Nguyễn Bá Hùng

Trong chiến tranh, người lính thường có rất ít đồ dùng riêng.

Ngoài bộ quần áo bạc màu, chiếc bi đông móp méo và vài lá thư nhàu trong túi áo, hầu như chẳng còn gì đáng giá.

Nhưng với tôi, có một thứ luôn được giữ cẩn thận suốt nhiều năm — một chiếc bật lửa nhỏ đã không còn đánh ra lửa nữa.

Chiếc bật lửa ấy tôi nhặt được sau một trận đánh ở Quảng Trị năm 1972.

Hôm đó đơn vị vừa trải qua một đợt pháo kích dữ dội.

Khắp triền đồi đất đỏ mù mịt khói bụi.

Cây cối gãy đổ ngổn ngang.

Sau trận đánh, chúng tôi đi kiểm tra lại khu vực trận địa thì thấy bên mép giao thông hào có một chiếc bật lửa bằng đồng nằm lẫn trong bùn đất.

Mặt bật lửa đã xước gần hết.

Nắp méo mó vì sức ép bom.

Nhưng trên thân còn khắc dòng chữ nhỏ:

“Nhớ ngày về.”

Tôi cầm chiếc bật lửa ấy lên rất lâu.

Không ai biết nó là của ai.

Có thể của một người lính vừa chuyển đơn vị.

Cũng có thể của ai đó đã nằm lại sau trận bom sáng nay.

Từ hôm ấy, tôi giữ luôn chiếc bật lửa bên mình.

Dù nó gần như không còn dùng được.

Mỗi lần mở nắp, chỉ nghe tiếng “tách” khô khốc.

Không có tia lửa nào bật lên nữa.

Nhưng lạ lắm, tôi vẫn thường lấy nó ra ngắm mỗi lúc nhớ nhà.

Bởi dòng chữ “Nhớ ngày về” giống hệt suy nghĩ trong lòng tất cả chúng tôi năm ấy.

Có lần hành quân đêm qua rừng sâu, đơn vị dừng chân nghỉ bên suối.

Một cậu lính trẻ thấy tôi cầm bật lửa liền hỏi:

“Cái này hỏng rồi sao anh còn giữ?”

Tôi vuốt nhẹ mặt đồng lạnh ngắt rồi đáp:

“Vì có người từng rất quý nó.”

Cậu lính im lặng rất lâu.

Rồi khẽ gật đầu.

Đời lính chiến tranh là vậy.

Nhiều món đồ vô tri nhưng lại chứa cả ký ức của một con người.

Những năm sau đó, chiếc bật lửa theo tôi qua rất nhiều cánh rừng, rất nhiều trận bom.

Có hôm mưa rừng làm ba lô ướt hết, vậy mà tôi vẫn bọc riêng chiếc bật lửa trong túi nilon nhỏ.

Không phải vì giá trị của nó.

Mà vì tôi luôn nghĩ biết đâu người chủ cũ chưa từng kịp trở về.

Thì ít nhất vẫn còn ai đó nhớ rằng anh đã từng tồn tại giữa cuộc chiến này.

Ngày hòa bình lập lại, tôi trở về quê mang theo chiếc bật lửa cũ.

Nhiều người bảo:

“Giữ đồ hỏng làm gì.”

Tôi chỉ cười.

Làm sao giải thích được rằng có những món đồ không còn để sử dụng nữa.

Chúng tồn tại như một phần của ký ức.

Bây giờ chiếc bật lửa nằm yên trong ngăn tủ gỗ cạnh những tấm ảnh cũ và vài lá thư thời lính.

Mỗi lần mở nắp nghe tiếng “tách” quen thuộc, tôi lại nhớ Quảng Trị mùa hè đỏ lửa năm ấy.

Nhớ những gương mặt trẻ măng phủ đầy bụi đất.

Nhớ những người lính từng sống giữa bom đạn nhưng trong lòng luôn giữ một niềm tin giản dị — rằng rồi sẽ có một ngày được trở về với quê hương.