Bài viết

Nguyễn Công Thuận (3)

ĐÊM TRƯỜNG SƠN VƯỢT NGẦM SÔNG BẠC

Gia Lai09/06/2026Ban Biên tập tổng hợp3 lượt xem0 lượt chia sẻ
Đường Trường Sơn Tây do bộ đội công binh Việt Nam san ủi mặt bằng, con đường chạy dọc theo đỉnh núi phía tây của dãy Trường Sơn, toàn bộ tuyến đường nằm trên núi rừng trùng trùng điệp điệp của ba nước Đông Dương là Việt Nam, Lào và Campuchia. Vượt qua rất nhiều sông, suối, sình lầy, rừng nguyên sinh, về mùa khô hầu hết các dòng suối nhỏ khô cạn, những vùng sình lầy ngập nước của mùa mưa thì về mùa khô trên mặt đất rất khô cứng khoảng 30 cm, còn phía dưới là bùn lầy, vì vậy muốn để cho xe vượt qua thì bộ đội công binh phải chặt cây rừng rải ra làm thảm gỗ cho xe đi qua. Đoạn đường này gọi là đường Long Đanh, nói nôm na giống như cầu phao bắc qua sông Hồng. Đặc điểm núi rừng Trường Sơn phải vượt qua nhiều thung lũng sình lầy, bộ đội công binh phải cưa những cây gỗ to dài rồi liên kết với nhau thành một tấm thảm bằng gỗ trải trên mặt đất sình lầy thì xe mới đi được. Những khu rừng nguyên sinh rậm rạp, có rất nhiều cây to cao như: Cây lim, xến ,táu, thông, săng lẻ, có cây to 3 người ôm không hết, đặc tính của cây rừng có loại xanh tốt quanh năm, có loại khẳng khiu rụng hết lá về mùa khô như: Săng lẻ và cây gộp. Đoạn đường nào phải vượt qua khu rừng trống trải thì bộ đội công binh phải lấy dây rừng căng từ cây này sang cây khác qua các đoạn đường trống đó rồi đeo dò hoa phong lan rừng và những loài cây sống tầm gửi lên trên để ngụy trang cho máy bay Mỹ không phát hiện được con đường. Những con suối to, những dòng sông lớn, bộ đội công binh mở bến phải làm đường ngầm dưới làn nước chảy, sử dụng đá hộc lót tạo thành mặt đường. Về mùa khô tốc độ của dòng chảy nhè nhẹ nên việc làm ngầm để xe vượt sông cũng thuận lợi. Ban ngày, hai bên đầu bến phải chặt cây ngụy trang như rừng rậm để tránh máy bay tàu càng (loại máy bay hai thân) phát hiện. Xe vượt ngầm chỉ được vượt ban đêm, đi bằng ánh sáng đèn gầm, những đoạn ngầm nước sâu nguy hiểm phải có cọc tiêu sống, tức là bộ đội mặc quần đùi, áo lót màu trắng đứng hai bên thượng và hạ lưu ngầm để đoàn xe đi ở giữa hai hàng cọc tiêu sống đó qua sông. Dòng sông Bạc chảy từ Tây Trường Sơn đổ về Đông Trường Sơn, đầu nguồn từ đâu thì tôi không biết nhưng chắc chắn là cuối nguồn nước sẽ đổ về Việt Nam vì nó chảy cắt ngang dãy Trường Sơn. Đứng bên bờ bắc của sông Bạc nhìn sang bờ Nam, mặt sông rộng mênh mông khoảng 300 mét, ban đêm nhìn thấy rất rõ qua ánh sáng của những quả pháo sáng do máy bay của Mỹ bắn vu vơ để tìm kiếm mục tiêu. Đêm nay, đoàn xe vận tải quân sự có ba đại đội là: Đại đội 170, đại đội 5 và đại đội 30 sẽ vượt ngầm sông Bạc. Đồng chí tiểu đoàn trưởng Trịnh Thanh quê Thanh Hóa chỉ huy đoàn có khoảng 100 xe đã tập kết tại km 34, đường số 24 cách ngầm khoảng 3 km, tất cả chấp hành mệnh lệnh vượt ngầm theo ám hiệu bằng tiếng súng của chiến trường. Am hiệu được quy định cụ thể như sau: - Bắn một tiếng súng là hỏi. - Bắn hai tiếng súng là đường thông.- Bắn ba tiếng súng là đường tắc.