Nguyễn Cảnh Chân – Danh tướng mưu lược, trụ cột kháng Minh
Vị tiến sĩ, danh tướng thời Hậu Trần, cánh tay phải của Giản Định Đế trong kháng chiến chống Minh, bị giết oan cùng Đặng Tất năm 1409.
Nguyễn Cảnh Chân (1355–1409) có nguồn gốc từ vùng Đông Triều (Quảng Ninh), sau về lập tổ quán tại làng Ngọc Sơn, huyện Thanh Chương, tỉnh Nghệ An. Năm 1384, ông đỗ Thái học sinh dưới triều Trần Phế Đế, rồi được bổ vào Mật viện, giữ chức tham mưu quân sự, sau làm An phủ sứ Hóa Châu (1398) và An phủ sứ lộ Thăng Hoa (1402) – vùng đất mới chiếm được của Chiêm Thành. Ông nổi tiếng có học thức, giỏi mưu lược; có lần dâng thư xin cho dân nộp thóc để lấy tước, miễn lao dịch nhằm lo lương thảo phòng biên cương, nhưng bị Hồ Quý Ly chê bai, giáng chức ra xa triều đình. Khi Trần Ngỗi xưng Giản Định Đế (1407), Nguyễn Cảnh Chân đem quân về phò, được phong Đồng tri khu mật tham mưu quân sự, cùng Đặng Tất trở thành hai trụ cột của cuộc kháng chiến, góp công lớn trong thắng lợi Bô Cô (1408). Tháng 2 năm 1409, chỉ vì nghe lời gièm pha, Giản Định Đế đã giết ông cùng Đặng Tất. Cái chết oan của hai vị tướng khiến nghĩa quân chia rẽ: con trai ông là Nguyễn Cảnh Dị cùng Đặng Dung lập Trùng Quang Đế, tiếp tục sự nghiệp. Nguyễn Cảnh Chân được hậu thế suy tôn là anh hùng dân tộc; đền thờ ông tại Ngọc Sơn (Thanh Chương, Nghệ An) hương khói đến nay.
