Nguyễn Đôn – Người Chính trị viên đầu tiên của Đội Du kích Ba Tơ

Nhắc đến Khởi nghĩa Ba Tơ ngày 11/3/1945, người ta nhớ đến một trong những dấu son đặc biệt của lịch sử cách mạng Quảng Ngãi. Trong những con người góp phần làm nên sự kiện ấy, Nguyễn Đôn là một nhân vật tiêu biểu, gắn bó với quá trình chuẩn bị khởi nghĩa và xây dựng lực lượng cách mạng ở Ba Tơ.

Nguyễn Đôn, tên thật là Nguyễn Khâm (1918–2016), sau này trở thành một vị tướng của Quân đội nhân dân Việt Nam. Từ những năm đầu hoạt động cách mạng, ông đã có nhiều đóng góp trong việc xây dựng cơ sở và tổ chức lực lượng tại Quảng Ngãi.

🌿 Người cán bộ giữa “Căng an trí” Ba Tơ

Đầu năm 1942, tại nơi thực dân Pháp dùng để giam giữ những người hoạt động cách mạng ở Ba Tơ, Chi bộ “Căng an trí” Ba Tơ được thành lập với ba thành viên Nguyễn Đôn, Nguyễn Khoách và Phạm Sanh; Nguyễn Đôn là người chủ trì.

Chi bộ tập trung vào việc xây dựng cơ sở, tuyên truyền, vận động nhân dân và chuẩn bị lực lượng cho thời cơ khởi nghĩa. Trong điều kiện bị kiểm soát gắt gao, công việc ấy đòi hỏi sự kiên định, bí mật và khả năng tổ chức rất cao.

🔥 Những ngày tháng Ba năm 1945

Sau khi phát xít Nhật đảo chính Pháp ngày 9/3/1945, tình hình cách mạng thay đổi nhanh chóng. Tỉnh ủy lâm thời Quảng Ngãi nhận định thời cơ đã đến và quyết định tiến hành khởi nghĩa tại Ba Tơ.

Nguyễn Đôn là một trong những thành viên Ban lãnh đạo Khởi nghĩa Ba Tơ. Tối 11/3, ông cùng Phạm Kiệt và Nguyễn Khoách chỉ huy lực lượng tiến vào các mục tiêu quan trọng, góp phần giành chính quyền ở châu lỵ Ba Tơ.

Thắng lợi của cuộc khởi nghĩa đã tạo nên một bước ngoặt lớn. Ngày 12/3/1945, Đội Du kích Ba Tơ được thành lập với 28 cán bộ, chiến sĩ. Phạm Kiệt được giao làm Đội trưởng, còn Nguyễn Đôn là Chính trị viên đầu tiên. Đây là lực lượng vũ trang cách mạng đầu tiên của Quảng Ngãi và Nam Trung Bộ do Đảng tổ chức, lãnh đạo.

🌺 “Hy sinh vì Tổ quốc”

Trên hành trình xây dựng Đội Du kích Ba Tơ, Nguyễn Đôn cùng các đồng chí chú trọng xây dựng niềm tin, kỷ luật và sự đoàn kết giữa cán bộ, chiến sĩ với nhân dân.

Đội Du kích Ba Tơ sau đó phát triển nhanh chóng, xây dựng căn cứ, tổ chức lực lượng và trở thành một trong những lực lượng quan trọng góp phần vào thắng lợi của Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945 tại Quảng Ngãi.

Lời thề “Hy sinh vì Tổ quốc” của Đội Du kích Ba Tơ trở thành biểu tượng về lý tưởng và tinh thần trách nhiệm của những người cách mạng trong những ngày đầu xây dựng lực lượng vũ trang.

🇻🇳 Một cuộc đời gắn với cách mạng

Nguyễn Đôn tiếp tục trưởng thành trong quân đội và sau này trở thành Trung tướng, một trong những cán bộ trưởng thành từ phong trào Ba Tơ. Những người như Nguyễn Đôn, Phạm Kiệt, Trần Quý Hai… đã góp phần làm nên truyền thống vẻ vang của Đội Du kích Ba Tơ và lực lượng vũ trang Quảng Ngãi.

Có một câu nói được ghi lại của Trung tướng Nguyễn Đôn về Khởi nghĩa Ba Tơ:

“Có những phút làm nên lịch sử và cuộc Khởi nghĩa Ba Tơ đã đúng với ý nghĩa đó.”

🌱 Bài học cho tuổi trẻ hôm nay

Câu chuyện về Nguyễn Đôn không chỉ là câu chuyện về một vị tướng trưởng thành từ một cuộc khởi nghĩa lịch sử. Đó còn là câu chuyện về bản lĩnh, tinh thần trách nhiệm, khả năng tập hợp quần chúng và niềm tin vào sức mạnh của nhân dân.

Đối với đoàn viên, thanh niên hôm nay, bài học từ thế hệ Nguyễn Đôn có thể được tiếp nối bằng những việc làm thiết thực: sống có lý tưởng, đoàn kết, tích cực học tập, rèn luyện, tình nguyện vì cộng đồng và góp sức xây dựng quê hương Quảng Ngãi ngày càng phát triển.

“Từ núi rừng Ba Tơ, một ngọn lửa cách mạng đã được thắp lên. Ngọn lửa ấy không chỉ soi sáng một thời hoa lửa, mà còn nhắc tuổi trẻ hôm nay biết trân trọng lịch sử, biết ơn thế hệ đi trước và sống có trách nhiệm với quê hương, đất nước.”