Nguyễn Khuyến

Nguyễn Khuyến, hiệu là Tam Nguyên Yên Đổ, quê tại Hà Nam, là nhà thơ lớn của dân tộc, bậc túc nho tài cao học rộng, nổi tiếng với sự thanh bạch và lòng yêu nước thầm kín. Ông đỗ đầu cả ba kỳ thi (Hội, Đình, Hương) nên được xưng tụng là Tam Nguyên, từng làm quan to trong triều đình nhà Nguyễn nhưng sau đó cáo quan về quê ở ẩn vì bất lực trước cảnh nước mất nhà tan. Các tác phẩm thơ Nôm của ông, đặc biệt là chùm thơ thu (Thu điếu, Thu ẩm, Thu vịnh), đạt đến đỉnh cao nghệ thuật miêu tả cảnh sắc làng quê Bắc Bộ thanh bình nhưng đượm buồn thời thế. Thơ ông còn châm biếm sâu cay bộ máy tay sai thực dân phong kiến. Nguyễn Khuyến mãi là hình mẫu của nhà nho chân chính thà ở ẩn chứ không chịu làm tay sai cho giặc.