Bài viết

NGUYỄN BÁ NGỌC - NGƯỜI HỌC TRÒ ANH HÙNG LÀM SÁNG NGỜI TINH THẦN XẢ THÂN VÌ ĐỒNG ĐỘI

Lại Khánh Ly

Thanh Hóa18/08/2026phường Lê Chân (phường Lê Chân)3 lượt xem0 lượt chia sẻ

Nguyễn Bá Ngọc là một thiếu niên anh hùng, một tấm gương sáng ngời về lòng dũng cảm và tinh thần vị tha của thế hệ mầm non đất nước trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Sinh ra và lớn lên tại xã Quảng Trung, huyện Quảng Xương, tỉnh Thanh Hóa, ông sống trong những năm tháng dồn dập bom đạn khi đế quốc Mỹ phát động cuộc chiến tranh phá hoại tàn khốc ra miền Bắc. Lúc bấy giờ, Quảng Xương là một trong những tọa độ lửa nằm trên tuyến giao thông huyết mạch, ngày đêm phải hứng chịu các trận mưa bom, bão đạn từ các biên đội máy bay phản lực Mỹ nhằm cắt đứt con đường chi viện cho tiền tuyến miền Nam. Giữa hoàn cảnh khốc liệt đó, người học trò Nguyễn Bá Ngọc – lúc bấy giờ mới là cậu học sinh lớp 4 Trường Phổ thông cấp I Quảng Trung – đã viết nên một câu chuyện huyền thoại cảm động về tình đồng chí, nghĩa đồng bào bằng chính dòng máu đỏ của mình.

Sự kiện anh dũng và xúc động diễn ra vào ngày 4 tháng 4 năm 1965. Sáng hôm đó, các máy bay phản lực của Mỹ bất ngờ ập tới, điên cuồng ném bom và phóng tên lửa xuống khu dân cư thôn khang dọc bờ sông Yên. Tiếng bom nổ rền vang xé toạc bầu trời, khói lửa ngùn ngụt bao trùm khắp xóm làng, đất đá bay mù mịt. Khi tiếng còi báo động vang lên, Nguyễn Bá Ngọc đã kịp thời nhanh chân chạy xuống hầm trú ẩn an toàn của gia đình được đào sâu dưới lòng đất. Tuy nhiên, ngay khi vừa ngồi định thần trong hầm, ông bỗng nghe thấy tiếng khóc thét xé lòng của ba đứa trẻ nhỏ nhà bên cạnh là em Khương, em Toanh và em đượm. Ngôi nhà của ba em vừa bị trúng bom mảnh, sập đổ hoàn toàn, trong khi cha mẹ các em đang bận đi làm ngoài đồng xa không kịp trở về che chở.

Bất chấp hiểm nguy tột cùng khi máy bay Mỹ vẫn đang gầm rú tầm thấp và bom đạn tiếp tục dồn dập nổ xung quanh, người thiếu niên quả cảm Nguyễn Bá Ngọc đã không một chút do dự. Ông dũng cảm lao ra khỏi căn hầm an toàn của mình, băng qua làn khói đạn mịt mù để chạy sang nhà hàng xóm. Tiếp cận đống đổ nát, ông nhìn thấy em Khương đang ngồi khóc mếu máo bên ụ đất, ông lập tức ôm chặt lấy em, che chở và dìu em xuống hầm trú ẩn an toàn. Không dừng lại ở đó, Ngọc lại tiếp tục lao lên mặt đất để cứu hai em nhỏ còn lại. Khi nhìn thấy hai em Toanh và Đượm đang ngơ ngác, không có chỗ trốn giữa cơn bão đạn, Ngọc đã lấy thân mình nhào tới, dùng tấm lưng học trò che chắn hoàn toàn cho hai em nhỏ dưới lòng một rãnh đất dã chiến.

Hành động xả thân thiêng liêng đó đã giúp bảo vệ an toàn tính mạng cho cả ba em nhỏ hàng xóm, nhưng Nguyễn Bá Ngọc đã không may bị một mảnh bom găm trúng vào lưng, gây ra vết thương rất nặng và mất máu cấp tốc. Khi máy bay địch rút lui, dân làng và các chiến sĩ tự vệ địa phương chạy đến ứng cứu, dù đang phải chịu đựng nỗi đau đớn tột cùng thể xác, người học trò nhỏ vẫn thều thào nói với người lớn: "Hãy cứu lấy các em nhỏ trước, cháu không sao đâu". Ông được mọi người gạt nước mắt đưa đi cấp cứu khẩn cấp tại bệnh viện tuyến trên, nhưng do vết thương trúng chỗ hiểm và nhiễm trùng nặng, Nguyễn Bá Ngọc đã anh dũng hy sinh vào rạng sáng ngày hôm sau, khi mới vừa tròn 13 tuổi.

Ý nghĩa sự hy sinh của Nguyễn Bá Ngọc vô cùng vĩ đại, trở thành biểu tượng cao đẹp cho lòng dũng cảm, tinh thần yêu thương con người và ý chí tự lực phi thường của tuổi trẻ Việt Nam. Câu chuyện về người học sinh lớp 4 xả thân cứu em nhỏ đã nhanh chóng lan tỏa, tạo nên một làn sóng thi đua học tập và làm theo gương anh hùng Nguyễn Bá Ngọc trong hàng triệu học sinh, đội viên thiếu niên tiền phong trên khắp cả nước. Ghi nhận chiến công đặc biệt xuất sắc, ông đã được Đảng và Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Di sản tinh thần và bài hát ca ngợi ông mãi mãi vang vọng, tên của Nguyễn Bá Ngọc được trân trọng đặt cho nhiều trường học, tuyến đường sầm uất tại Thanh Hóa, Hà Nội và nhiều tỉnh thành, mãi là ngọn đuốc sáng soi đường cho các thế hệ mầm non Việt Nam luôn tự hào noi theo.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn