NGUYỄN HỮU TRÍ – NGƯỜI XÂY DỰNG “LƯỚI” TÌNH BÁO GIỮA LÒNG ĐÔ THÀNH
Nguyễn Hữu Trí, tức Nguyễn Văn Bốn, sinh năm 1926, quê xã Vĩnh Lợi, huyện Gò Công, tỉnh Tiền Giang. Từ một chiến sĩ trong kháng chiến chống Pháp, ông trở thành cán bộ tham mưu rồi hoạt động tình báo bí mật ở miền Nam. Trong 8 năm hoạt động giữa đô thành, ông xây dựng mạng lưới cơ sở tin cậy, tổ chức điện đài bí mật và cung cấp nhiều tin tức, tài liệu có ý nghĩa chiến lược. Ngày 20-9-1971, ông được tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng.
Nguyễn Hữu Trí sinh năm 1926, tên khác là Nguyễn Văn Bốn, quê ở xã Vĩnh Lợi, huyện Gò Công, tỉnh Tiền Giang.
Tháng 10 năm 1948, giữa cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, ông nhập ngũ.
Ba năm đầu, Nguyễn Hữu Trí trực tiếp chiến đấu trong đơn vị.
Sau đó, ông được điều về làm công tác tại Phòng Tham mưu Khu 8.
Chính từ đây, cuộc đời người chiến sĩ Nguyễn Hữu Trí dần gắn với một mặt trận đặc biệt:
MẶT TRẬN THẦM LẶNG
Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, Nguyễn Hữu Trí từng bị địch bắt.
Địch dùng nhiều hình thức tra tấn nhằm khuất phục và khai thác thông tin từ ông.
Nhưng Nguyễn Hữu Trí vẫn giữ vững lòng trung thành với cách mạng.
Trong kháng chiến chống Pháp, với những thành tích đạt được, ông được tặng Huân chương Chiến công hạng Ba.
Năm 1954, Nguyễn Hữu Trí tập kết ra miền Bắc.
Nhưng hành trình của ông chưa dừng lại ở đó.
Sau này, ông được chuyển trở lại miền Nam để thực hiện một nhiệm vụ đặc biệt nguy hiểm:
HOẠT ĐỘNG BÍ MẬT GIỮA VÙNG ĐỊCH
Khác với người lính chiến đấu trên trận địa, công việc của Nguyễn Hữu Trí đòi hỏi ông phải sống giữa đô thành, hòa mình vào đời sống bình thường và xây dựng những mối quan hệ mà địch không thể phát hiện.
Một trong những yêu cầu đầu tiên là phải hợp pháp hóa bản thân.
Nguyễn Hữu Trí dựa vào quần chúng, đồng thời tận dụng những mối quan hệ với người thân trong gia đình để nhanh chóng tạo được vỏ bọc hoạt động.
Từ đó, ông chủ động mở rộng các mối quan hệ, từng bước tiếp cận những đối tượng có khả năng phục vụ yêu cầu công tác.
Và những nguồn tin bắt đầu được hình thành.
XÂY DỰNG MỘT “LƯỚI” TÌNH BÁO
Theo tài liệu tuyên dương, Nguyễn Hữu Trí đã xây dựng được một:
“LƯỚI” TÌNH BÁO TIN CẬY
Thông qua mạng lưới này, chỉ trong một thời gian ngắn, ông đã cung cấp nhiều tin tức và tài liệu có ý nghĩa chiến lược.
Những thông tin ấy không chỉ phục vụ cuộc chiến đấu tại miền Nam mà còn liên quan đến chiến tranh phá hoại bằng không quân của Mỹ đối với miền Bắc.
Nhưng xây dựng được mạng lưới chỉ là một phần của nhiệm vụ.
Điều khó khăn hơn là phải giữ cho mạng lưới tồn tại giữa sự kiểm soát của đối phương.
Khi nhận thấy một “lưới” có nguy cơ bị lộ hoặc rơi vào tình thế nguy hiểm, Nguyễn Hữu Trí không thụ động chờ đợi.
