Người y tá ở Ngã ba Đồng Lộc
Câu chuyện kể về một nữ y tá quân y đã hy sinh khi đang cứu chữa cho thương binh sau trận bom tại ngã ba Đồng Lộc năm 1968.
Cựu chiến binh Nguyễn Thị Hòa, sinh năm 1947, từng là y tá quân y làm nhiệm vụ tại khu vực ngã ba Đồng Lộc, Hà Tĩnh năm 1968. Bà kể rằng thời điểm ấy, ngã ba Đồng Lộc là một trong những nơi bị máy bay Mỹ đánh phá ác liệt nhất vì đây là tuyến đường quan trọng để vận chuyển hàng hóa và bộ đội vào miền Nam. Theo lời bà Hòa, bom đạn gần như không lúc nào ngớt. Ban ngày máy bay quần thảo trên bầu trời, ban đêm pháo sáng rực cả một vùng đồi núi. Các tổ quân y luôn phải túc trực để cấp cứu cho bộ đội, thanh niên xung phong và người dân bị thương sau mỗi trận bom. Bà nhớ nhất buổi chiều ngày 24 tháng 7 năm 1968. Hôm đó, sau một đợt máy bay ném bom xuống khu vực gần ngã ba, nhiều người bị thương được đưa về trạm quân y dã chiến. Trong tổ quân y của bà có một nữ y tá tên Phạm Thị Liên, quê ở Nghệ An, mới 21 tuổi. Liên là người rất hiền, luôn nhẹ nhàng với thương binh và thường nhường phần cơm của mình cho những người bị thương nặng. Hôm đó, khi mọi người đang băng bó cho các thương binh trong căn hầm dã chiến thì một người lính được đưa vào trong tình trạng bị thương rất nặng ở bụng và mất máu nhiều. Vì không đủ ánh sáng, Liên đã cầm đèn pin ngồi sát bên để giúp bác sĩ cầm máu và khâu vết thương. Bà Hòa kể rằng đúng lúc ấy, máy bay địch quay lại ném bom lần thứ hai. Mọi người vừa kịp nằm xuống thì một quả bom rơi rất gần miệng hầm. Đất đá đổ xuống, khói bụi mù mịt và tiếng nổ khiến ai cũng choáng váng. Khi mọi người bò dậy được, họ thấy Liên vẫn nằm chắn phía trên người thương binh để bảo vệ anh khỏi đất đá. Người thương binh ấy còn sống, nhưng Liên đã hy sinh vì mảnh bom trúng vào lưng. Bà Hòa kể rằng điều khiến bà day dứt nhất là trước đó ít ngày, Liên vừa nhận được thư mẹ gửi vào, trong thư có nhắc rằng ở quê đang chuẩn bị cưới chồng cho chị gái và cả nhà mong Liên sớm trở về. Nhiều năm sau, mỗi lần nhắc đến ngã ba Đồng Lộc, bà Hòa vẫn nhớ đến hình ảnh cô y tá trẻ ôm chiếc đèn pin ngồi bên thương binh giữa căn hầm tối. Với bà, Liên mãi mãi là biểu tượng đẹp đẽ của lòng nhân hậu và sự hy sinh của những người phụ nữ Việt Nam trong chiến tranh.
