Nguyễn Công Trứ – Ngọn lửa ngang tàng và khát vọng kinh bang tế thế
Lịch sử dân tộc Việt Nam là một bức tranh tráng lệ được vẽ nên bởi những cuộc đời cống hiến không ngừng nghỉ. Trong khuôn khổ cuộc thi “Câu chuyện thời hoa lửa”, khi lật mở những chương sử thế kỷ XIX đầy biến động, có một nhân vật khiến thế hệ trẻ hôm nay phải kinh ngạc và thán phục bởi chí khí hiên ngang và một cuộc đời rực lửa dấn thân. Người đàn ông ấy sống trọn một kiếp người không một phút ngơi nghỉ, lúc là võ tướng cầm quân, lúc là văn quan trị quốc, và trên hết là một bậc trượng phu với khát vọng xoay chuyển càn khôn. Đó chính là Uy Viễn Tướng công Nguyễn Công Trứ.
Sinh ra tại vùng đất học Hà Tĩnh, Nguyễn Công Trứ thấu hiểu cái nghèo khó và sự truân chuyên từ thuở hàn vi. Thế nhưng, cái nghèo không làm mòn chí khí, trái lại, nó thắp lên trong ông ngọn lửa của lý tưởng “nợ tang bồng” — lý tưởng của một đấng nam nhi phải có công danh sự nghiệp gắn liền với vận mệnh quốc gia. Đỗ Đạt muộn ở tuổi 42, nhưng ngay khi bước vào chốn quan trường, "thời hoa lửa" của ông đã bùng cháy rực rỡ và kéo dài suốt cả cuộc đời qua hàng loạt thăng trầm "lên xe khanh tướng, xuống đồng thằng quân".
"Ngọn lửa" của Nguyễn Công Trứ trước hết là ngọn lửa oai hùng nơi trận tuyến. Là một võ tướng cầm quân, ông nổi tiếng với tài thao lược, sự quyết đoán và lòng quả cảm. Ông xông pha trận mạc, dẹp loạn khắp các miền biên ải, giữ bình yên cho triều đình và bờ cõi. Thế nhưng, đỉnh cao trong cuộc đời "hoa lửa" của Nguyễn Công Trứ không phải là những chiến công hiển hách bằng gươm đao, mà là chiến công vĩ đại bằng chiếc cuốc, chiếc cày trên mặt trận khẩn hoang.
Với tư duy chiến lược và lòng thương dân vô bờ bến, ông đã chỉ huy công cuộc đắp đê ngăn mặn, khai hoang lập ấp, sinh ra hai vùng đất trù phú Tiền Hải (Thái Bình) và Kim Sơn (Ninh Bình). Ánh lửa từ ngọn đuốc khẩn hoang của ông đã biến những vùng đầm lầy, bãi hoang thành những cánh đồng thẳng cánh cò bay, mang lại cuộc sống ấm no cho hàng vạn người dân nghèo lưu tán. Đó là ngọn lửa của sự kiến tạo, của khát vọng hòa bình và an dân đúng nghĩa.
Điều làm nên sự bất tử của Nguyễn Công Trứ chính là tinh thần ngang tàng, lạc quan và khí phách ngút trời bất chấp mọi nghịch cảnh. Dù bị triều đình giáng phạt từ quan lớn xuống làm một người lính trơn (bị súc binh) ra biên thùy, ông vẫn bình thản gánh vác nhiệm vụ, không một lời oán thán. Cho đến những năm tháng cuối đời, khi đã ở tuổi 80, nghe tin thực dân Pháp nổ súng xâm lược Đà Nẵng (1858), ngọn lửa yêu nước trong lòng người già ấy lại bùng lên mãnh liệt. Ông đã dâng sớ xin vua Tự Đức cho phép mình tòng quân ra trận. Dù ước nguyện cuối cùng không thành vì đại lão tướng công trút hơi thở cuối cùng ngay sau đó, nhưng hành động ấy đã khắc họa một biểu tượng bất diệt về lòng yêu nước cho đến hơi thở cuối cùng.
Tham gia cuộc thi “Câu chuyện thời hoa lửa”, câu chuyện về Nguyễn Công Trứ là một bài học sâu sắc và đắt giá cho tuổi trẻ thời đại mới về lý tưởng sống và trách nhiệm công dân. Ông dạy chúng ta rằng: sống là phải hành động, phải dấn thân, không sợ thất bại và luôn giữ vững khí phách trước mọi giông bão của cuộc đời.
Được sống trong một đất nước hòa bình, tự do và đang trên đà phát triển, tuổi trẻ chúng tôi nguyện tiếp bước "ngọn lửa hành động" của Uy Viễn Tướng công. Chúng tôi hiểu rằng, yêu nước ngày nay không chỉ là hô khẩu hiệu, mà là đem tri thức, sức trẻ và lòng nhiệt huyết để đương đầu với những thách thức mới, dấn thân vào những "mặt trận" kinh tế, công nghệ, khơi dậy những tiềm năng còn ẩn giấu để xây dựng một Việt Nam hùng cường và thịnh vượng.
