Nguyễn Đình Chiểu – Ngòi bút yêu nước giữa thời mất nước

Nguyễn Đình Chiểu sinh năm 1822 tại Gia Định. Ông lớn lên trong môi trường Nho học và từng theo đuổi con đường khoa cử để thực hiện ước vọng lập thân.

Năm 1849, khi chuẩn bị dự kỳ thi ở Huế, ông nhận tin mẹ mất và trở về chịu tang. Trên đường đi, ông mắc bệnh khiến thị lực suy giảm nghiêm trọng và cuối cùng bị mù.

Sau biến cố ấy, Nguyễn Đình Chiểu chuyển sang dạy học, bốc thuốc và sáng tác. Dù không còn nhìn thấy, ông vẫn tiếp tục truyền đạt tri thức và đạo lý cho học trò, đồng thời tham gia đời sống cộng đồng.

Tác phẩm Lục Vân Tiên của ông đề cao lòng hiếu thảo, nghĩa khí, tình bạn và việc giúp đỡ người gặp nạn. Tác phẩm được lưu truyền rộng rãi, trở thành một phần quan trọng của văn học dân gian và văn học Nam Bộ.

Khi Pháp xâm lược Nam Kỳ, Nguyễn Đình Chiểu dùng thơ văn để bày tỏ thái độ trước vận mệnh đất nước. Ông sáng tác những tác phẩm ca ngợi người nghĩa sĩ và lên án hành động xâm lược.

Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc là tác phẩm tiêu biểu, khắc họa hình ảnh những người nông dân bình thường đứng lên chống giặc. Tác phẩm đưa phẩm chất và sự hy sinh của người dân vào trung tâm của văn học yêu nước.

Nguyễn Đình Chiểu không chỉ sáng tác mà còn duy trì việc dạy học và chữa bệnh trong hoàn cảnh đất nước biến động. Ông từ chối những lựa chọn đi ngược lại quan niệm đạo nghĩa của mình.

Ông mất năm 1888 tại Nam Kỳ. Di sản của Nguyễn Đình Chiểu được trân trọng vì kết hợp giá trị văn chương, tinh thần nhân nghĩa và ý thức dân tộc.