Nguyễn Đức Nghĩa (1)
Sinh năm 1945 ở xã Hoằng Phú (H.Hoằng Hóa, Thanh Hóa), năm 17 tuổi đang học lớp 5, ông Nguyễn Đức Nghĩa nhập ngũ. Sau khi huấn luyện cấp tốc, ông là một trong những bộ đội chủ lực đầu tiên vượt Trường Sơn vào chiến trường miền Nam, chiến đấu trong đội hình Trung đoàn 16 bộ đội chủ lực miền Đông Nam bộ (nay thuộc Sư đoàn bộ binh 9, Quân đoàn 4). Lịch sử Quân đoàn 4 ghi: Cuối năm 1964, trong trận đầu đánh địch đang ở trong công sự vững chắc, đồng chí Nghĩa dũng cảm hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ đán
Trận đầu đánh Mỹ ở Chà Dơ (Dương Minh Châu, Tây Ninh), đầu tháng 11.1966, Nguyễn Đức Nghĩa chỉ huy trung đội chặn đánh một cánh quân Mỹ tiến công vào trận địa. Tuy địch đông gấp bội và có máy bay, pháo binh yểm trợ, đồng chí vẫn bình tĩnh chỉ huy bộ đội đánh lui nhiều đợt xung phong của địch. Riêng đồng chí bò dưới làn đạn địch, cướp được khẩu đại liên bắn diệt hàng chục tên địch. Trung đội Nguyễn Đức Nghĩa đã cùng trung đoàn đánh quỵ Lữ đoàn 196 Mỹ, diệt trên 800 tên, đánh bại cuộc càn lớn của Mỹ vào vùng căn cứ kháng chiến.
“Đầu tháng 9.1967, lúc ấy tôi 22 tuổi, đang là trung đội phó thì được cấp trên gọi về căn cứ để họp. Gần tuần luồn rừng, về tới nơi mới biết được dự Đại hội anh hùng, chiến sĩ thi đua và dũng sĩ các lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng toàn miền Nam lần thứ hai, tổ chức ngày 17.9.1967.
Đầu năm 1969, ông Nguyễn Đức Nghĩa bị thương trong khi chiến đấu và được Phó tổng tư lệnh Nguyễn Thị Định yêu cầu ra miền Bắc chữa trị. “Xuất viện, tôi xin về miền Nam chiến đấu nhưng cấp trên không cho, yêu cầu đi kể chuyện khắp các cơ quan, đơn vị, trường học và sang cả Liên Xô (cũ), Cuba, Trung Quốc nói chuyện đánh bộc phá, tiêu diệt lính Mỹ càn quét vào căn cứ. Hồi sang Cuba, còn xuống các hợp tác xã tham gia hái nho và cuối mỗi ngày được trả công. Lần đầu tiên biết thế nào là đồng tiền ngoại quốc, đêm về cứ ngắm mãi và cất kỹ, dành mua quà cho bố mẹ”, ông Nghĩa kể.
Sau năm 1975, ông Nghĩa chuyển về Cục Chính trị Quân khu 3 làm trợ lý chính sách, tiếp đó vẫn làm trợ lý chính sách nhưng tại Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Thanh Hóa. 11 năm liền đeo quân hàm thiếu úy (1970 - 1981), mãi đến cuối năm 1986, khi chuyển về Ban Chỉ huy quân sự H.Hoằng Hóa (Thanh Hóa) ông mới được... “nhảy cóc” lên quân hàm thiếu tá.
