NGUYỄN DUY TRINH – NGƯỜI ĐƯA MẶT TRẬN NGOẠI GIAO ĐẾN DẤU MỐC HIỆP ĐỊNH PARIS

NGUYỄN DUY TRINH – NGƯỜI ĐƯA MẶT TRẬN NGOẠI GIAO ĐẾN DẤU MỐC HIỆP ĐỊNH PARIS

Trong một cuộc chiến, người ta thường nghĩ đến những người trực tiếp đứng trên chiến trường.

Nhưng có một mặt trận khác cũng quyết định rất nhiều đến kết quả của một cuộc đấu tranh.

Đó là mặt trận ngoại giao.

Ở đó không có tiếng súng.

Không có chiến hào.

Nhưng mỗi cuộc gặp, mỗi văn bản và mỗi câu chữ đều có thể tác động đến cục diện của cả một cuộc chiến.

Trong lịch sử Việt Nam hiện đại, Nguyễn Duy Trinh là một trong những nhân vật tiêu biểu của mặt trận ấy.

Ông sinh ngày 15 tháng 7 năm 1910 tại xã Nghi Thọ, nay là xã Phúc Thọ, huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An. Tên khai sinh của ông là Nguyễn Đình Biền.

Sinh ra trên vùng đất xứ Nghệ giàu truyền thống yêu nước, Nguyễn Duy Trinh sớm tiếp xúc với phong trào đấu tranh của thanh niên.

Năm 1927, khi mới 17 tuổi, ông tham gia hoạt động cách mạng.

Một năm sau, ông gia nhập Đảng Tân Việt cách mạng.

Đó là thời điểm phong trào yêu nước ở Việt Nam đang có những chuyển biến mạnh mẽ.

Một lớp thanh niên bắt đầu tìm kiếm những con đường mới để giải phóng dân tộc.

Nguyễn Duy Trinh cũng lựa chọn con đường ấy.

Nhưng những năm tháng hoạt động cách mạng đầu tiên của ông không hề dễ dàng.

Ông nhiều lần bị chính quyền thực dân bắt giữ và trải qua những năm tháng tù đày.

Theo tư liệu của Bộ Ngoại giao và Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật, ông có gần 60 năm hoạt động cách mạng và từng trải qua nhiều năm trong lao tù.

Những năm tháng ấy rèn luyện cho ông một phẩm chất đặc biệt:

sự kiên định.

Trong hoàn cảnh khó khăn, ông vẫn tiếp tục giữ niềm tin vào con đường mình đã lựa chọn.

Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Nguyễn Duy Trinh được giao nhiều nhiệm vụ trong chính quyền và tổ chức cách mạng.

Ông trở thành một trong những cán bộ lãnh đạo có nhiều kinh nghiệm.

Năm 1946, ông được bầu làm đại biểu Quốc hội khóa I.

Sau đó, ông tiếp tục đảm nhiệm nhiều vị trí quan trọng trong Đảng và Nhà nước.

Năm 1951, ông được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng.

Năm 1955, ông được bầu vào Ban Bí thư Trung ương.

Năm 1956, ông trở thành Ủy viên Bộ Chính trị.

Điều đặc biệt trong quá trình công tác của Nguyễn Duy Trinh là ông không chỉ làm việc trong lĩnh vực đối ngoại.

Ông từng đảm nhiệm các nhiệm vụ về tổ chức, kế hoạch, kinh tế, khoa học và quản lý nhà nước.

Năm 1958, ông giữ chức Chủ nhiệm Ủy ban Kế hoạch Nhà nước.

Sau đó, ông tiếp tục phụ trách công tác khoa học và kế hoạch.

Những kinh nghiệm ấy trở thành nền tảng quan trọng khi ông bước vào một lĩnh vực có ảnh hưởng đặc biệt trong giai đoạn sau này:

ngoại giao.

Tháng 4 năm 1965, Nguyễn Duy Trinh được giao chức Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ Ngoại giao.

Ông giữ cương vị Bộ trưởng Ngoại giao đến tháng 2 năm 1980, trong khoảng 15 năm.

Đó là một trong những giai đoạn khó khăn và phức tạp nhất của lịch sử Việt Nam thế kỷ XX.

Chiến tranh đang diễn ra.

Đất nước bị chia cắt.

Cuộc đấu tranh của Việt Nam diễn ra đồng thời trên nhiều mặt trận.

Và ngoại giao ngày càng trở thành một mặt trận quan trọng.

Nguyễn Duy Trinh hiểu rằng ngoại giao không thể tách rời thực tế của đất nước.

Mọi cuộc đàm phán đều phải gắn với tình hình chính trị và quân sự.

Mọi thỏa thuận đều phải tính đến lợi ích của dân tộc.

