Nguyễn Đức Sơn

Ngày 2-9-1972, Ban chỉ huy Tiểu đoàn 5 chúng tôi nhận được điện khẩn từ trung đoàn: Cấp trên sẽ bổ sung cho đơn vị 52 tân binh. Thời gian giao nhận hiệp đồng vào lúc 22 giờ ngày 3-9 tại thôn Nhan Biều (Triệu Phong, Quảng Trị).

Đối với Tiểu đoàn 5, đây là một tin vui không gì sánh bằng. Phối thuộc cùng Trung đoàn 48 (Sư đoàn 320B) chiến đấu bảo vệ Thành cổ Quảng Trị từ đêm 13-8, trải qua hơn nửa tháng ròng rã, quân số của đơn vị đã hao hụt chưa đến một nửa. Trong khi đó, diện tích trận địa phải chốt giữ rộng hàng ki-lô-mét vuông.

Ban chỉ huy tiểu đoàn lúc bấy giờ gồm các đồng chí:

• Trần Văn Măng – Tiểu đoàn trưởng

Cái khó nhất lúc này là làm sao đưa được hơn 50 chiến sĩ mới về đơn vị an toàn. Con đường duy nhất là phải vượt qua sông Thạch Hãn — "tọa độ chết" bị không quân và pháo binh địch cày xới điên cuồng cả ngày lẫn đêm. Nhiệm vụ cam go này được Ban chỉ huy tin tưởng giao cho tôi trực tiếp chỉ huy.

Kế hoạch tác chiến bến vượt

Tối 3-9-1972, sau khi thống nhất phương án, bộ phận đón tân binh lặng lẽ vượt sông sang thôn Nhan Biều. Sau khi trinh sát kỹ thực địa, nắm chắc hệ thống hầm hào và đường cơ động, tôi cùng anh em vạch ra kế hoạch hành quân chi tiết:

• Về biên chế: Tân binh được phân bổ ngay về các đại đội theo đội hình hành quân thực tế chứ không theo danh sách giấy tờ, thứ tự lần lượt: Đại đội 5, Đại đội 6, Đại đội 7, Đại đội 8 và cuối cùng là Tiểu đoàn bộ.

Đấu trí với tử thần

Trong chiến trận, thời gian chờ đợi luôn là thứ thời gian thử thách lòng người nhất. Chúng tôi phải co cụm, nép mình tránh pháo trong những căn hầm chật chội, nóng bức và đặc nghẹt muỗi rừng.

Dự kiến chỉ chờ khoảng 50 phút, nhưng thực tế thời gian bị kéo dài gấp đôi. Đêm đó địch bắn phá quá dữ dội, đoàn tân binh phải đi đường vòng nên mãi hơn 23 giờ mới chạm chân đến đất Nhan Biều.

Ngồi trong hầm, tôi căng tai lắng nghe và phát hiện ra quy luật của địch: Thời gian dừng giữa hai đợt pháo hôm nay rất ngắn. Tuy nhiên, các loạt đạn luôn tuân theo một chu kỳ cố định: bắn vào bờ Bắc chuyển làn vào giữa sông dập xuống bờ Nam. Hết 3 loạt như vậy chúng mới dừng một nhịp ngắn rồi lặp lại.

Trao đổi nhanh và nhận được sự đồng tình của anh em, tôi đưa ra một quyết định táo bạo: Sẽ cho đoàn vượt sông ngay khi pháo địch vừa dứt loạt đầu ở bờ Bắc và bắt đầu chuyển làn vào giữa sông!

Cuộc chạy đua ngoạn mục

Đúng 1 giờ 10 phút ngày 4-9, pháo hạm Mỹ từ ngoài biển bắt đầu gầm vang. Ngay khi loạt đạn đầu tiên vừa dứt tại bờ Bắc, làn đạn bắt đầu dịch chuyển ra giữa dòng Thạch Hãn, tôi phát lệnh vượt sông.

Toàn đội hình gồm 68 con người — trong đó có 8 cán bộ, 8 chiến sĩ cũ và 52 tân binh — đồng loạt lao xuống nước.

Cả đoàn người vừa bơi, vừa lội, vừa chạy cật lực. Nhìn từ xa, cảnh tượng như thể chúng tôi đang lao thẳng vào làn đạn của giặc, nhưng thực tế, chúng tôi đang đi ngay sau lưng làn pháo của chúng, tận dụng chính khoảng trống rơ-le chuyển làn để thoát hiểm.

Chiến thuật cân não đã thành công vang dội. Khi bước chân người cuối cùng chạm lên bờ Nam an toàn cũng là lúc pháo địch quay vòng, bắt đầu nã những loạt đạn mới xuống bờ Bắc.

Lúc 2 giờ sáng ngày 4-9, toàn đoàn về đến vị trí chốt giữ của Tiểu đoàn 5 ở phía đông nam Thành cổ Quảng Trị. Kết quả: An toàn tuyệt đối 100%. Một cuộc đấu trí nghẹt thở mà chúng tôi đã giành chiến thắng bằng sự dũng cảm và lòng mưu trí.