Nguyễn Đình Duyên

LÁ THƯ CHƯA KỊP GỬI

Chiều cuối thu, sân Trường THCS Bạch Ngọc rợp bóng cờ đỏ. Buổi sinh hoạt truyền thống diễn ra trong không khí trang nghiêm. Người được mời giao lưu hôm ấy là bác Trần Văn Hòa, cựu chiến binh từng chiến đấu trên chiến trường Quảng Trị.

Trên tay bác là một chiếc phong bì giấy đã úa vàng theo năm tháng. Bác nhẹ nhàng đặt nó lên bàn rồi nhìn các em học sinh:

– Hôm nay bác không mang theo huân chương. Bác chỉ mang theo một lá thư... lá thư mà suốt hơn năm mươi năm bác vẫn chưa thể gửi.

Cả hội trường lặng đi.

Bác bắt đầu kể.

Năm 1972, khi mới tròn hai mươi tuổi, bác cùng đơn vị hành quân vào chiến trường. Trong tiểu đội có một người bạn rất thân tên Lâm. Hai người quê khác nhau nhưng coi nhau như anh em ruột.

Một đêm trước giờ xuất kích, Lâm ngồi dưới ánh đèn pin nhỏ viết thư về cho mẹ. Viết xong, cậu cẩn thận gấp lại rồi đưa cho bác Hòa.

– Nếu mai mình không trở về... nhờ cậu gửi giúp mẹ nhé.

Bác Hòa cười, vỗ vai bạn:

– Đừng nói gở. Hòa bình rồi tự cậu mang về.

Lâm cũng cười. Đó là nụ cười cuối cùng.

Sáng hôm sau, trận đánh diễn ra vô cùng ác liệt. Khói lửa bao trùm cả cánh rừng. Khi trận chiến kết thúc, Lâm đã mãi mãi nằm lại nơi chiến trường.

Trong ba lô của mình, bác Hòa vẫn giữ nguyên lá thư ấy.

Nhưng sau ngày đất nước thống nhất, trở về quê hương, bác nhiều lần tìm địa chỉ gia đình Lâm thì mới biết mẹ của cậu đã mất trước ngày nhận được tin con hy sinh. Ngôi nhà cũ cũng không còn người thân sinh sống.

Lá thư ấy vì thế chưa bao giờ được gửi đến người nhận.

Nói đến đây, đôi bàn tay bác run run mở chiếc phong bì.

Tờ giấy đã bạc màu, nét chữ mực tím vẫn còn hiện rõ:

"Mẹ kính yêu! Nếu con chưa kịp về, mẹ đừng khóc nhiều nhé. Con chỉ mong đất nước được hòa bình để những đứa trẻ sau này được đến trường, được sống những ngày bình yên..."

Đọc đến đó, giọng bác nghẹn lại.

Cả hội trường im phăng phắc. Nhiều em học sinh lặng lẽ lau nước mắt.

Bác khẽ gấp lá thư lại.

– Bác giữ lá thư này không phải vì tiếc nuối. Bác giữ để mỗi lần nhìn thấy nó, bác nhớ rằng hòa bình hôm nay được đánh đổi bằng biết bao lời hứa còn dang dở, biết bao ước mơ tuổi đôi mươi chưa kịp thực hiện.

Bác nhìn về phía các em học sinh rồi chậm rãi nói:

– Các cháu không phải cầm súng như thế hệ bác. Nhưng các cháu có một "mặt trận" khác, đó là học tập, rèn luyện, sống trung thực, biết yêu thương gia đình và cống hiến cho quê hương. Đó là cách đẹp nhất để tri ân những người đã nằm lại.

Buổi giao lưu kết thúc bằng một phút mặc niệm.

Khi mọi người đã ra về, một em học sinh bước đến, cúi đầu thật sâu trước bác rồi nói:

– Thưa bác, lá thư ấy tuy chưa đến được tay người mẹ năm xưa, nhưng hôm nay đã đến được trái tim của chúng cháu.

Bác Hòa mỉm cười. Trong ánh chiều vàng, nụ cười ấy hiền hậu như thể người đồng đội năm nào vẫn đang ở đâu đó, lặng lẽ dõi theo một đất nước đã thực sự nở hoa trong hòa bình.