- Bắn bốn tiếng súng là có người bị thương. - Bắn năm tiếng súng là có người hy sinh. Đêm Trường Sơn đầu mùa khô trăng sao sáng rực cả bầu trời, chốc chốc lại có loạt pháo sáng của máy bay Mỹ bắn vu vơ để tìm kiếm mục tiêu. Thế là giặc Mỹ đã soi đường cho xe chúng tôi vượt ngầm mà không cần phải bật đèn gầm, đoàn xe cứ lần lượt vượt sông theo lệnh chỉ huy của tiểu đoàn. Đến bốn giờ sáng thì đại đội 30 và đại đội 170 đã vượt sang bờ nam sông Bạc. Đến lượt đại đội 5 do đồng chí Lưu Thiện Tiến quê tỉnh Thái Bình làm chính trị viên chỉ huy mới vượt được khoảng mười xe sang bên bờ nam sông Bạc, số xe còn lại của Đại đội 5 cần phải vượt qua ngầm đêm nay khoảng 20 xe nữa. Lúc này chúng tôi đã lái xe chạy từ điểm tập kết km 34 đến cách ngầm khoảng 500 mét chờ vượt qua sông trước khi trời sáng. Lính lái xe chúng tôi đang vui mừng hồ hởi vì sắp đến lượt mình được vượt qua ngầm, mong trót lọt để đêm ngày mai cùng đoàn tiếp tục tiến vào vùng lõi Trường Sơn, đưa hàng vào mặt trận B5 quân khu 9 thì bỗng nghe có ba tiếng súng nổ từ phía ngầm vọng lại, anh em chúng tôi tự hỏi nhau: "Máy bay không đánh phá ngầm, tại sao đường lại tắc?". Lúc này các anh cán bộ cấp đại đội và trung đội là: Anh Văn Đại đội phó, anh Tân, Anh Phán trung đội trưởng và anh Đinh Hùng Quảng trung đội phó rời đoàn xe phía sau, đi bộ đến phía có tiếng súng nổ xem có sự cố gì mà đường lại tắc. Một lúc sau, anh Tân trung đội trưởng trung đội 1 đi vào tuyến, anh Tân ngồi ở xe với tôi, anh quay lại xe nói cho tôi biết là đầu ngầm, tức là đầu bến có một xe của trung đội 2, trung đội anh Phán do đồng chí Huỳnh người Nam Hà lái khi xuống đầu ngầm sát mép nước, bánh xe bên phải bị vấp vào hòn đá hộc to không trườn qua được đã bị vỡ khớp quả bưởi bánh trước. Đại đội điều anh Minh, thợ máy của Đoàn cùng với các anh cán bộ trung đội, đại đội tập trung khắc phục. Anh Tân ra lệnh cho chúng tôi quay xe trở lại rừng phía sau giấu xe ngụy trang kín để máy bay không phát hiện được, còn lái xe thì xuống hầm để bảo đảm an toàn đề phòng máy bay bắn phá. Còn ở ngoài bến ngầm xe bị hỏng vẫn chưa sửa được, trời đã sáng các anh phải chặt cây ngụy trang kín chiếc xe bị hỏng và vẫn cố gắng sửa chữa may ra khắc phục được sẽ đưa chiếc xe đó vào rừng phía sau cất giấu. Đến gần trưa thì máy bay Mỹ phát hiện thấy mục tiêu mới lạ phát sinh ở đầu bến ngầm, nó lượn đi lượn lại nhiều vòng rồi cuối cùng nó ném vài quả bom phát quang xuống, thế là các cành cây ngụy trang trên xe bay mất hết, để lộ ra xe ô tô ngay mép nước. Phát hiện đúng mục tiêu, nó gọi thêm ba, bốn chiếc máy bay F4 nữa đến ném bom bắn róc két, thả bom bi, bom khoan, bom đạn trút xuống như bão lửa, mấy anh cán bộ và thợ máy phải chui vào hầm gần bến ngầm trú ẩn. Bom đạn nhiều như vãi trấu, không may một quả bom xuyên phá trúng hầm. Các anh đang trú ẩn hầm bị sập, xe bị cháy. Sau khi đánh tan nát mục tiêu, máy bay Mỹ bỏ đi, cả đơn vị tập trung đào bới hầm sập để cứu các anh. thì thấy anh Phán đã hi sinh vì bị sức ép bom, còn anh Minh bị sức ép nặng, đơn vị đưa các anh lùi về phía sau làm công tác thương binh tử sĩ. Lúc này máy bay Mỹ đã quay lại đánh phá ác liệt hơn, trong hầm trú ẩn có tôi và anh Viết y tá quê Hưng Yên và anh Luyến lái xe. Anh Luyến vào Trường Sơn năm 1970, quê anh ở Thạch Hà, tỉnh Hà Tĩnh, anh có vợ và một con gái, tính tình anh hiền lành dễ thương, anh ngồi phía ngoài cửa hầm thỉnh thoảng lại ngó ra