NGUYỄN HỒNG NHỊ - NGƯỜI PHI CÔNG ĐẦU TIÊN BẮN RƠI MÁY BAY ĐỊCH

Thiếu tướng Nguyễn Hồng Nhị là Anh hùng LLVT Nhân dân, nguyên Phó Tư lệnh kiêm Tham mưu trưởng Quân chủng Không quân, đồng thời là phi công MiG-21 đầu tiên của Việt Nam bắn rơi máy bay Mỹ trên không. Ông cũng là một trong những “ace pilot” huyền thoại của Không quân Nhân dân Việt Nam với thành tích b.ắ.n hạ 8 máy bay Mỹ trong chiến tranh.

Sinh năm 1936 tại Bình Định, chưa tròn 18 tuổi ông đã gia nhập Quân đội Nhân dân Việt Nam. Sau khi tập kết ra Bắc, Nguyễn Hồng Nhị được tuyển chọn đi học phi công chiến đấu. Từ đó, cuộc đời ông gắn liền với những trận không chiến dữ dội nhất trên bầu trời miền Bắc.

Ngày 4/3/1966, Nguyễn Hồng Nhị đi vào lịch sử khi trở thành phi công MiG-21 đầu tiên của Việt Nam bắn rơi máy bay Mỹ. Mục tiêu hôm ấy là chiếc máy bay không người lái AQM-34 của không quân Hoa Kỳ. Chiến công này đánh dấu lần đầu tiên MiG-21 của Việt Nam lập công trên bầu trời Tổ quốc.

Sau đó, ông liên tiếp tham gia nhiều trận không chiến ác liệt với các loại máy bay hiện đại của Mỹ như F-4 Phantom, RF-101, F-105 hay F-8 Crusader.

Đặc biệt, trong năm 1967, Nguyễn Hồng Nhị nhiều lần đối đầu với những tốp F-4 đông hơn gấp nhiều lần. Với kỹ năng điều khiển MiG-21 cực kỳ táo bạo, ông liên tục áp sát ở cự ly gần rồi phóng tên lửa tiêu diệt mục tiêu khiến không quân Mỹ nhiều phen chấn động.

Có lần máy bay của ông trúng tên lửa, buộc phải nhảy dù thoát hiểm xuống Cao Bằng. Vì nói giọng miền Nam nên dân quân địa phương tưởng ông là phi công của quân đội Sài Gòn và bắt giữ. Chỉ đến khi Quân chủng xác nhận danh tính, ông mới được giải cứu. Dù bị chấn thương nặng nhưng chỉ vài tháng sau, ông lại quay trở về buồng lái tiếp tục chiến đấu.

Ngày 1/8/1968, trong trận không chiến tại vùng trời Nghệ An, Nguyễn Hồng Nhị tiếp tục bắn hạ một chiếc F-8 của hải quân Mỹ. Tuy nhiên ngay sau đó, máy bay MiG-21 của ông cũng trúng hai quả tên lửa Sidewinder. Ông kịp phóng ghế thoát hiểm và sống sót trở về.

Không chỉ nổi tiếng bởi chiến công, Nguyễn Hồng Nhị còn là người trực tiếp dẫn đầu biên đội 12 chiếc MiG-21 bay qua Quảng trường Ba Đình trong lễ tang Chủ tịch Hồ Chí Minh ngày 9/9/1969.

Năm 1969, ông được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Đến năm 1972, khi giữ chức Trung đoàn trưởng Trung đoàn Không quân 927, đơn vị do ông chỉ huy đã bắn rơi 42 máy bay Mỹ chỉ trong 6 tháng cuối năm, trong đó có cả “pháo đài bay” B-52 trong chiến dịch Linebacker II.

Sau chiến tranh, ông tiếp tục giữ nhiều chức vụ quan trọng như Phó Tư lệnh kiêm Tham mưu trưởng Quân chủng Không quân và Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam.

Thiếu tướng Nguyễn Hồng Nhị qua đời năm 2021 ở tuổi 84.

Nhưng tên tuổi ông vẫn mãi gắn liền với bầu trời MiG-21 và những trận không chiến hào hùng của Không quân Việt Nam