NGUYỄN BỈNH KHIÊM

Nguyễn Bỉnh Khiêm (1491 – 1585), hiệu Bạch Vân cư sĩ, thường được tôn kính gọi là Trạng Trình, là một nhà văn hóa lớn, nhà triết học và bậc vĩ nhân dự ngôn kiệt xuất trong lịch sử Việt Nam thế kỷ XVI. Sinh ra tại Hải Phòng, ông nổi tiếng thông minh từ nhỏ nhưng đến năm 44 tuổi mới đi thi và xuất sắc đỗ Trạng nguyên dưới triều nhà Mạc. Sau một thời gian làm quan, trước cảnh triều chính rối ren, ông dâng sớ chém 18 gian thần không thành nên đã từ quan về quê lập am Bạch Vân, mở trường dạy học và đào tạo nên nhiều hiền tài cho đất nước. Dù vui thú điền viên với lối sống thanh cao, nhàn tản — như chính tinh thần trong tập thơ "Bạch Vân am thi tập" và "Bạch Vân quốc ngữ thi tập" — ông vẫn là bậc quân sư tối cao được các tập đoàn phong kiến đương thời kính trọng. Với nhãn quan chính trị đi trước thời đại và tài tiên tri kiệt xuất qua tập "Sấm Trạng Trình", ông đã đưa ra những lời sấm truyền định hải thần châm, vạch lối cho nhà Mạc lên Cao Bằng, khuyên chúa Trịnh tiếp tục phò Lê và chỉ đường cho Nguyễn Hoàng vào Nam mở cõi với câu nói kinh điển "Hoành Sơn nhất đái, vạn đại dung thân". Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm chính là biểu tượng cao đẹp của một nhân cách đứng vững trước bão táp thời cuộc, một trí tuệ tầm vóc vĩnh cửu làm thay đổi dòng chảy lịch sử dân tộc.