NGƯỜI TỪ SỚM ĐÃ NHÌN THẤU KHMER ĐỎ: CHUYỆN CHƯA KỂ VỀ ÔNG BA QUỐC
Sau ngày đất nước hoàn toàn giải phóng năm 1975, ông Ba chính thức lấy lại tên “cúng cơm” Đặng Trần Đức nhưng mọi người quen miệng gọi ông bằng hai chữ thân thương: Ba Quốc. Từ một điệp viên hoạt động mật, ông chuyển sang vai trò tình báo công khai, rồi dần đảm nhiệm trọng trách chỉ huy.
Năm 1977, khi tình hình Campuchia đột ngột “bốc lửa”, ông Ba được điều xuống Hà Tiên giữ chức Cụm trưởng Điệp báo. Nhưng giữa bối cảnh Khmer Đỏ liên tục khiêu khích biên giới, quyết định ấy là bước đi chiến lược. Điều đặc biệt là, chính những mối quan hệ ông gây dựng từ thời hoạt động trong lòng chính quyền Sài Gòn lại trở thành chiếc chìa khóa mở ra cánh cửa thông tin sống còn. Một sĩ quan Lon Nol gốc Việt - Khmer, từng kính nể ông như bậc đàn anh, nay giữ chức sư đoàn trưởng trong Khmer Đỏ, đã bí mật gửi cho ông bản Nghị quyết Trung ương Khmer Đỏ coi Việt Nam là kẻ thù truyền kiếp và tuyên bố chắc chắn sẽ phát động chiến tranh.Hiểu mức độ nguy hiểm, ông Ba lập tức báo cáo về Thành phố Hồ Chí Minh. Trong cuộc gặp với các ông Vũ Chính và Tư Văn, ý kiến còn phân vân: Khmer Đỏ khi đó vẫn mang danh bạn, dù đã có hành động thù địch. Ông Ba đề nghị được báo cáo thẳng ra Quân ủy Trung ương và Bộ Chính trị. Khi tài liệu đến tay đồng chí Lê Đức Thọ - Ủy viên Bộ Chính trị phụ trách vấn đề chiến lược phản ứng đầu tiên là cảnh báo: Coi chừng biến bạn thành thù. Lời ấy khiến ông Ba, một Trung tá trẻ, thoáng chột dạ.Nhưng rồi chính ông Sáu Thọ lại là người mở nút thắt. Ông bay vào họp với Cục 2, gặp Ba Quốc và thẳng thắn yêu cầu: "Họp nội bộ, ai biết gì nói nấy". Trong cuộc họp ấy, ông Ba Quốc trình bày tất cả những gì mình nắm được về Khmer Đỏ: cấu trúc, dã tâm, thế lực đứng sau. Không bị bác bỏ, cũng chẳng bị phê phán, ông Sáu Thọ chỉ nói một câu: "Tình báo cần phải nắm thêm ở cấp Trung ương Khmer Đỏ".Đó là lời bật đèn xanh quý giá. Từ nguyên tắc không nắm bạn, tình báo Việt Nam được phép tiếp cận sâu vào đầu não Khmer Đỏ. Nhờ đó, ta kịp thời nhận diện đầy đủ âm mưu của chế độ diệt chủng và chủ động ứng phó trong cuộc chiến bảo vệ biên giới Tây Nam.



