NGUYỄN ĐỨC NGHĨA – NGƯỜI CHIẾN SĨ MỞ ĐƯỜNG QUA LỬA ĐẠN
Anh hùng LLVTND Nguyễn Đức Nghĩa (sinh năm 1945), quê xã Hoằng Phú, huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa, nhập ngũ năm 1964. Ông là chiến sĩ bộc phá và xung kích xuất sắc, nổi bật bởi tinh thần dũng cảm, mưu trí trong những trận đánh vào công sự kiên cố. Đặc biệt tại Chà Dơ, Tây Ninh, ngày 8–9/11/1966, ông chỉ huy trung đội kiên cường chặn đánh lực lượng Mỹ đông hơn, trực tiếp thu một khẩu đại liên của đối phương để tiếp tục chiến đấu. Trung đội của ông cùng toàn trung đoàn góp phần đánh lui Lữ đoàn 196 Mỹ và đánh bại cuộc càn vào vùng căn cứ. Ngày 17/9/1967, Nguyễn Đức Nghĩa được tặng Huân chương Quân công Giải phóng hạng Ba và danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng.
Có những người lính bước vào trận đánh với khẩu súng trong tay.
Nhưng cũng có những người phải tiến lên trước đội hình, mang theo bộc phá, áp sát hàng rào và công sự đối phương để mở con đường cho đồng đội xung phong.
Nguyễn Đức Nghĩa là một người lính như thế.
Sinh năm 1945 tại xã Hoằng Phú, huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa, năm 1964, khi mới khoảng 19 tuổi, Nguyễn Đức Nghĩa nhập ngũ.
Từ miền Bắc, người thanh niên ấy bước vào những năm tháng chiến đấu ác liệt và trở thành một chiến sĩ bộc phá, chiến sĩ xung kích của lực lượng chủ lực miền Đông Nam Bộ.
Ở nơi cửa mở, chỉ một khoảnh khắc chậm trễ cũng có thể ảnh hưởng đến cả đội hình phía sau.
Và Nguyễn Đức Nghĩa thường là một trong những người tiến lên nơi nguy hiểm ấy.
Trận đầu – nhiệm vụ mở cửa
Cuối năm 1964, Nguyễn Đức Nghĩa tham gia trận đầu tiên đánh vào lực lượng đối phương cố thủ trong công sự vững chắc.
Nhiệm vụ của ông là đánh bộc phá, phá cửa mở.
Phía trước là hệ thống phòng thủ.
Phía sau là đồng đội đang chờ con đường tiến vào.
Nguyễn Đức Nghĩa mang bộc phá tiến lên.
Ông hoàn thành nhiệm vụ, phá thông cửa mở.
Nhưng thay vì dừng lại sau khi đã hoàn thành phần việc của mình, ông tiếp tục nhập vào tổ xung kích.
Từ người mở cửa, ông trở thành người trực tiếp tiến công.
Tổ chiến đấu đánh mạnh, thọc sâu vào bên trong, góp phần tạo điều kiện để đơn vị nhanh chóng làm chủ mục tiêu.
Trận đầu tiên ấy cũng cho thấy phẩm chất sẽ theo Nguyễn Đức Nghĩa trong những năm sau:
đã nhận nhiệm vụ thì quyết tâm hoàn thành đến cùng.
Bị thương vẫn tiếp tục mang bộc phá tiến lên
Đầu năm 1965, trong một trận đánh chi khu ở Tây Nguyên, Nguyễn Đức Nghĩa lại đảm nhiệm nhiệm vụ mở cửa.
Lần này, tình thế còn khốc liệt hơn.
Ông bị thương.
Nhưng cửa mở vẫn chưa hoàn thành.
Nguyễn Đức Nghĩa tiếp tục vượt qua hỏa lực, nhiều lần tiến lên sử dụng bộc phá.
Những tiếng nổ liên tiếp mở dần con đường cho lực lượng xung kích.
Sức ép của bộc phá khiến ông chảy máu, nhưng Nguyễn Đức Nghĩa vẫn không rời trận địa.
Khi cửa đã mở, ông tiếp tục cùng tổ xung kích lao vào chiến đấu cho đến khi trận đánh kết thúc.
Với người chiến sĩ trẻ ấy, vết thương không phải lý do để dừng lại khi đồng đội phía sau vẫn đang cần con đường tiến lên.
“Xin cho tôi lên diệt hỏa điểm”
Trong một trận đánh khác, đơn vị lại bị chặn ngay tại cửa mở.
Một khẩu đại liên từ phía đối phương liên tục khống chế khu vực, khiến lực lượng xung kích khó phát triển.
Càng kéo dài, nguy cơ thương vong càng lớn.
Nguyễn Đức Nghĩa phát hiện được hỏa điểm nguy hiểm ấy.
