Nguyễn Hữu Tại (Năm Tại) – Người chiến sĩ kiên cường và người thợ kỹ thuật tận tụy của Hải quân nhân dân Việt Nam
Nguyễn Hữu Tại, tên thường dùng là Năm Tại, sinh ngày 22 tháng 9 năm 1922 tại làng Mỹ Thập, Tổng Bình Trị Hạ, quận Ô Lắc, nay thuộc xã Mỹ Long Bắc, huyện Cầu Ngang, tỉnh Trà Vinh. Ông là một chiến sĩ cách mạng có quá trình hoạt động lâu dài, từ những năm đầu phong trào cách mạng ở Nam Bộ đến những năm tháng xây dựng và phát triển Hải quân nhân dân Việt Nam. Không chỉ trực tiếp tham gia kháng chiến, ông còn có nhiều đóng góp quan trọng trong công tác kỹ thuật, sửa chữa và bảo đảm tàu thuyền phục vụ nhiệm vụ quốc phòng.
Năm 1936, khi còn rất trẻ, Nguyễn Hữu Tại tham gia tổ chức Thanh niên Dân chủ, sau đó tham gia Đội Tự vệ đỏ. Ông được đưa xuống vùng rừng Hiệp Thạnh để huấn luyện võ nghệ, tập bắn súng và rèn luyện kỹ năng chiến đấu. Với tinh thần tích cực, gan dạ và ý thức trách nhiệm, ông trở thành một trong những lực lượng nòng cốt tham gia vận động quần chúng, góp phần chuẩn bị cho phong trào đấu tranh và đánh chiếm dinh quận Cầu Ngang.
Trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, Nguyễn Hữu Tại tiếp tục đảm nhận nhiều nhiệm vụ quan trọng. Từ năm 1946 đến năm 1950, ông tham gia hàng chục chuyến vận chuyển lương thực ra cứu đói cho nhân dân các tỉnh miền Bắc và Bắc Trung Bộ, đồng thời thu mua vũ khí đưa về miền Nam phục vụ kháng chiến. Những chuyến đi trong điều kiện chiến tranh vô cùng nguy hiểm đòi hỏi người cán bộ phải có bản lĩnh, tinh thần chịu đựng gian khổ và sự mưu trí để hoàn thành nhiệm vụ.
Đến năm 1951, khi thực dân Pháp đẩy mạnh kế hoạch bình định, tình hình chiến trường có nhiều chuyển biến phức tạp, Nguyễn Hữu Tại được điều về Xưởng Quân giới tỉnh Vĩnh Trà, đóng tại khu vực xã Long Vĩnh, huyện Duyên Hải. Tại đây, ông tham gia công tác kỹ thuật, sửa chữa và phục vụ việc bảo đảm vũ khí, phương tiện cho lực lượng kháng chiến. Công việc tuy thầm lặng nhưng có ý nghĩa rất quan trọng, góp phần duy trì khả năng chiến đấu của quân và dân địa phương trong điều kiện chiến tranh thiếu thốn.
Sau Hiệp định Genève năm 1954, Nguyễn Hữu Tại tập kết ra miền Bắc. Ông được tuyển chọn đi học kỹ thuật gò hàn. Sau khi hoàn thành khóa học, ông được phân công về Xưởng sửa chữa tàu 48 thuộc Cục Kỹ thuật Bộ Tư lệnh Hải quân Việt Nam, đóng tại Đồ Sơn, thành phố Hải Phòng. Từ đây, ông gắn bó với công tác kỹ thuật của Hải quân nhân dân Việt Nam, góp phần xây dựng và phát triển một lực lượng vũ trang còn non trẻ trong điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị và nhân lực kỹ thuật còn nhiều hạn chế.
Trong quá trình công tác, Nguyễn Hữu Tại luôn thể hiện tinh thần trách nhiệm cao, tận tụy với nghề và hết lòng với nhiệm vụ. Ông cùng đồng đội thực hiện công tác sửa chữa, bảo dưỡng, duy trì hoạt động của tàu máy, bảo đảm phương tiện hoàn thành nhiệm vụ đúng thời gian và đạt chất lượng. Những đóng góp về kỹ thuật của ông góp phần quan trọng vào việc bảo đảm sức mạnh hoạt động của các phương tiện Hải quân, phục vụ nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu và bảo vệ Tổ quốc.
Với những thành tích xuất sắc trong công tác, đến năm 1973, Nguyễn Hữu Tại được phong hàm Chuẩn úy quân nhân chuyên nghiệp, đạt công nhân kỹ thuật bậc 7/7. Ông còn có nhiều năm liên tục đạt danh hiệu Chiến sĩ thi đua cấp cơ sở và cấp Binh chủng Hải quân, thể hiện sự tận tụy, trình độ chuyên môn và tinh thần trách nhiệm trong công việc. Những thành tích ấy càng đáng trân trọng bởi ông đã gắn bó với công tác kỹ thuật trong những năm Hải quân nhân dân Việt Nam từng bước xây dựng, trưởng thành giữa hoàn cảnh đất nước còn chiến tranh.
Ngày 3 tháng 9 năm 1973, Nguyễn Hữu Tại được Ủy ban Thường vụ Quốc hội nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Đây là phần thưởng cao quý ghi nhận những đóng góp đặc biệt xuất sắc của ông trong quá trình tham gia cách mạng, kháng chiến và xây dựng lực lượng Hải quân nhân dân Việt Nam.
Năm 1975, ông nghỉ hưu tại thị xã Đồ Sơn, thành phố Hải Phòng. Sau nhiều thập niên hoạt động cách mạng và phục vụ quân đội, Nguyễn Hữu Tại trở về cuộc sống đời thường nhưng những đóng góp của ông đối với quê hương, đất nước và quân đội vẫn được ghi nhớ. Ông từ trần năm 1999, khép lại một cuộc đời hơn sáu thập niên gắn bó với cách mạng.
Cuộc đời và sự nghiệp của Anh hùng Nguyễn Hữu Tại (Năm Tại) là hình ảnh tiêu biểu của một người chiến sĩ cách mạng trưởng thành qua nhiều giai đoạn lịch sử. Từ người thanh niên tham gia phong trào cách mạng năm 1936, người vận chuyển lương thực, vũ khí trong kháng chiến, đến người thợ kỹ thuật tận tụy góp phần xây dựng Hải quân nhân dân Việt Nam, ông luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Tấm gương của ông thể hiện rõ lòng yêu nước, tinh thần tận tụy, ý chí vượt khó và sự cống hiến thầm lặng nhưng bền bỉ cho sự nghiệp cách mạng và bảo vệ Tổ quốc, góp phần tô thắm truyền thống anh hùng của quê hương Trà Vinh và Quân đội nhân dân Việt Nam.
