NGƯỜI TRỞ VỀ VÀ NHỮNG NGƯỜI CHƯA TRỞ VỀ

Năm 1987, Nguyễn Văn Kim rời quân ngũ và trở về Yên Bái. Anh mang theo hành trang của một người lính từng chiến đấu ở Mặt trận Vị Xuyên và những ký ức về đồng đội.

Anh từng nghĩ cuộc chiến của mình đã kết thúc.

Nhưng rồi một cuộc điện thoại vào năm 2012 đã khiến anh hiểu rằng, với những người nằm lại chiến trường, cuộc chiến vẫn chưa khép lại.

Người gọi là chị Lưu Thị Lan, vợ liệt sĩ Nguyễn Hữu Thanh. Chồng chị, Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 3, hy sinh ngày 12/7/1984 tại Điểm cao 772. Suốt 28 năm, chị nhiều lần lên Hà Giang tìm kiếm nhưng không có kết quả.

Khi biết Nguyễn Văn Kim chính là người đồng đội cũ của chồng, chị bật khóc.

Kim đã đưa chị trở lại chiến trường. Anh nhớ từng vị trí, từng hướng tiến công và nơi người chỉ huy của mình hy sinh.

Sau 28 năm, gia đình cuối cùng cũng tìm thấy dấu tích của người đã nằm lại nơi biên giới.

Từ đó, Nguyễn Văn Kim bắt đầu một hành trình dài hơn.

Anh tìm kiếm hài cốt của những đồng đội khác. Anh kết nối với gia đình liệt sĩ. Anh cung cấp thông tin cho các đội quy tập. Anh trở lại Hà Giang nhiều lần mỗi năm.

Có những người được trở về quê hương. Có những hài cốt vẫn chưa xác định được danh tính.

Năm 2020, tại Điểm cao 772, Kim cùng lực lượng quy tập tìm được 7 hài cốt liệt sĩ chưa có tên.

Bên cạnh hành trình tìm kiếm, anh còn cùng đồng đội vận động xây dựng Đài tưởng niệm tại Điểm cao 468, đề nghị đặt tên đường theo tên những người lính đã hy sinh.

Những việc làm ấy xuất phát từ một suy nghĩ giản dị: mình đã trở về thì phải tìm cách đưa đồng đội trở về.

Với Kim, sự tri ân không nằm ở những lời nói lớn lao. Nó nằm trong từng chuyến đi, từng nén hương và từng lần nhắc tên một người lính đã khuất.