Nguyên do vua Gia Long đổi tên thành Thăng Long
Sau khi đánh bại quân Tây Sơn ở miền Trung, chiếm được kinh đô Phú Xuân, chúa Nguyễn Phúc Ánh xưng đế, đặt niên hiệu là Gia Long (năm 1802) rồi cho quân tiến ra Bắc đánh dẹp nốt lực lượng còn lại, bắt được vua Tây Sơn là Nguyễn Quang Toản…
Về niên hiệu Gia Long, người ta đồn đoán rằng nó được ghép ghép từ hai địa danh Gia Định và Thăng Long để tỏ ý nhà vua đã thống nhất Nam Bắc nhưng chữ Long lại mang nghĩa khác nhau.
Bấy giờ sau một thời gian ổn định tình hình, vua Gia Long đã cho đổi tên Thăng Long gắn với giai thoại từ thời Lý Thái Tổ dời đô thành Thăng Long mang một ý nghĩa khác. Theo sách Đại Việt địa dư toàn biên của Nguyễn Văn Siêu, năm 1805, vua Gia Long đã đổi tên Thăng Long [昇龍] với nghĩa là “rồng bay lên”, thành ra từ đồng âm Thăng Long [昇隆] nghĩa là “thịnh vượng” (chữ Long này nghĩa là hưng thịnh, đầy đủ). Từ đây, Thăng Long có nghĩa khác với các triều đại trước, vì vua cho rằng Thăng Long lúc đó không còn là kinh đô nơi vua ở cho nên không dùng biểu tượng rồng (nghĩa của chữ Long 龍), linh vật tượng trưng cho đế quyền.