Ông báo cáo chỉ huy và xin được tiến lên tiêu diệt.
Được chấp thuận, Nguyễn Đức Nghĩa tìm cách áp sát mục tiêu.
Ông vượt qua khu vực đang bị hỏa lực kiểm soát và đánh vào vị trí đại liên.
Hỏa điểm bị loại khỏi vòng chiến đấu.
Con đường phía trước được khai thông.
Đội hình xung kích lập tức phát triển, góp phần giúp đơn vị hoàn thành trận đánh và giảm thương vong cho đồng đội.
Nhưng thử thách lớn đối với Nguyễn Đức Nghĩa còn ở phía trước.
Chà Dơ – trận đầu đối đầu quân Mỹ
Ngày 8 tháng 11 năm 1966, tại Chà Dơ, Dương Minh Châu, Tây Ninh, Nguyễn Đức Nghĩa bước vào trận đánh kéo dài hai ngày.
Đây là trận đầu ông trực tiếp chiến đấu với quân Mỹ.
Lúc này Nguyễn Đức Nghĩa đã là cán bộ chỉ huy.
Lực lượng đối phương đông hơn nhiều, lại được máy bay và pháo binh yểm trợ.
Bom đạn đánh xuống trận địa.
Bộ binh tiến lên.
Trong hoàn cảnh ấy, Nguyễn Đức Nghĩa không cho đơn vị nổ súng vội.
Ông đi tới từng công sự, động viên chiến sĩ bình tĩnh.
Chờ chúng đến gần.
Khoảng cách dần thu hẹp.
Đến thời cơ thích hợp, trận địa đồng loạt nổ súng.
Đợt tiến công đầu tiên bị đánh lui.
Rồi đợt khác lại đến.
Cuộc chiến kéo dài.
Lấy súng đối phương tiếp tục chiến đấu
Hai ngày liên tục chiến đấu khiến tình hình ngày càng căng thẳng.
Nguyễn Đức Nghĩa động viên anh em tận dụng vũ khí thu được để tiếp tục giữ trận địa.
Rồi chính ông bò ra dưới làn đạn.
Mục tiêu là một khẩu đại liên của đối phương.
Từng mét một, ông tiếp cận vị trí.
Cuối cùng, Nguyễn Đức Nghĩa lấy được khẩu súng.
Ông lập tức sử dụng chính khẩu đại liên ấy để tiếp tục chiến đấu, theo tư liệu đã diệt hàng chục đối phương.
Hình ảnh người trung đội phó bò qua làn đạn, lấy vũ khí rồi quay trở lại chiến đấu đã trở thành một trong những điểm nổi bật trong trận Chà Dơ.
Trong hai ngày 8–9/11/1966, trung đội do Nguyễn Đức Nghĩa chỉ huy đã cùng toàn trung đoàn chiến đấu với Lữ đoàn 196 Mỹ.
Theo tư liệu, lực lượng của trung đoàn diệt trên 800 quân Mỹ, góp phần đánh bại cuộc càn lớn vào vùng căn cứ kháng chiến.
Từ người lính bộc phá đến cán bộ chỉ huy
Chỉ trong khoảng ba năm kể từ ngày nhập ngũ, người thanh niên Thanh Hóa đã trưởng thành từ một chiến sĩ thành cán bộ trung đội.
Nhưng khi trở thành người chỉ huy, Nguyễn Đức Nghĩa vẫn giữ tác phong của người lính xung kích.
Nơi khó khăn, ông nhận về mình.
Nơi nguy hiểm, ông tiến lên trước.
Khi chiến sĩ dao động, ông đến tận công sự động viên.
Khi hỏa điểm cản đường đơn vị, ông xin đi tiêu diệt.
Và khi cần, ông trực tiếp bò dưới làn đạn để lấy vũ khí tiếp tục chiến đấu.
Ông cũng chú trọng xây dựng phân đội, hết lòng thương yêu và giúp đỡ đồng đội, vì vậy được anh em tin tưởng, yêu mến.
Nguyễn Đức Nghĩa được tặng 1 Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Nhì, 1 Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Ba, 5 bằng khen và danh hiệu Dũng sĩ diệt Mỹ cấp II.
Ngày 17 tháng 9 năm 1967, khi mới khoảng 22 tuổi, Nguyễn Đức Nghĩa được Ủy ban Trung ương Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam tặng Huân chương Quân công Giải phóng hạng Ba và danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng.
Từ những cửa mở đầy lửa đạn đến chiến hào Chà Dơ, Nguyễn Đức Nghĩa để lại hình ảnh của một người lính trẻ luôn chọn vị trí khó khăn nhất để tiến lên.
Bộc phá mở cửa công sự.
Nhưng lòng dũng cảm của người chiến sĩ đã mở đường cho cả đội hình tiến về phía trước.



