NGUYỄN ĐỨC CẢNH: NGƯỜI LÃNH ĐẠO CÔNG NHÂN TRẺ TUỔI CỦA PHONG TRÀO BẮC KỲ
Cậu thợ in Hà Nội
Nguyễn Đức Cảnh sinh năm 1908 trong một gia đình lao động nghèo ở Hà Nội, quê gốc ở Thái Bình. Do gia cảnh khó khăn, ông sớm phải đi làm để kiếm sống, làm thợ ở nhà in. Ông chịu khó, ham học, thường tranh thủ đọc sách báo, mở mang hiểu biết.
Trong môi trường nhà in, ông gặp nhiều công nhân, hiểu sâu sắc cuộc sống cực khổ của người lao động, từ đó sớm nảy sinh ý thức đấu tranh.
Bước vào phong trào cách mạng
Khoảng giữa những năm 1920, ông tham gia hoạt động yêu nước, rồi gia nhập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên. Ông tích cực tuyên truyền, vận động công nhân tham gia các tổ chức cách mạng, tổ chức những nhóm công nhân giác ngộ.
Với khả năng thuyết phục và tinh thần nhiệt huyết, ông nhanh chóng trở thành một thủ lĩnh được công nhân tin tưởng.
Xây dựng tổ chức công hội
Ông có công lớn trong việc thành lập và củng cố các tổ chức công hội ở Bắc Kỳ, góp phần đưa phong trào công nhân phát triển có tổ chức. Năm 1929, khi Đông Dương Cộng sản Đảng ra đời, ông là một trong những người tham gia sáng lập và giữ trách nhiệm trong tổ chức.
Ông cùng các đồng chí đề ra nhiều phương thức đấu tranh, như đình công, bãi công đòi tăng lương, giảm giờ làm.
Bị bắt và bản án tử hình
Đầu những năm 1930, thực dân Pháp tăng cường đàn áp phong trào. Ông bị bắt, bị tra tấn dã man. Mặc dù vậy, ông vẫn kiên cường, không khai báo, thể hiện bản lĩnh của một người cộng sản.
Năm 1932, ông bị thực dân Pháp xử tử ở Hà Nội khi mới khoảng 24 tuổi. Cuộc đời ông tuy ngắn ngủi nhưng đã để lại dấu ấn sâu đậm trong lịch sử phong trào công nhân Việt Nam.
Sự ghi nhớ của hậu thế
Tên ông được đặt cho đường phố, trường học ở nhiều địa phương. Ông được nhắc đến như một trong những lãnh tụ công nhân tiêu biểu đầu tiên, là biểu tượng của thế hệ thanh niên cách mạng trẻ tuổi, dám hy sinh cho lý tưởng.
Ý nghĩa và bài học cho thế hệ trẻ
• Ý chí vươn lên từ hoàn cảnh nghèo khó.
• Tinh thần gắn bó với công nhân và người lao động.
• Dũng cảm, kiên định trước kẻ thù.
• Bài học: xuất thân bình thường không ngăn được một người trở thành tấm gương lớn khi có lý tưởng sống đẹp.
