Nguyễn Hoa (Cụ Bông) – Người Chủ tịch Mặt trận kiên trung giữ làng An Lĩnh

Trong dòng chảy hào hùng của phong trào cách mạng ở Phú Yên, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Hoa, thường gọi thân mật là Cụ Bông, là hình ảnh tiêu biểu của lớp cán bộ cơ sở kiên trung, mưu trí, gắn bó trọn đời với nhân dân và sự nghiệp cách mạng.

Nguyễn Hoa sinh năm 1924, quê ở xã An Lĩnh, huyện Tuy An, tỉnh Phú Yên. Sớm giác ngộ cách mạng, đồng chí đã tích cực tham gia kháng chiến chống thực dân Pháp, nhiều lần trực tiếp chỉ huy các đoàn dân công vận chuyển lương thực, vũ khí phục vụ chiến trường Tây Nguyên, góp phần bảo đảm hậu cần cho các đơn vị chiến đấu trong điều kiện vô cùng gian khổ.

Tháng 3 năm 1954, thực dân Pháp mở chiến dịch Át-lăng, tiến hành càn quét, giết hại nhân dân ở nhiều vùng. Là người am hiểu địa hình rừng núi và tình hình địa phương, Nguyễn Hoa đã mưu trí dẫn bộ đội tổ chức tập kích, tiêu diệt 11 tên và làm bị thương 15 tên lính Pháp, buộc chúng phải bỏ dở cuộc càn. Sau Hiệp định Giơ-ne-vơ, đồng chí được tổ chức bố trí ở lại hoạt động, tiếp tục giữ vững cơ sở cách mạng trong điều kiện địch theo dõi, khủng bố rất gắt gao nhằm tiêu diệt những người kháng chiến cũ.

Để bảo vệ phong trào, Nguyễn Hoa đã đào hầm bí mật ngoài rừng, cất giấu lương thực, vũ khí và nuôi giấu cán bộ cách mạng. Nhiều lần địch nghi ngờ, vây ráp nhà và khu vực hoạt động, nhưng bằng sự bình tĩnh, khôn khéo, đồng chí đã lừa địch, giữ an toàn cho các khu căn cứ bí mật. Khi địch thực hiện chính sách “tố cộng, diệt cộng” theo luật 10/59, đồng chí không may sa vào tay giặc. Dù bị tra tấn dã man, Nguyễn Hoa vẫn một mực kiên cường, không khai báo, bảo vệ trọn vẹn cơ sở cách mạng. Sau khi ra tù, đồng chí nhanh chóng móc nối lại cơ sở, cùng quân dân địa phương đứng lên đấu tranh, góp phần giải phóng xã An Lĩnh.

Năm 1965, trên cương vị Chủ tịch Mặt trận xã An Lĩnh, đồng chí vừa lãnh đạo phong trào, vừa trực tiếp cùng du kích chiến đấu giữ làng. Với tinh thần sáng tạo, Nguyễn Hoa còn tổ chức thu lượm bom, pháo lép của địch để cải tiến vũ khí, bố phòng chiến đấu hiệu quả, trực tiếp góp phần tiêu diệt 97 tên địch, làm bị thương 76 tên khác và phá hủy 1 máy bay, bảo vệ vững chắc địa bàn cách mạng.

Năm 1974, trong một trận chống càn ác liệt, Nguyễn Hoa đã anh dũng hy sinh, trọn đời tận trung với Đảng, tận hiếu với nhân dân.

Với những cống hiến to lớn, đồng chí được tặng thưởng 1 Huân chương Chiến công hạng Nhì, 1 Huân chương Kháng chiến hạng Nhì, 5 Huân chương Giải phóng và 6 năm liền đạt danh hiệu Chiến sĩ thi đua. Ngày 28 tháng 4 năm 2000, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã truy tặng đồng chí danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tấm gương của Cụ Bông mãi là biểu tượng sáng ngời về lòng trung kiên, mưu trí và tinh thần bám đất, giữ làng của cán bộ cơ sở trong thời hoa lửa