người y tá trên đỉnh đèo khói lửa
Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước, tuyến đường vận tải qua dãy Trường Sơn luôn là nơi hứng chịu bom đạn ác liệt của kẻ thù. Những đoàn xe nối dài ngày đêm vượt núi băng rừng để chi viện cho chiến trường miền Nam. Trên những cung đường ấy, ngoài các chiến sĩ lái xe và thanh niên xung phong còn có những y tá quân y âm thầm làm nhiệm vụ cứu chữa thương binh ngay giữa mưa bom bão đạn. Câu chuyện về nữ y tá Nguyễn Thị Hòa trên đỉnh đèo đá năm ấy đã trở thành ký ức không thể quên của thời hoa lửa.
Nguyễn Thị Hòa sinh ra tại một làng quê ven sông ở Thanh Hóa. Từ nhỏ, cô đã nổi tiếng hiền lành và chăm học. Ước mơ lớn nhất của Hòa là trở thành bác sĩ để chữa bệnh cho người nghèo trong làng.
Khi chiến tranh ngày càng ác liệt, nhiều thanh niên quê cô lần lượt lên đường ra trận. Chứng kiến cảnh những người lính bị thương trở về, Hòa quyết định gác lại việc học để tình nguyện tham gia lực lượng quân y.
Sau thời gian huấn luyện cấp tốc, cô được điều vào tuyến đường Trường Sơn làm nhiệm vụ tại một trạm cứu thương nằm trên đỉnh đèo hiểm trở. Nơi ấy quanh năm mây phủ, mùa mưa thì lầy lội, mùa khô bụi đỏ phủ kín núi rừng.
Trạm quân y chỉ là vài căn hầm nhỏ được đào sâu dưới lòng đất để tránh bom. Thuốc men vô cùng thiếu thốn, nhiều dụng cụ y tế phải dùng đi dùng lại nhiều lần. Nhưng các y tá và bác sĩ nơi đây vẫn ngày đêm cứu chữa cho thương binh từ các đoàn xe vận tải và đơn vị chiến đấu chuyển về.
Hòa là y tá trẻ tuổi nhất đơn vị nhưng luôn chăm chỉ và tận tụy. Ban ngày cô phụ bác sĩ băng bó vết thương, ban đêm lại thức trắng chăm sóc bệnh nhân sốt rét hoặc bị thương nặng.
Có những hôm hàng chục thương binh được đưa tới cùng lúc sau một trận bom. Cô chạy liên tục từ hầm này sang hầm khác, quần áo thấm đầy máu và bùn đất nhưng chưa bao giờ than vãn.
Các chiến sĩ thường gọi cô bằng cái tên trìu mến:
“Cô y tá của đỉnh đèo.”
Giữa chiến tranh khốc liệt, nụ cười dịu dàng của cô như tiếp thêm sức mạnh cho biết bao người lính.
Một đêm cuối năm 1972, khi sương mù phủ kín đỉnh đèo, đơn vị nhận được tin một đoàn xe vận tải vừa bị máy bay địch đánh bom ở gần khu vực trọng điểm. Nhiều chiến sĩ bị thương cần cấp cứu gấp.
Không chờ lệnh, Hòa cùng tổ quân y lập tức mang cáng và thuốc men lên đường. Con đường núi tối đen, trơn trượt vì mưa kéo dài nhiều ngày.
Khi tới nơi, cảnh tượng trước mắt khiến ai cũng nghẹn lòng. Nhiều chiếc xe cháy dở nằm bên sườn núi, đất đá đổ xuống ngổn ngang sau trận bom dữ dội.
Tiếng gọi cứu thương vang lên khắp nơi. Hòa nhanh chóng cùng đồng đội sơ cứu cho các chiến sĩ bị thương rồi chuyển họ về trạm quân y.
Trong lúc mọi người đang khẩn trương cứu người, tiếng máy bay địch bất ngờ quay trở lại. Tiếng còi báo động vang lên dồn dập giữa núi rừng.
“Xuống hầm ngay!” – một chiến sĩ hô lớn.
Nhưng đúng lúc ấy, Hòa phát hiện một người lính bị mắc kẹt dưới thùng xe lật chưa kịp đưa đi.
Không chút do dự, cô lao tới cùng một đồng đội tìm cách kéo người chiến sĩ ra ngoài. Bom bắt đầu nổ liên tiếp quanh khu vực đèo, đất đá văng tung tóe khắp nơi.
Dù nguy hiểm cận kề, cô vẫn cố giữ bình tĩnh băng bó tạm cho người lính rồi dìu anh tới nơi an toàn.
Khi chỉ còn vài bước nữa tới miệng hầm trú ẩn, một quả bom bất ngờ phát nổ gần đó. Sức ép dữ dội khiến cả sườn đồi rung chuyển.
Người chiến sĩ được cứu thoát, nhưng Hòa bị thương rất nặng do mảnh bom găm vào người.
Đồng đội vội đưa cô vào hầm cứu thương. Trong ánh đèn dầu leo lét, cô gái trẻ vẫn cố hỏi:
“Các thương binh… đã được cứu hết chưa?”
Khi nghe mọi người trả lời rằng tất cả đã an toàn, cô khẽ mỉm cười.
Nguyễn Thị Hòa đã mãi mãi nằm lại trên đỉnh đèo Trường Sơn khi tuổi đời còn rất trẻ.
Sự hy sinh của cô khiến cả đơn vị lặng đi trong đau xót. Các chiến sĩ từng được cô chăm sóc vẫn luôn nhắc về người y tá nhỏ bé với lòng biết ơn sâu sắc.
Sau ngày đất nước thống nhất, con đường đèo năm xưa đã không còn tiếng bom rơi đạn nổ. Những đoàn xe giờ nối nhau chở hàng hóa và tiếng cười của cuộc sống mới. Nhưng giữa núi rừng Trường Sơn, đồng đội cũ vẫn kể cho nhau nghe về cô y tá trẻ đã dành trọn tuổi xuân để cứu người giữa thời hoa lửa.
Câu chuyện về Nguyễn Thị Hòa là biểu tượng đẹp của lòng nhân ái và tinh thần hy sinh cao cả của thế hệ thanh niên Việt Nam trong chiến tranh. Họ đã sống và cống hiến bằng tất cả tình yêu dành cho đồng đội và Tổ quốc.
Ngày nay, khi được sống trong hòa bình, mỗi người trẻ càng cần biết trân trọng hơn những hy sinh to lớn của cha anh đi trước. Những câu chuyện lịch sử ấy sẽ mãi là ngọn lửa nhắc nhở chúng ta phải sống trách nhiệm hơn, biết yêu thương con người và góp sức xây dựng quê hương đất nước ngày càng giàu đẹp.



