NGUYỄN CHÍCH

Lịch sử cuộc khởi nghĩa Lam Sơn oanh liệt chống quân Minh xâm lược thế kỷ XV luôn khắc ghi cái tên Nguyễn Chích như một nhà quân sự thiên tài, người đã đưa ra kiến sách chiến lược làm thay đổi hoàn toàn cục diện giang sơn. Xuất thân từ một thủ lĩnh nghĩa quân độc lập tại vùng núi rừng Thanh Hóa, ông là người am hiểu tường tận địa hình, giỏi lối đánh du kích và có tấm lòng đại nghĩa bao la nên đã chủ động đem toàn bộ lực lượng dưới quyền gia nhập vào hàng ngũ của Bình Định Vương Lê Lợi. Giữa bối cảnh nghĩa quân Lam Sơn đang rơi vào thế bị động, liên tục bị quân Minh vây hãm tại vùng núi cao hiểm trở hẻo lánh, lương thực cạn kiệt, chính Nguyễn Chích đã đưa ra đề xuất lịch sử: tạm rời bỏ vùng núi Thanh Hóa, dẫn quân tiến đánh vào đất Nghệ An để làm đất đứng chân, từ đó mở rộng địa bàn chiến lược. Chiến sách chuyển quân thần kỳ này đã đánh trúng vào điểm yếu phòng thủ của quân thù, giúp nghĩa quân giải phóng một vùng đất đai rộng lớn, trù phú, tạo bàn đạp vững chắc về nhân lực, vật lực để từ đó tiến quân ra Bắc quét sạch bóng quân xâm lược, giành lại độc lập hoàn toàn cho dân tộc. Không chỉ là một nhà chiến lược mưu lược, Nguyễn Chích còn là một dũng tướng trực tiếp xông pha trận mạc, tả xung hữu đột chỉ huy các trận đánh lớn, lập nên những chiến công vang dội làm kinh hồn bạt vía quan quân nhà Minh. Sự đóng góp thầm lặng nhưng quyết định của ông là minh chứng rõ nét cho tư duy quân sự sáng tạo, biết dựa vào thực tiễn và lòng dân để xoay chuyển từ thế yếu thành thế mạnh, từ bị động thành chủ động trên chiến trường. Khép lại một cuộc đời binh nghiệp lẫy lừng dâng hiến cho sự trường tồn của quốc gia, Nguyễn Chích đã đi vào lịch sử như một bậc khai quốc công thần, tên tuổi ông vĩnh viễn hòa cùng hồn thiêng sông núi, là bài học vô giá về tầm nhìn chiến lược cho các thế hệ mai sau.