Người trở về sau tiếng súng

Tôi trở về vào một buổi chiều không còi, không trống, không ai đứng đón ngoài cổng làng. Chiến tranh kết thúc rồi, người ta bảo thế. Nhưng với tôi, nó chỉ đổi chỗ ở — từ chiến trường về nằm im trong ký ức. Tôi bước xuống xe, vai không còn ba lô, tay không cầm súng. Chỉ có một vết sẹo dài chạy từ bả vai xuống lưng và một cái chân trái không còn nguyên vẹn. Dân làng nhìn tôi, có người mừng, có người tránh ánh mắt. Họ không biết phải nói gì với một thằng lính đã đi gần mười năm rồi mới về. Mẹ tôi già đi nhiều. Mái tóc bạc gần hết. Bà sờ lên mặt tôi rất lâu, như để chắc rằng tôi là thật, không phải người trong mơ. Rồi bà khóc. Khóc không thành tiếng. Đêm đầu tiên ở nhà, tôi không ngủ được. Nằm trên giường tre quen thuộc mà thấy lạ lẫm. Mỗi tiếng gió đập vào cửa sổ cũng khiến tôi giật mình ngồi bật dậy, tay vô thức tìm khẩu súng đã không còn. Tôi nghe tiếng đồng đội gọi tôi trong giấc mơ. Nghe tiếng nổ. Nghe tiếng ai đó thét lên giữa khói lửa. Tỉnh dậy, mồ hôi ướt đẫm lưng áo. Chiến tranh theo tôi về nhà… lúc nào không hay. ⸻ Ngày hôm sau, tôi chống nạng ra ngõ. Bọn trẻ con nhìn tôi với ánh mắt tò mò. Một đứa hỏi to, không ác ý: — “Chú ơi, sao chân chú thế?” Tôi không biết trả lời sao. Chẳng lẽ bảo: “Chú để lại một phần người mình ở chiến trường”? Tôi chỉ cười: — “Chú đi đánh giặc về.” Nó tròn mắt, rồi chạy đi khoe với đám bạn như vừa nghe chuyện cổ tích. ⸻ Tôi đi làm lại ruộng vườn, nhưng tay chân không còn nhanh. Những việc ngày xưa làm một buổi thì nay phải mất cả ngày. Có lúc tôi bực mình, ném cuốc xuống đất, ngồi thở dốc như kẻ bất lực. Mẹ tôi lặng lẽ nhặt cuốc lên, đặt lại vào tay tôi: — “Chậm thì làm chậm. Về được là quý rồi con.” Tôi cúi đầu. Người ra trận không sợ chết… Nhưng người sống sót lại sợ mình trở thành gánh nặng. ⸻ Một hôm, tôi gặp lại Hòa — bạn cũ cùng tiểu đội. Hòa còn đủ chân tay. Nhưng mắt Hòa trũng sâu, tóc bạc sớm hơn tuổi. Chúng tôi nhìn nhau rất lâu, rồi ôm chặt lấy nhau mà không nói gì. Hòa bảo: — “Mày về được là hơn tụi nó rồi.” Tôi hiểu “tụi nó” là ai. Là những thằng không bao giờ về nữa. Tối đó, tôi mang nhang ra nghĩa trang liệt sĩ. Những ngôi mộ xếp hàng thẳng tắp, tên tuổi quen lẫn xa. Có mộ còn không ghi đủ họ tên.Tôi đứng trước một ngôi mộ vô danh rất lâu. Tôi không biết người nằm dưới là ai. Nhưng tôi chắc chắn đã từng gọi ai đó bằng cái tên ấy trong đêm tối. Tôi thắp nhang, thì thầm: “Tao về rồi. Phần mày… tao sống giùm.” ⸻ Nhiều năm sau, tôi quen dần với cái chân giả. Tôi học cách sống chậm. Học cách chấp nhận những đêm không ngủ. Học cách mỉm cười khi người ta gọi tôi là “thương binh”. Người ta bảo tôi là người may mắn. Có lẽ đúng. Nhưng chỉ những người từng ra trận mới hiểu: may mắn nhất không phải là còn sống… mà là sống sao cho xứng với những người đã nằm lại. Giờ đây, mỗi sáng tôi vẫn ra trước hiên nhà, ngồi nhìn mặt trời lên. Tiếng chim hót. Khói bếp bay. Cuộc sống yên bình đến mức đôi khi tôi thấy mình như kẻ lạc vào một thế giới khác. Và mỗi lần như thế, tôi lại khẽ nói — không phải với ai khác, mà với chính mình: “Ừ… mình đã về thật rồi.”11:07Đã gửi