Người về đem tới mùa xuân-Bài 2: Gieo mầm “hạt giống” cách mạng

Chuyện lớn hóa chuyện nhàRời hang Pác Bó, ánh nắng ấm áp giăng nhẹ trên lối nhỏ quanh xóm xua bớt cái lạnh giá mùa đông. Đoàn chúng tôi dừng lại trước một ngôi nhà gỗ phủ mái tôn, bên trái có một bệ đá ghi hàng chữ: Nhà cụ Dương Văn Đình-nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh thường tiếp xúc với quần chúng để tuyên truyền cách mạng từ năm 1941 đến 1945. Bước vào bên trong, bàn thờ Chủ tịch Hồ Chí Minh đặt trang trọng trên tường. Giữa nhà kê một chiếc bàn gỗ mà gia đình cụ Đình dùng để đón Bác vào bữa cơm trưa năm 1961, sau buổi Bác gặp gỡ nhân dân các dân tộc Pác Bó, Hà Quảng ở khu ruộng Nà Chang.Chị Vi Thị Hồng Thoa, hướng dẫn viên của Ban Quản lý các di tích quốc gia đặc biệt tỉnh Cao Bằng giới thiệu: Đây là một trong những gia đình đã gắn bó sâu nặng với cách mạng từ những ngày đầu. Trước kia, ngôi nhà là nhà sàn, nay đã sửa thành nhà trệt nhưng vẫn giữ lại một số cột nhà, khung gỗ cũ của ngôi nhà xưa. Chính tại đây, Bác Hồ nhiều lần qua lại, gặp gỡ, nói chuyện, động viên, truyền lửa cho đồng bào và cán bộ địa phương. Nhiều người đến tham quan đặt câu hỏi, dưới những mái nhà đơn sơ, mộc mạc là thế, vì sao phong trào cách mạng ở đây vẫn phát triển mạnh mẽ? Câu trả lời chính là từ việc Bác Hồ đã để lại những chỉ dẫn rất cụ thể, gần gũi mà đến nay các bậc cao niên trong làng và hồi ký về Bác Hồ vẫn nhắc lại để dạy con cháu. Chủ tịch Hồ Chí Minh và các gia đình có công với cách mạng, nhân dịp Người lên thăm tỉnh Cao Bằng và thăm lại đồng bào Pác Bó, tháng 2-1961. Ảnh tư liệuChị Thoa kể: Lần đầu chuyện trò giữa ông Dương Văn Đình và "Ông Cụ" còn chệch choạc vì người thì không thạo tiếng địa phương, người thì không biết tiếng phổ thông, rồi hai người cùng dùng tiếng Quảng Đông, thỉnh thoảng bút đàm bằng chữ Hán. Bác hỏi chuyện Tết, hỏi sức khỏe, hỏi công việc làm ăn. Ông Dương Văn Đình nói thật hết những nỗi khổ của dân làng bị tổng lý, kỳ hào làm nhục, lòng căm tức bốc lên theo từng câu chữ. “Ông Cụ” nghe, rồi từ tốn nói:- Phải. Cái cảnh nước mất nhà tan vì bọn đế quốc phong kiến thì khổ sở thế đấy. Nhưng trước hết phải đồng lòng, hiệp sức đánh đuổi bằng được bọn đế quốc ra khỏi bờ cõi mới mong yên ổn làm ăn được.Ông Dương Văn Đình chưa thông, lại thưa thẳng: Bọn đế quốc thì tôi chẳng biết đâu, nhưng sờ sờ trước mắt chúng tôi là bọn tổng lý, kỳ hào thì ác sao mà ác! Tôi vẫn cho bọn này là đáng ghét nhất đấy!"Ông Cụ" chỉ tay vào một cái cây gần đó, giải thích thêm: Tôi nói thế này cho cụ dễ hiểu hơn. Dân ta như cái cây. Bọn tổng lý, kỳ hào như cái đinh mà bọn đế quốc như cái búa. Búa đập vào đinh thì đinh mới cắm được vào cây. Muốn cho đinh không cắm được vào cây nữa thì việc cốt yếu là phải giật cho được cái búa, đánh gãy nó đi, vất bỏ nó đi. Bọn đế quốc mà bị đánh quỵ rồi thì những tổng lý, kỳ hào chẳng qua cũng là làng trên xóm dưới với ta cả, lo gì không uốn nắn được họ. Khu di tích quốc gia đặc biệt Pác Bó nhìn từ trên cao. Ảnh: VĂN NGUYỄN