Từ đó hình thành một cách tiếp cận quan trọng trong hoạt động ngoại giao Việt Nam thời kỳ này:

kết hợp đấu tranh trên chiến trường với đấu tranh trên bàn đàm phán.

Bộ Ngoại giao đánh giá Nguyễn Duy Trinh là người có đóng góp quan trọng trong việc hoạch định và thực hiện đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đồng thời phối hợp chặt chẽ giữa đấu tranh ngoại giao, chính trị và quân sự.

Năm 1968, các cuộc đàm phán giữa Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và Hoa Kỳ bắt đầu tại Paris.

Đây là một quá trình kéo dài.

Những cuộc thương lượng diễn ra trong nhiều năm với vô số phiên họp và những cuộc trao đổi phức tạp.

Mỗi bên đều có những mục tiêu và lợi ích riêng.

Để đi đến một văn bản cuối cùng cần có sự kiên trì rất lớn.

Trong quá trình ấy, Nguyễn Duy Trinh giữ vai trò quan trọng trong việc chỉ đạo và điều phối công tác ngoại giao từ phía Việt Nam.

Ông phải kết nối nhiều hoạt động khác nhau.

Tình hình chiến trường.

Tình hình chính trị.

Quan hệ quốc tế.

Các cuộc đàm phán.

Và những yêu cầu đặt ra đối với tương lai của đất nước.

Ngoại giao khi ấy không đơn giản là chuyện ngồi vào bàn rồi tìm một sự thỏa hiệp.

Đó là một quá trình đấu tranh lâu dài để bảo vệ những lợi ích cốt lõi của Việt Nam.

Cuối cùng, ngày 27 tháng 1 năm 1973, Hiệp định Paris về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam được ký kết.

Nguyễn Duy Trinh thay mặt Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ký vào Hiệp định.

Khoảnh khắc ấy trở thành một dấu mốc đặc biệt.

Một văn bản ngoại giao đã được ký.

Nhưng phía sau chữ ký ấy là nhiều năm đấu tranh.

Là những cuộc họp kéo dài.

Là những cuộc tranh luận căng thẳng.

Là sự phối hợp giữa nhiều mặt trận.

Và là nỗ lực của cả một dân tộc trong cuộc đấu tranh giành độc lập, thống nhất.

Hiệp định Paris năm 1973 tạo ra một bước ngoặt quan trọng đối với cuộc chiến tranh ở Việt Nam.

Theo tư liệu của Bộ Ngoại giao, đây được xem là đỉnh cao trong quá trình xây dựng và triển khai mặt trận ngoại giao Việt Nam thời kỳ chống Mỹ.

Nhưng Nguyễn Duy Trinh không dừng lại ở đó.

Sau năm 1975, đất nước bước vào một hoàn cảnh hoàn toàn mới.

Chiến tranh kết thúc.

Đất nước thống nhất.

Nhưng trước mắt là vô số nhiệm vụ.

Khôi phục kinh tế.

Khắc phục hậu quả chiến tranh.

Xây dựng quan hệ với các quốc gia khác.

Từng bước đưa Việt Nam trở lại và mở rộng quan hệ với cộng đồng quốc tế.

Nguyễn Duy Trinh tiếp tục phụ trách công tác đối ngoại trong những năm đầu của thời kỳ hòa bình.

Ông sớm nhấn mạnh yêu cầu để ngoại giao phục vụ nhiệm vụ khôi phục và phát triển kinh tế.

Đây là một thay đổi rất đáng chú ý.

Trong chiến tranh, ngoại giao phục vụ mục tiêu đấu tranh giành độc lập và thống nhất.

Trong hòa bình, ngoại giao phải góp phần tạo dựng môi trường thuận lợi cho phát triển đất nước.

Nói cách khác:

Ngoại giao không chỉ để kết thúc chiến tranh. Ngoại giao còn để xây dựng hòa bình.

Một dấu mốc quan trọng khác diễn ra vào năm 1977.

Ngày 20 tháng 9 năm 1977, Việt Nam chính thức trở thành thành viên của Liên hợp quốc.

Nguyễn Duy Trinh khi đó là Bộ trưởng Ngoại giao và tham dự kỳ họp Đại hội đồng Liên hợp quốc tại New York.

Đây là một bước tiến quan trọng trong quá trình hội nhập quốc tế của Việt Nam sau chiến tranh.

Từ một đất nước vừa trải qua nhiều thập kỷ chiến tranh, Việt Nam từng bước mở rộng quan hệ với cộng đồng quốc tế.

Đó là một nhiệm vụ mới.

Và nó đòi hỏi những nhà ngoại giao phải có kiến thức, bản lĩnh, khả năng đối thoại và tầm nhìn dài hạn.

Nguyễn Duy Trinh cũng chú trọng xây dựng đội ngũ cán bộ ngoại giao.

