Bài viết

NGUYỄN ĐỨC PHƯƠNG – NGƯỜI MỞ ĐƯỜNG GIỮA ĐẠI NGÀN TRƯỜNG SƠN

Hà Nội02/10/2026Đoàn phường Trung Mỹ Tây (Phường Trung Mỹ Tây)1 lượt xem0 lượt chia sẻ

THỜI HOA LỬA

NGUYỄN ĐỨC PHƯƠNG – NGƯỜI MỞ ĐƯỜNG GIỮA ĐẠI NGÀN TRƯỜNG SƠN

Nguyễn Đức Phương
Sinh: 10/10/1924
Mất: 2001
Đơn vị tiêu biểu: Đoàn 763 (K20), Sư đoàn 470, Bộ Tư lệnh Trường Sơn
Chức vụ tiêu biểu: Đoàn trưởng Đoàn 763; Phó Tư lệnh Sư đoàn 470
Danh hiệu: Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân – truy tặng năm 2025.

NGƯỜI LÍNH ĐẾN VỚI TRƯỜNG SƠN

Ngày 10 tháng 10 năm 1924, Nguyễn Đức Phương ra đời. Sau những năm tháng hoạt động và chiến đấu trong quân đội, ông gắn bó với một trong những chiến trường đặc biệt của cuộc kháng chiến chống Mỹ: Trường Sơn.

Khác với những người lính trực tiếp cầm súng ở tuyến đầu, công việc của Nguyễn Đức Phương gắn nhiều với những con đường, tuyến vận tải và hệ thống bảo đảm cho lực lượng Trường Sơn hoạt động.

Ông từng đảm nhiệm cương vị Đoàn trưởng Đoàn 763 (K20), sau đó là Phó Tư lệnh Sư đoàn 470, Bộ Tư lệnh Trường Sơn. Đây là lực lượng có nhiệm vụ quan trọng trên tuyến vận tải chiến lược Trường Sơn.

NHỮNG CON ĐƯỜNG GIỮA RỪNG SÂU

Trường Sơn trong những năm chiến tranh không chỉ là những dãy núi nối tiếp nhau.

Đó còn là một hệ thống đường bộ, đường vận tải, cầu, ngầm, kho tàng và các tuyến liên lạc kéo dài qua địa hình hiểm trở. Việc duy trì những tuyến đường ấy đòi hỏi một lực lượng lớn và sự tổ chức chặt chẽ.

Trong hệ thống đó, Sư đoàn 470 là một đơn vị quan trọng của Bộ đội Trường Sơn. Nguyễn Đức Phương từng giữ cương vị lãnh đạo tại đơn vị này, trực tiếp tham gia tổ chức và chỉ huy lực lượng trên tuyến.

Công việc của người chỉ huy không chỉ nằm ở việc đưa ra mệnh lệnh.

Đó còn là việc tổ chức lực lượng, bảo đảm giao thông, xử lý những đoạn đường bị phá hỏng và duy trì khả năng vận chuyển trong điều kiện chiến trường luôn thay đổi.

Mỗi con đường được giữ thông đồng nghĩa với việc những chuyến vận tải tiếp tục được thực hiện.

ĐOÀN 763 – K20

Một trong những dấu mốc quan trọng trong cuộc đời quân ngũ của Nguyễn Đức Phương là thời gian ông làm Đoàn trưởng Đoàn 763, còn gọi là K20.

Đơn vị này hoạt động trong hệ thống Bộ đội Trường Sơn và đảm nhiệm những nhiệm vụ gắn với tuyến vận tải chiến lược.

Sau đó, Nguyễn Đức Phương tiếp tục đảm nhiệm cương vị Phó Tư lệnh Sư đoàn 470. Theo hồ sơ đề nghị danh hiệu Anh hùng LLVTND được Bộ Nội vụ công bố, ông được xác định là một cán bộ chỉ huy có thành tích đặc biệt xuất sắc trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

Những đóng góp ấy diễn ra trong một công việc ít khi được nhìn thấy qua những bức ảnh chiến trường: giữ cho những tuyến đường xuyên Trường Sơn có thể tiếp tục hoạt động.

MỘT ĐỜI GẮN VỚI TRƯỜNG SƠN

Sau chiến tranh, Nguyễn Đức Phương tiếp tục công tác trong quân đội và sau này nghỉ công tác.

Ông qua đời năm 2001 tại phường Quán Triều, thành phố Thái Nguyên. Nhiều năm sau khi ông mất, những đóng góp của ông trên tuyến Trường Sơn tiếp tục được đồng đội và các tổ chức truyền thống nhắc lại.

Ngày 23/1/2025, Chủ tịch nước ký Quyết định số 129/QĐ-CTN, truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho Nguyễn Đức Phương cùng bảy cá nhân khác vì những thành tích đặc biệt xuất sắc trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

Ngày 14/6/2025, gia đình và Hội Truyền thống Trường Sơn Sư đoàn 470 tổ chức lễ đón nhận danh hiệu được truy tặng cho ông tại Thái Nguyên.

NHỮNG CON ĐƯỜNG CÒN LẠI

Có những người được lịch sử nhớ đến qua một trận đánh.

Có những người được nhắc đến qua một chiến công trên bầu trời.

Còn với Nguyễn Đức Phương, dấu ấn nổi bật trong cuộc đời quân ngũ nằm trên những con đường Trường Sơn.

Những con đường ấy từng nằm giữa núi rừng, nối các đơn vị, kho tàng và tuyến vận tải. Người lính mở đường có thể không xuất hiện trong những câu chuyện nổi tiếng nhất của chiến tranh, nhưng công việc của họ góp phần duy trì cả một hệ thống vận tải chiến lược trong những năm tháng khốc liệt.

Nguyễn Đức Phương đã dành phần quan trọng của cuộc đời quân ngũ cho hệ thống ấy.

Và nhiều năm sau khi ông qua đời, danh hiệu Anh hùng LLVTND được truy tặng trở thành sự ghi nhận chính thức đối với những đóng góp của ông trong thời kỳ chiến tranh.

Một người lính Trường Sơn.
Một người chỉ huy mở đường.
Và một cuộc đời để lại dấu ấn trên những con đường xuyên đại ngàn.

Nguồn: Bộ Nội vụ; Báo Quân đội nhân dân; Đài Phát thanh – Truyền hình Thái Nguyên; Hội Truyền thống Trường Sơn – Đường Hồ Chí Minh Việt Nam.