Ông tìm cách:
Xây dựng tổ chức mới để kịp thời thay thế.
Nhờ vậy, nguồn tin và đường dây liên lạc phục vụ cơ quan chỉ huy, lãnh đạo được duy trì.
ĐIỆN ĐÀI GIỮA NỘI THÀNH
Một trong những công việc đặc biệt nguy hiểm của Nguyễn Hữu Trí là tổ chức đưa điện đài bí mật vào nội thành.
Điện đài được bố trí tại những gia đình mà ông đánh giá là đáng tin cậy.
Để xây dựng được những cơ sở như vậy, Nguyễn Hữu Trí đặc biệt coi trọng việc giác ngộ cơ sở từng bước, từ thấp đến cao.
Đó không chỉ là vấn đề kỹ thuật.
Mỗi cơ sở được xây dựng đồng nghĩa với việc phải tạo dựng được niềm tin đủ lớn để con người chấp nhận tham gia một công việc có thể phải đối mặt với nguy hiểm.
Các điện đài bí mật ấy đã hoạt động trong thời gian dài, góp phần:
BẢO ĐẢM THÔNG TIN NHANH CHÓNG VỚI CẤP TRÊN
8 NĂM GIỮA ĐÔ THÀNH
Nguyễn Hữu Trí hoạt động bí mật giữa đô thành suốt:
8 NĂM LIỀN
Tám năm ấy là quãng thời gian phải thường xuyên đối diện với nguy cơ mạng lưới bị phát hiện.
Nhưng tài liệu ghi nhận ông vẫn giữ vững phẩm chất và đạo đức của người cán bộ, đảng viên.
Trong công tác, Nguyễn Hữu Trí được đánh giá là người hăng hái, mạnh dạn, có năng lực tổ chức, đặc biệt có khả năng bình tĩnh xử trí những tình huống khó khăn.
Ông cũng có khả năng làm công tác vận động quần chúng tốt.
Chính việc biết dựa vào dân, xây dựng cơ sở và tổ chức mạng lưới đã trở thành một trong những yếu tố quan trọng giúp ông thực hiện nhiệm vụ trong thời gian dài.
CHIẾN CÔNG KHÔNG CÓ TIẾNG SÚNG
Câu chuyện của Nguyễn Hữu Trí khác với nhiều Anh hùng chiến đấu trực tiếp trên chiến trường.
Không có những con số về xe tăng bị phá hủy hay máy bay bị bắn rơi.
Chiến công của ông nằm trong những nguồn tin, đường dây liên lạc, cơ sở bí mật và điện đài được duy trì giữa lòng đối phương.
Ông còn góp nhiều kinh nghiệm cho công tác của ngành.
Khi được tuyên dương Anh hùng, Nguyễn Hữu Trí là:
Trung đoàn phó thuộc Cục Tham mưu, Bộ Tư lệnh Miền.
Ông đã được tặng thưởng:
2 Huân chương Chiến công hạng Nhì;
2 Huân chương Chiến công hạng Ba.
Trước đó, trong kháng chiến chống Pháp, ông cũng đã được tặng Huân chương Chiến công hạng Ba.
Ngày 20 tháng 9 năm 1971, Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam tặng Nguyễn Hữu Trí danh hiệu:
ANH HÙNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN GIẢI PHÓNG
Khi ấy, ông khoảng 45 tuổi.
Nguyễn Hữu Trí là hình ảnh tiêu biểu của những người chiến đấu trên mặt trận thầm lặng. Suốt tám năm giữa đô thành, ông xây dựng mạng lưới cơ sở, tổ chức điện đài bí mật, duy trì nguồn tin và vượt qua nhiều tình huống nguy hiểm. Những chiến công ấy ít tiếng súng, nhưng phía sau mỗi bản tin được chuyển đi là bản lĩnh, trí tuệ, khả năng tổ chức và sự kiên định của một người hoạt động bí mật giữa lòng đối phương.



