Nguyễn Hữu Bảo

Năm 1953, cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bước vào giai đoạn quyết liệt. Ở khắp các miền quê, hàng vạn thanh niên đã tình nguyện lên đường, mang theo tuổi trẻ, nhiệt huyết và niềm tin vào ngày đất nước được độc lập.

Trong số những người trẻ năm ấy có chàng thanh niên Nguyễn Hữu Bảo, sinh năm 1933, quê tại xã Hiên Vân, huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh.

Tháng 7 năm 1953, khi đang ở quê nhà, Nguyễn Hữu Bảo nhận được lệnh tham gia lực lượng Thanh niên xung phong.

Lệnh đến bất ngờ.

Ngay trong đêm, ông cùng hàng chục thanh niên trong xã vượt sông, tập kết để lên đường nhận nhiệm vụ. Không có những lời chia tay dài, cũng chẳng có hành trang gì nhiều. Những người thanh niên khi ấy chỉ mang theo sức trẻ và một quyết tâm giản dị: nơi nào chiến trường cần, nơi đó có thanh niên.

Đến đơn vị, ông Bảo cùng đồng đội được giao nhiệm vụ mở đường, xẻ núi trên tuyến từ Đồng Đăng, Lạng Sơn đi Thái Nguyên. Công việc tưởng chừng chỉ là cuốc đất, phá đá, mở đường nhưng trong hoàn cảnh chiến tranh lại vô cùng gian khổ.

Những con đường phải đi qua núi cao, vực sâu và địa hình hiểm trở. Thanh niên xung phong phải sử dụng những dụng cụ lao động thô sơ để từng bước mở đường.

Không máy móc hiện đại.

Không có những phương tiện thuận lợi.

Chỉ có cuốc, xẻng, xà beng và sức người.

Nhưng chính từ những con người bình dị ấy, những tuyến đường phục vụ chiến trường từng bước được hình thành.

Rồi chiến dịch Điện Biên Phủ bắt đầu.

Yêu cầu bảo đảm giao thông và vận chuyển cho chiến trường ngày càng cấp thiết. Những con đường giữa núi rừng Tây Bắc trở thành tuyến huyết mạch đưa lương thực, vũ khí và các nhu yếu phẩm đến với bộ đội.

Nguyễn Hữu Bảo cùng đồng đội tiếp tục nhận nhiệm vụ.

Có những ngày, công việc diễn ra từ sáng sớm đến tối muộn. Khi máy bay địch đánh phá, mọi người phải tìm nơi trú ẩn. Khi tiếng bom vừa dứt, họ lại nhanh chóng trở lại mặt đường.

Con đường bị phá thì sửa đường.

Đất đá sạt lở thì san gạt.

Đoạn đường bị hư hỏng thì khẩn trương khắc phục.

Mục tiêu duy nhất là bảo đảm đường thông, để những chuyến xe tiếp tục hướng về Điện Biên Phủ.

Ông Bảo nhớ lại những ngày tháng ấy với một ấn tượng sâu sắc: đó là những ngày “khoét núi, ngủ hầm”. Cuộc sống của thanh niên xung phong gắn với núi rừng, với những cung đường và những công việc nặng nhọc nhưng đầy ý nghĩa.

Điều đáng quý là trong hoàn cảnh gian khổ, không ai nghĩ đến chuyện lùi bước.

Mỗi người một việc.

Người phá đá.

Người san đường.

Người vận chuyển đất đá.

Người làm nhiệm vụ bảo đảm giao thông.

Tất cả cùng hướng đến một mục tiêu chung: góp sức cho chiến trường.

Nguyễn Hữu Bảo khi ấy còn rất trẻ. Nhưng những năm tháng trong lực lượng Thanh niên xung phong đã giúp ông hiểu sâu sắc rằng, trong những thời khắc khó khăn của đất nước, mỗi người đều có thể đóng góp bằng khả năng của mình.

Không nhất thiết phải trực tiếp cầm súng mới là chiến đấu.

Những người mở đường cũng đang chiến đấu.

Những người vận chuyển lương thực cũng đang chiến đấu.

Những người sửa từng đoạn đường bị phá cũng đang chiến đấu.

Mỗi nhát cuốc, mỗi xẻng đất, mỗi mét đường hoàn thành đều góp phần phục vụ tiền tuyến.

Và trong những ngày tháng ấy, Nguyễn Hữu Bảo cùng đồng đội đã góp một phần tuổi trẻ của mình vào chiến thắng chung của dân tộc.

Điều đặc biệt của câu chuyện này là nhiều năm sau, khi đất nước đã hòa bình, ông Bảo vẫn nhớ rất rõ những ngày tháng gian khổ ấy.

Năm 2024, khi đã ở tuổi cao, ông kể lại những ký ức về thời thanh niên xung phong cho con cháu. Những câu chuyện về khoét núi, ngủ hầm, làm đường phục vụ chiến dịch Điện Biên Phủ được ông kể như một cách trao lại ký ức cho thế hệ sau.

Đó không chỉ là ký ức của riêng ông.

Đó là ký ức của cả một thế hệ thanh niên đã dành những năm tháng đẹp nhất của tuổi trẻ cho đất nước.

Họ đã đi qua chiến tranh bằng những công việc rất bình dị, nhưng chính những công việc ấy đã tạo nên sức mạnh của cả một chiến dịch.

Ngày hôm nay, khi nhìn lại những con đường rộng rãi, những cây cầu hiện đại và cuộc sống bình yên, chúng ta có thể khó hình dung được rằng đã từng có những chàng trai, cô gái dùng cuốc, xẻng, xà beng để mở từng mét đường giữa núi rừng trong điều kiện chiến tranh khắc nghiệt.

Nhưng lịch sử được tạo nên từ chính những con người bình dị như thế.

Câu chuyện về Nguyễn Hữu Bảo nhắc chúng ta rằng không có đóng góp nào là nhỏ bé nếu nó được thực hiện bằng tinh thần trách nhiệm và vì lợi ích chung.

Thế hệ trẻ hôm nay không còn phải xẻ núi mở đường giữa chiến trường như thế hệ của ông. Nhưng mỗi người vẫn có một “con đường” của riêng mình để xây dựng quê hương.

Đó có thể là con đường học tập.

Con đường lao động.

Con đường tình nguyện.

Con đường sáng tạo và cống hiến.

Điều quan trọng là chúng ta phải biết sống có trách nhiệm với nhiệm vụ của mình.

Nguyễn Hữu Bảo và những thanh niên xung phong năm xưa đã cho chúng ta một bài học rất đẹp: khi Tổ quốc cần, tuổi trẻ sẵn sàng lên đường; khi tập thể cần, mỗi người sẵn sàng nhận phần việc khó về mình.

Hôm nay, được sống trong hòa bình, chúng ta càng phải biết trân trọng những gì thế hệ cha anh đã trải qua.

Hãy học ở họ tinh thần không ngại khó, không ngại khổ; học cách làm việc tận tâm và biết đặt lợi ích chung lên trên lợi ích cá nhân.

Bởi có những người đã dành cả tuổi trẻ để mở đường cho chiến thắng.

Và trách nhiệm của tuổi trẻ hôm nay là tiếp tục mở những con đường mới bằng tri thức, lòng nhiệt huyết và những việc làm có ích cho quê hương, đất nước.