ngoài cửa hầm xem máy bay nó đánh phá thế nào. Thật không may một mảnh bom lạc đã phạt vào ngực, anh Luyến bị thương vào vùng phổi, vết thương quá nặng, tôi và anh Viết y tá nhanh chóng đưa anh Luyến vào trong hầm băng bó vết thương, anh Viết lấy thuốc viêm cấp cứu còn tôi ôm anh trong lòng, anh Luyến nói được mấy câu ngập ngừng: "Viết ơi!", "Thuận ơi!", "Cứu tao với!". Thế rồi anh tắt thở trong vòng tay của tôi, toàn thân anh vẫn còn nóng ấm, đôi mắt vẫn mở to, anh còn muốn nói điều gì, tôi và anh Viết vuốt nhẹ lên đôi mắt để anh ra đi thanh thản và lấy tăng võng ở trên xe của anh xuống hầm khâm liệm cho anh.Ở quê mẹ Thạch Hà vợ và con gái có hay chăng, Chồng, cha Luyến đã biến thành liệt sĩ.Thể xác anh còn ấm áp trong vòng tay đồng chí.Tây Trường Sơn tĩnh lặng phút chia ly.Cả buổi chiều hôm đó đơn vị tập trung phá hòm đạn ra, lấy vỏ hòm đóng thành áo quan cho hai anh. Chưa kịp mai táng cho các anh mồ yên mả đẹp thì máy bay Mỹ nó quay lại đánh phá khu rừng chúng tôi tập kết, có thể nó suy đoán vực này không phải chỉ có một cái xe đã bị bắn cháy mà còn nhiều xe nữa. Trận đánh lần thứ hai ác liệt hơn, bom đã hất tung hai anh đi đâu mất, trận đánh ác liệt kéo dài, tất cả mọi người phải ở trong hầm không ai dám ra ngoài. Đến khi máy bay bỏ đi thì trời đã tối, không có đèn, cả đơn vị đi tìm anh Phán và anh Luyến. Hồi lâu thì tìm được anh Luyến, thân hình rách nát te tua không còn nguyên vẹn, còn anh Phán thì vẫn không tìm thấy, mọi người mệt mỏi vì cả ngày chỉ ăn lương khô, uống nước suối, đồng chí Trịnh Thanh tiểu đoàn trưởng gọi "Phán ơi! Ở đâu thì báo cho anh em biết để chôn cất cho em tử tế, sống khôn chết thiêng, phù hộ cho anh em an toàn. Anh em đơn vị mệt mỏi lắm rồi Phán ạ!". Thế rồi qua ánh sáng trăng trên trời và đèn pháo sáng của giặc Mỹ Anh Thanh nhìn thấy xác anh Phán bị bom hất văng lên một bụi tre gai gần đó. Mọi người quá mệt mỏi nhưng rất mừng vì đã tìm thấy anh Phán. Cùng nhau tìm cách đưa anh Phán từ trong bụi tre gai ra làm khâm niệm rồi đưa cả anh hai anh về phía sau mai táng hai anh gần một gốc cây sang lẻ to khoảng ba người ôm, rồi làm dấu khắc tên hai anh vào gốc cây để sau này nhớ vị trí mai táng ban đầu sẽ đưa các anh về nghĩa trang Trường Sơn ở bến tắt Quảng Bình. Còn lại hơn 20 xe của đại đội 5 tiếp tục cập bến để vượt ngầm sông Bạc tiến quân vào phía nam. Cả đoàn lại tiếp tục vượt đèo 16 trên đỉnh Trường Sơn để vào binh trạm 53. Theo kế hoạch, anh Minh bị thương được đưa vào trạm phẫu thuật của binh trạm 46 để điều dưỡng rồi đưa về tuyến sau.Như vậy vượt ngầm sông Bạc Đại đội 5 của chúng tôi:- Một xe ô tô bị cháy.- Hai đồng chí hi sinh.- Một đồng chí bị thương. Chiến dịch Hồ Chí Minh toàn thắng giải phóng miền Nam thống nhất đất nước, khi nghĩa trang Trường Sơn được xây dựng xong, đơn vị đi tìm cải táng đưa anh Phán và anh Luyến về nơi an nghỉ vĩnh hằng tại nghĩa trang quốc gia Trường Sơn tỉnh Quảng Trị. Cầu mong cho hương hồn hai anh ra đi thanh thản, kính chào vĩnh biệt.Chuyện người lính cốt truyện bằng xương máu viết truyện bằng nước mắt cảm ơn quý độc giả đã quan tâm theo dõi chúc quý vị cùng gia đình vui khỏe hạnh phúc.Đường Trường Sơn Tây 1972.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn