NGƯỜI TRUYỀN TIN CỦA PHONG TRÀO CÁCH MẠNG NHUẬN ĐỨC

ÔNG TƯ LỰC (Võ Văn Lực)

NGƯỜI TRUYỀN TIN CỦA PHONG TRÀO CÁCH MẠNG NHUẬN ĐỨC

Những năm 1938–1945, phong trào cách mạng ở vùng ven Củ Chi – trong đó có Nhuận Đức – phát triển mạnh. Các hội kín, tổ chức thanh niên yêu nước, cơ sở cơm nuôi cán bộ hoạt động bí mật trong dân.

Thực dân Pháp đàn áp gắt gao, tổ chức hệ thống lý trưởng – hương quản để kiểm soát dân. Nhưng càng siết, phong trào càng lan.

Giữa thời điểm đó xuất hiện một người dân bình dị nhưng táo bạo: ông Tư Lực. Ông Tư Lực (1909–1945)

Ông tên thật Võ Văn Lực, người ấp Chợ Củ, làm nghề đan cần xé và chở hàng bằng xuồng dọc kênh Bến Tràm – Rạch Sơn. Bề ngoài ông chỉ là một nông dân hiền lành, nhưng bên trong là một người tham gia Hội Nông dân Cứu quốc từ rất sớm.

Ông là người truyền tin và chuyển tài liệu cho cơ sở cách mạng từ Nhuận Đức lên Phú Mỹ Hưng – Bến Súc – Chiến khu Đ. Những tin tức ông chuyển thường là Tình hình bố ráp của đồn Pháp ở Hố Bò, Bàu Tre. Danh sách lính mã tà mới tuyển. Lộ trình tuần tra của bọn lính bảo an. Tài liệu của xứ ủy Nam Kỳ gửi xuống cơ sở. Ông ẩn các tài liệu trong đáy thúng cần xé, hoặc dưới mớ khoai mì, bắp khô trên ghe chở hàng.

Vào một đêm tháng 6/1942, ông Tư Lực được giao nhiệm vụ mang một tập tài liệu quan trọng lên Phú Mỹ Hưng. Nhưng giữa đường, ông gặp trạm kiểm soát của lính Pháp ngay đoạn rạch gần Bưng Ba. Tên lính yêu cầu khám ghe. Trời tối, tiếng nước róc rách. Ông Lực bình tĩnh: Thưa quan, tui chỉ chở khoai mì lên chợ bán. Mấy bữa nay mùa đói, không bán là chết đói cả nhà. Tên lính cầm cây sắt thọc xuống đống khoai. Mũi sắt chỉ cách tài liệu vài phân. Trái tim ông thắt lại. Bất ngờ, ông vờ như chuột chạy dưới ghe rồi đập mái chèo thật mạnh làm ghe nghiêng. Đống khoai đổ ụp sang một bên, che kín vị trí tài liệu. Tên lính chửi thề, cho đi. Đêm ấy, ông chèo xuyên rừng, đưa trọn tài liệu đến nơi, góp phần giúp phong trào tổng đình công 1942 thành công ở vùng ven.

Đầu năm 1945, khi phong trào khởi nghĩa sục sôi, ông Lực bị một tên hương quản tay sai phát hiện vì thấy ông thường xuyên đi lại ban đêm. Một chiều cuối tháng 4, ông bị phục kích bên gốc me gần Xóm Bưng. Không khai được gì, chúng đánh ông đến gãy xương sườn rồi bỏ mặc. Người dân phát hiện thì ông chỉ kịp dặn:

– Cách mạng đến rồi… Ráng giữ… Giữ lấy đất này…Ông mất trên tay bà con, không kịp chứng kiến ngày 23/8/1945 – ngày chính quyền về tay nhân dân.

Nhân vật ông Tư Lực tượng trưng cho lớp người đi trước – những hạt giống đỏ âm thầm nuôi dưỡng phong trào cách mạng ở Nhuận Đức trước 1945. Sự hy sinh của ông tạo nền tảng cho thế hệ sau, như má Năm Giao trong giai đoạn chống Mỹ, tiếp nối “ngọn lửa” đấu tranh của quê hương. Nhân dân Nhuận Đức luôn kiên trung, dù trong bất kỳ thời kỳ nào. “Thời hoa lửa” không chỉ là thời chống Mỹ; nó bắt đầu từ rất sớm, bằng mồ hôi và máu của những người dân thường. Tinh thần bảo vệ quê hương và cách mạng truyền nối qua nhiều thế hệ./.

Sưu tầm