơi lưu giữ những dấu ấn của nhà trường, mà còn trở thành không gian giáo dục trực quan, góp phần nuôi dưỡng niềm tự hào, tinh thần yêu nước trong mỗi học sinh. Trường THCS Trần Mai Ninh đang từng bước hướng tới mục tiêu giáo dục toàn diện, tạo nền tảng phát triển hài hòa cho học sinh.

Niềm đam mê lịch sử không chỉ mang lại những bảng vàng thành tích trong kỳ thi học sinh giỏi, mà còn giúp các em khẳng định mình tại các sân chơi, các cuộc thi tìm hiểu lịch sử do tỉnh, địa phương tổ chức. Những gương mặt tiêu biểu như các em Nguyễn Ngọc Diệp, lớp 9A; Lê Quỳnh Chi, lớp 8A, đều là học sinh Trường THCS Vân Du, xã Vân Du, với giải Nhì và giải Ba tại Cuộc thi tìm hiểu lịch sử Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa năm 2025 đã minh chứng rõ nét cho tinh thần ấy.

Tại mái Trường THCS Vân Du, lịch sử không còn là những sự kiện khô khan, mà đã trở thành sợi dây kết nối các em về với cội nguồn, giúp các em thêm trân trọng những giá trị hun đúc nên hình hài đất nước hôm nay, từ đó bồi đắp một tình yêu quê hương tự nhiên và sâu sắc.