Ông đề xuất việc đào tạo đội ngũ cán bộ trẻ và quan tâm đến việc xây dựng một nền ngoại giao có khả năng đáp ứng những yêu cầu mới của đất nước.

Điều đó cho thấy ông không chỉ nghĩ về những nhiệm vụ trước mắt.

Ông còn nghĩ đến những người sẽ tiếp tục công việc sau mình.

Đó là một tư duy rất quan trọng đối với bất kỳ lĩnh vực nào.

Một tổ chức muốn phát triển không thể chỉ dựa vào một vài cá nhân.

Nó cần những thế hệ kế tiếp được đào tạo, được trao cơ hội và có đủ năng lực để tiếp tục công việc.

Năm 1980, Nguyễn Duy Trinh thôi giữ chức Bộ trưởng Ngoại giao.

Sau đó, ông tiếp tục tham gia công tác nghiên cứu chiến lược kinh tế – xã hội.

Ông vẫn quan tâm đến những vấn đề lớn của đất nước.

Ngày 20 tháng 4 năm 1985, Nguyễn Duy Trinh qua đời tại Hà Nội, hưởng thọ 75 tuổi.

Ông để lại một cuộc đời hoạt động kéo dài gần sáu thập kỷ.

Từ một thanh niên xứ Nghệ tham gia phong trào yêu nước.

Đến một người từng trải qua những năm tháng tù đày.

Từ cán bộ cách mạng.

Đến nhà lãnh đạo.

Và cuối cùng trở thành một trong những nhà ngoại giao tiêu biểu của Việt Nam thế kỷ XX.

Nhưng nếu chỉ nhớ Nguyễn Duy Trinh qua một chức vụ hay một chữ ký tại Paris thì vẫn chưa đủ.

Điều đáng nhớ hơn là vai trò của ông trong việc xây dựng mặt trận ngoại giao trở thành một bộ phận quan trọng của cuộc đấu tranh vì độc lập, thống nhất đất nước.

Một chiến thắng không phải lúc nào cũng được tạo nên trên chiến trường.

Có những thắng lợi được tạo nên bằng sự kiên trì trên bàn đàm phán.

Có những bước tiến được tạo nên bằng khả năng thuyết phục.

Có những mục tiêu được bảo vệ bằng chính những câu chữ trong một văn bản quốc tế.

Và để làm được điều đó, người làm ngoại giao cần rất nhiều thứ:

Kiến thức.

Bản lĩnh.

Sự kiên nhẫn.

Khả năng lắng nghe.

Khả năng phân tích.

Và quan trọng nhất là hiểu rõ lợi ích của đất nước.

Với người trẻ hôm nay, câu chuyện Nguyễn Duy Trinh đem đến một bài học rất gần gũi.

Tri thức cũng có thể trở thành sức mạnh của một quốc gia.

Một người giỏi ngoại ngữ có thể kết nối Việt Nam với thế giới.

Một người hiểu lịch sử có thể giúp thế hệ trẻ nhìn rõ hơn giá trị của hòa bình.

Một người có tư duy phản biện có thể nhận diện vấn đề tốt hơn.

Một người biết lắng nghe và đối thoại có thể giải quyết bất đồng bằng cách văn minh hơn.

Trong thời đại hội nhập, những kỹ năng ấy càng trở nên quan trọng.

Thế hệ trẻ hôm nay không cần phải đứng trước những cuộc đàm phán của chiến tranh như thế hệ Nguyễn Duy Trinh từng trải qua.

Nhưng các bạn sẽ bước vào một thế giới mà Việt Nam ngày càng kết nối với nhiều quốc gia.

Vì vậy, học ngoại ngữ.

Hiểu văn hóa các nước.

Nắm vững lịch sử dân tộc.

Biết tôn trọng sự khác biệt.

Biết đối thoại.

Và biết bảo vệ những giá trị của đất nước bằng tri thức.

Đó cũng là một cách tiếp nối tinh thần của những thế hệ đi trước.

Nguyễn Duy Trinh đã góp phần đưa tiếng nói Việt Nam đến bàn đàm phán quốc tế trong một thời điểm lịch sử đặc biệt.

Ngày nay, trách nhiệm của tuổi trẻ là làm cho tiếng nói Việt Nam tiếp tục được biết đến bằng những thành tựu mới:

Bằng tri thức.

Bằng khoa học.

Bằng văn hóa.

Bằng sự sáng tạo.

Bằng những con người Việt Nam tự tin, tử tế và có năng lực.

Có những người góp phần làm nên thắng lợi bằng sức mạnh trên chiến trường. Có những người góp phần làm nên thắng lợi bằng trí tuệ trên bàn đàm phán. Nguyễn Duy Trinh là một trong những người như thế.